Έντυπη Έκδοση

Καθρέφτης της κοινωνίας

Ενας αστέρας της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας φέρει εις πέρας 12 άθλους πολιτικής και ηθικής εξαθλίωσης, που παραπέμπουν στη σύγχρονη Ελλάδα. Νίκος Κουνενής «Ο μύθος του Ηρακλή Σπίλου»

Το αστυνομικό μυθιστόρημα έχει ανοίξει ως λογοτεχνικό είδος τα τελευταία χρόνια τα φτερά του προς πολλαπλές κατευθύνσεις, συνομιλώντας ευθέως, μεταξύ άλλων, με το ιστορικό και με το πολιτικοκοινωνικό μυθιστόρημα.

Διαβάζω το καινούριο βιβλίο του Νίκου Κουνενή «Ο μύθος του Ηρακλή Σπίλου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Μεταίχμιο», και βλέπω πως έχει έρθει η ώρα για συνομιλία και με άλλα είδη ή τεχνικές, όπως η αστυνομική παρωδία ή το μυθιστόρημα μέσα στο μυθιστόρημα.

Συγγραφέας με σταθερά σατιρική φλέβα, ο Κουνενής επινοεί στο δεύτερο κατά σειρά μυθιστόρημά του (έχει προηγηθεί το «Ω του θαύματος!», 2006, καθώς και οι συλλογές διηγημάτων «Δημόσια εγγραφή», 2002, «Ζωντανή σύνδεση», 2003, και «ΥποΚριτικά κείμενα: σατιρικό παιχνίδι κακών προθέσεων», 2007) έναν πέρα για πέρα διεφθαρμένο ήρωα, τον οποίο πλήθος άνθρωποι θα ήθελαν να έχουν σκοτώσει.

Η αφήγηση ξεκινάει με την περιγραφή της στυγερής δολοφονίας του, την οποία αρχίζουν πάραυτα να διερευνούν, ως σπαρταριστές καρικατούρες του Σέρλοκ Χολμς και του μονίμως ανήμπορου βοηθού του Ουότσον, ο Ιεροκλής Χλομός και ο Ιωάννης Βίσσων.

Ο Χλομός σπεύδει να προκαταλάβει την έρευνα, δίνοντας στον συνεργάτη του να διαβάσει ένα υπό έκδοση μυθιστόρημα (γραμμένο από έναν τυχάρπαστο συγγραφέα), στο οποίο έχουν συγκεντρωθεί όλες οι πληροφορίες του για τα διατρέξαντα.

Ο διεφθαρμένος ήρωας είναι ένας αστέρας της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας, ο οποίος έχει χώσει το κεφάλι του σε κάθε βρόμικη (δημόσια ή ιδιωτική) δουλειά, εξυπηρετώντας παντοιοτρόπως τα συμφέροντα του καναλάρχη του και της εκπομπής του.

Μίζες, υπεξαιρέσεις, χρηματιστηριακές απάτες, άπειρα διαπλεκόμενα, προσωπικοί εκβιασμοί, πρωτοφανή ψέματα, εταιρικά παιχνίδια με τεράστια συμφέροντα, φοβερός και τρομερός υπόκοσμος: με όλα είναι μπλεγμένος ο Ηρακλής Σπίλος ή Μάκης Σπίνος ή Ηρακλής Γαβριηλίδης, που βρίσκει εντέλει τον δάσκαλό του για τους δώδεκα εξαθλιωμένους άθλους του από ένα πρόσωπο υπεράνω πάσης υποψίας.

Μέχρι, όμως, να φτάσει η δράση στον ένοχο ο Κουνενής έχει προλάβει να διαλύσει τα πάντα: το ντετεκτιβικό του δίδυμο και τον συγγραφέα του μυθιστορήματος μέσα στο μυθιστόρημα, που θα αποδειχτεί πως δεν έχουν ιδέα για το τι ψάχνουν, αλλά και το θύμα και το περιβάλλον του, που θα ξεβράσουν μια τεράστια, ανυπόφορη κοινωνική μπόχα, διόλου άσχετη (το φωνάζουν και οι συνεχείς ευτράπελες αλλαγές ονομάτων ή τοποθεσιών) με την Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών.

Με ένα χιούμορ που αγγίζει τα όρια της μαύρης κωμωδίας και κορυφώνεται στα κεφάλαια «Η κόπρος του Αυγεία» και «Οι στυμφαλίδες όρνιθες», όπου και εμπενευσμένες εικόνες καγχαστικού παραλογισμού, ο Κουνενής φιλοτεχνεί στην αστυνομική του παρωδία τις φιγούρες μιας κοινωνίας η οποία τείνει να οδηγηθεί σε ολοκληρωτική πολιτική και ηθική καταστροφή. Ενα βιβλίο στο οποίο το χιούμορ μετατρέπεται βαθμιαία σε εργαλείο αιχμηρού κριτικού στοχασμού.

Η σχέση του εικαστικού καλλιτέχνη με την πόλη

Στην Αθήνα, στο Βερολίνο, στο Μόναχο και στις Βρυξέλλες περιηγείται με το βιβλίο του «Νόστος.

Μικρά κείμενα για την τέχνη» («Κέδρος») ο Γιάννης Ψυχοπαίδης. Η πλούσια και πολύχρονη εικαστική εμπειρία του Ψυχοπαίδη είναι ένας ασφαλής οδηγός για το ταξίδι του αναγνώστη στους δημόσιους χώρους των ευρωπαϊκών μητροπόλεων: χώροι οι οποίοι λειτουργούν άλλοτε ως τοπία νυχτερινής έμπνευσης και δημιουργίας και άλλοτε ως αφορμές ολοκληρωτικής αποθάρρυνσης και απογοήτευσης.

Στα σύντομα και πυκνογραμμένα κομμάτια του, που έχουν δημοσιευτεί από το 1991 μέχρι το 2007 (στο βιβλίο τοποθετούνται σε αντίστροφη χρονολογική σειρά), ο Ψυχοπαίδης εξετάζει την επαφή της πολεοδομίας και της αστικής αρχιτεκτονικής με τη γλυπτική και τη ζωγραφική ενώ ξεχωριστά μελετά το έργο καλλιτεχνών όπως οι Χαλεπάς, Στέρης, Γύζης, Μπουζιάνης, Διαμαντόπουλος και Ζογγολόπουλος. Το κριτήριο του Ψυχοπαίδη είναι σε κάθε ανάλυσή του διπλό: οι πολιτικοκοινωνικοί όροι της εποχής μέσα στην οποία γεννιέται το έργο τέχνης και η θέση την οποία καταλαμβάνει το ίδιο στον αστερισμό του μοντερνιστικού κινήματος, όπως διαμορφώθηκε στην Ευρώπη από τα μέσα του 19ου αιώνα και μετά. Ως εικαστικός, ο Ψυχοπαίδης αρέσκεται να κοιτάζει ενίοτε και προς την περιοχή της λογοτεχνίας (Νίκος Καββαδίας, Γιώργος Σεφέρης, Κική Δημουλά, Νάσος Θεοφίλου), με την οποία ξέρει να συνομιλεί ζωηρά και επί της ουσίας.

Νέες εκδόσεις

«Οι κρυφές ζωές της κυρίας Λι»

ΡΕΜΠΕΚΑ ΜΙΛΕΡ

Μυθιστόρημα. Μετάφραση: Μάρα Μοίρα. Εκδόσεις Πατάκη.

Μια γυναίκα συνειδητοποιεί τα αδιέξοδα στα οποία έχει οδηγηθεί η υπέροχα τακτοποιημένη ζωή της και αποφασίζει να παίξει πέρα από τις συμβάσεις. Η Ρεμπέκα Μίλερ (κόρη του Αρθουρ Μίλερ) σκιαγραφεί τις σύγχρονες σχέσεις και τα πολλαπλά προβλήματά τους.

«Μπάμπι μπαρ»

YVES RAVEY

Μετάφραση: Βάνα Χατζάκη.

Εκδόσεις «Αγρα».

Η Κάντι δουλεύει σ' ένα κακόφημο μπαρ, με τη μητέρα της στον ρόλο της πρόθυμης συνοδού. Ο αφηγητής του μυθιστορήματος του Ιβ Ραβέ θα κάνει ό,τι μπορεί για να βγάλει την Κάντι από την αθλιότητά της, αλλά η μελαγχολία θα κατακλύσει γρήγορα το σύμπαν.

«Ταξιδιώτης. Σκέψεις ενός Αμερικανού στην εξορία»

ΜΑΪΚΛ ΚΑΤΑΚΙΣ

Πρόλογος: Μάικλ Πάλιν. Μετάφραση από τα αγγλικά: Μαρία-Ρόζα Τραϊκόγλου. Εκδόσεις Καστανιώτη.

Ο ελληνικής καταγωγής Μάικλ Κατάκις, του οποίου φωτογραφικές δουλειές φιλοξενούνται σε πολλά μουσεία της υδρογείου, ταξιδεύει και σκέφτεται: την αποξένωσή του από κάθε τόπο, τη μοναξιά του ως παρατηρητή και ταξιδιώτη, όπως και τους δεσμούς του με τον εαυτό του και τους άλλους.

«Η μουσική, Ο τρελός»

KHALIL GIBRAN

Μετάφραση: Δέσποινα Σαραφείδου.

Εκδόσεις «Printa».

Η δυνατότητα της μουσικής να αποκαλύψει κόσμους τους οποίους δεν μπορούν να αποκαλύψουν άλλες τέχνες και οι δημιουργικές δυνατότητες της τρέλας, που μπορεί να επιφέρουν γαλήνη και διανοητική ενάργεια. Δύο σημαντικά δείγματα της σοφίας της Ανατολής.

«Ο Αριστοτέλης και τα Ελευσίνια Μυστήρια»

MARGARET DOODY: Ιστορικό μυθιστόρημα. Μετάφραση: Στέλλα Κωνσταντινέα. Εκδόσεις «Αιώρα».

Ο Αριστοτέλης σε ρόλο αρχαίου ντετέκτιβ. Μαζί με τον βοηθό του Στέφανο αναλαμβάνουν να διερευνήσουν έναν φόνο, τον οποίο σύντομα θα ακολουθήσουν κι άλλες δολοφονίες. Ιστορικό μυθιστόρημα, με πολύ σφιχτή πλοκή και φόντο τις τελετές των Ελευσινίων Μυστηρίων.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαίο δράμα
Συνάντηση στους Δελφούς
Βασίλης Τσαμπρόπουλος
Ο πιανίστας που ταξιδεύει
Βιβλίο
Οι περιπέτειες της κυρίας Ελγιν
Γραφιστική
Τα κορίτσια της αφίσας
Εικαστικά φεστιβάλ
Αποχή κι από τα χάπενινγκ
Εκθεση
Βουτιά στα χρώματα
Τα προφητικά του Μπλέικ
Επιστροφή Γλυπτών του Παρθενώνα
Ράλι Ακρόπολις!
Θέατρο
Οι τελευταίες μέρες της κατανάλωσης
Κινηματογράφος
Ποιος φοβάται τον Μπρούνο;
Διαβάζοντας τα «προσεχώς»
Παράσταση
Τα υπόλοιπα του Ευριπίδη
Απ' το τζαμί στη σκηνή
Ποίηση
Ζητούν ποιήματα του Νίκου Καρούζου
Συνέντευξη: Αν Φοντέν
Ανάμεσα σε δύο άντρες
Συνέντευξη: Ζυράννα Ζατέλη
«Συχνά νιώθω ότι σχοινοβατώ»
Συνέντευξη: Τζος Στόουν
Επιτυχία μόλις 22 ετών
Συνέντευξη: Τινάριγουεν
Τουαρέγκ με σόλο ηλεκτρικά
Συναυλίες
Δεν πουλάει; Αναβάλλεται
Φεστιβάλ Αθηνών
Και το Χόλιγουντ στην Επίδαυρο
Χορός
Αθήνα-Καλαμάτα μπαίνουν στο χορό
Άλλες ειδήσεις
Βραβεία στους σκηνοθέτες