Έντυπη Έκδοση

Ο ρομαντικός ληστής του Μπρεχτ έγινε ανδρόγυνος

Το... δάσος με τα καρτελάκια που αναζητούσαν απεγνωσμένα μια θέση στην είσοδο του Theatre de la Ville δεν άφηνε αμφιβολία: η επιστροφή του «Μπερλίνερ Ανσάμπλ» στο Παρίσι έπειτα από πενήντα πέντε χρόνια δεν μπορεί παρά να αποτελέσει γεγονός.

Η έναρξη της παράστασης με τους περιστρεφόμενους κύκλους έρχεται από τον κόσμο του τσίρκου. Μπροστά τους ο Μακίθ (Στέφαν Κουρτ) και η Τζένη (η έξοχη Αντζελα Βίνκλερ) Η έναρξη της παράστασης με τους περιστρεφόμενους κύκλους έρχεται από τον κόσμο του τσίρκου. Μπροστά τους ο Μακίθ (Στέφαν Κουρτ) και η Τζένη (η έξοχη Αντζελα Βίνκλερ) Πόσο μάλλον όταν το θρυλικό θέατρο, που ίδρυσε στα 1949 ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο τότε ανατολικό Βερολίνο, έρχεται στη γαλλική πρωτεύουσα με τη δημοφιλή «Οπερα της πεντάρας» των Μπρεχτ - Βάιλ σε σκηνοθεσία και σκηνογραφία του Μπομπ Γουίλσον (θα ανέβει και στο «Παλλάς» τον Ιανουάριο).

Εχοντας δει την παράσταση τον χειμώνα του 2007, όταν πρωτοανέβηκε στο «Μπερλίνερ Ανσάμπλ», ήμουν στην αρχή διστακτική: αντέχει άραγε στον χρόνο; Η απάντηση είναι ναι, αναμφίβολα. Μπορεί η όψη της να φαντάζει υπερβολικά γυαλισμένη και ο αντισυμβατικός τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεται για παράδειγμα ο σκηνικός χρόνος να εκδηλώνεται συχνά με διάφορα εύκολα «γκαγκς» (όπως ο ήχος του χρήματος που ρέει άφθονο από τσέπη σε τσέπη), ωστόσο η συνάντηση του 68χρονου σήμερα Γουίλσον με τον Μπρεχτ παραμένει άκρως ενδιαφέρουσα.

Με λιγοστές εξαιρέσεις (όπως η έναρξη με τους περιστρεφόμενους κύκλους από τον κόσμο του τσίρκου, το γαλάζιο φόντο στην πρώτη νύχτα «απόλυτου έρωτα» του διάσημου ληστή Μακίθ με την Πόλι Πίτσαμ ή οι κόκκινες κορδέλες που τεμαχίζουν τη σκηνή στο ταγκό του Μακίθ με την Τζένη), το σκηνικό αποτελείται από κάθετες και οριζόντιες «γραμμές», που μας τοποθετούν κάθε φορά, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, σε μια φυλακή. Μέσα από το αφαιρετικό αυτό σκηνικό ο Γουίλσον δίνει διαχρονική διάσταση στην οξεία κριτική που ασκεί ο Μπρεχτ στα νοσηρά όνειρα της καπιταλιστικής κοινωνίας τις παραμονές της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 1929 (θυμίζουμε ότι πρόκειται για διασκευή της γνωστής «Οπερας του ζητιάνου» του Τζον Γκέι από τα 1728).

Στο κέντρο της «Οπερας της πεντάρας» με την έξοχα εκτελεσμένη μουσική του Κουρτ Βάιλ, ο «ρομαντικός» ληστής Μακίθ (Στέφαν Κουρτ) αποκτά στην εκδοχή του Γουίλσον ανδρόγυνο μορφή με πλατινέ μαλλιά που φέρνουν στο νου την ηθοποιό-φετίχ του, Μάρλεν Ντίτριχ. Το άφυλο του χαρακτήρα του υπογραμμίζει την αμφιλεγόμενη ηθική του, ενώ το έντονο μακιγιάζ φέρνει στο νου τις μορφές του εξπρεσιονιστικού κινηματογράφου. Ο Γουίλσον αποφάσισε να κινήσει το σύνολο των ηθοποιών του στον χώρο του εξπρεσιονισμού εγγράφοντας τους κώδικές του στη δική του αντι-νατουραλιστική προσέγγιση: παραμορφωμένα από τους μορφασμούς πρόσωπα-μάσκες, στιλιζαρισμένες κινήσεις, απροσδόκητες παύσεις. Δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πολυσημία του μπρεχτικού λιμπρέτου, ο Γουίλσον σχεδιάζει με εξαιρετική ακρίβεια και δεξιοτεχνία τους αντιήρωες της μπρεχτικής όπερας χαρίζοντάς μας, μεταξύ άλλων, στο πρόσωπο της Αντζελα Βίνκλερ μια έξοχη Τζένη - προδομένη, εύθραυστη και ταυτόχρονα επικίνδυνη.

Στο προκλητικά μη ρεαλιστικό φινάλε της παράστασης όπου ο Μπρεχτ, ξαφνιάζοντας το αστικό κοινό του, παρωδεί το αίσιο τέλος της ιταλικής όπερας, ο Αμερικανός καλλιτέχνης αποδεικνύει για άλλη μια φορά το ταλέντο του: ο απεσταλμένος του βασιλιά, που θα δώσει χάρη και προνόμια στον Μακίθ λίγο πριν από τον απαγχονισμό του, αποδίδεται έξοχα από τον Γκερντ Κούναθ με τσακισμένη φωνή ηλικιωμένου τενόρου και κάπα από κόκκινο βελούδο άλλης εποχής που δίνει την εντύπωση ότι έχει ξεκολλήσει από τις σελίδες κάποιας Ιστορίας θεάτρου. Στην κριτική της θεατρικής παράδοσης που ασκεί ο Μπρεχτ (παράλληλα με την κοινωνική κριτική) καθρεφτίζεται η διαδρομή του ίδιου του Γουίλσον, που επιμένει από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 να διευρύνει τον τρόπο με τον οποίο έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε θέατρο. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
15ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας
Μη κρατικά βραβεία για «ομιχλιστές»
32ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας
Με χιούμορ και τσαμπουκά η ζωή συνεχίζεται
Εικαστικά
Ηχοι και σκιές
Τυχαία στην περιφέρεια
Θέατρο
Ο ρομαντικός ληστής του Μπρεχτ έγινε ανδρόγυνος
Οι μαύρες τρύπες του ΥΠΠΟ
Αφησαν τον πολιτισμό χωρίς κοινοτικά κονδύλια
Συνέντευξη Δημήτρης Φραγκιόγλου
Απεργία πείνας λόγω έρωτα και Χεμινγουέι
Τηλεόραση
Επιμένουν νεανικά
Εκτακτοι προεκλογικοί «Φάκελοι»
Καραμανλής και συζήτηση