Έντυπη Έκδοση

Περί της λογοτεχνίας στον Εμφύλιο

Με αφορμή την έκδοση του τόμου του «Ε-Ιστορικά» «Εμφύλιος Πόλεμος, 60 χρόνια από τη λήξη του» (29 Αυγούστου 2009) λάβαμε από τον συγγραφέα Θανάση Βαλτινό την ακόλουθη επιστολή:

«Θα σταθώ στο άρθρο που αφορά τη λογοτεχνία. Το υπογράφει ο Βασίλης Κ. Καλαμαράς, πολιτικός επιστήμων-δημοσιογράφος, όπως αυτοπροσδιορίζεται. Ο τίτλος του είναι δανεισμένος από κείμενο του Δημήτρη Ραυτόπουλου (Το αίμα μελάνι δεν γίνεται) δημοσιευμένο στις 15/10/99 στη "Βιβλιοθήκη" της ίδιας εφημερίδας. "Μελάνι από αίμα, διανοούμενοι και λογοτέχνες απέναντι στον Εμφύλιο", λοιπόν. Πρόκειται για ένα σύμφυρμα κοινοτοπιών, στερεοτύπων και λαθροχειριών. Για να δώσει κύρος στις θέσεις του ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί απόσπασμα από το κείμενο του Δημήτρη Ραυτόπουλου, πετσοκομμένο βεβαίως τόσο που το νόημά του να αντιστρέφεται. Το απόσπασμα έχει έτσι: "Αυτά συμβαίνουν με τους 'λαϊκούς', τους αυθόρμητους, τους έκτακτους. Τι γίνεται όμως με τους τακτικούς-λογίους και 'επώνυμους', όταν γράφουν βιβλία μη υγιώς σκεπτόμενα δεξιά ή αριστερά; Αυτούς δεν μπορεί να τους αγνοήσει η Λογοτεχνία με λάμδα κεφαλαίο. Προηγείται, λοιπόν, η αντι-υποδοχή, από την απόρριψη με αισθητικά δήθεν κριτήρια ώς την πυρά. Δύο περιπτώσεις: Η Ελένη του Γκατζογιάννη και η 'Ορθοκωστά' του Θανάση Βαλτινού.

Ο πρώτος, ως 'Αμερικάνος' άρα -φως φανάρι- πράκτορας της CIA, μπορούσε να αγνοηθεί· αλλά ο έγκριτος μεταφραστής Αλ. Κοτζιάς δεν καταπινόταν... πολύ περισσότερο που ήταν, από τη μεταπολίτευση, οικουμενικά δεκτός λόγιος. Του αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικά: ο κομιστής (μεταφραστής) του μηνύματος δεν ταυτίστηκε με το μήνυμα... Ο συγγραφέας όμως, μια που το ομολογούσε κιόλας, ήταν ο ίδιος το μήνυμα.

Ο Βαλτινός, άλλος κομιστής αντικομουνιστικού μηνύματος αυτός, όπως έγραψε ευφυής δημοσιογράφος, από απολογητής των επαναστατών του Δ.Σ. (Η κάθοδος των εννιά), ο Βαλτινός αλλαξοσκούφιζε, γινόταν απολογητής των Ταγματασφαλιτών. Ο Βαλτινός εννοείται δεν ήταν δικηγόρος ούτε των μεν ούτε των δε, άντε όμως να πείσεις το δαιμόνιο δημοσιογράφο ή έστω τον Ελεφάντη".

Από αυτό το απόσπασμα ο συντάκτης-πολιτικός επιστήμων αφαιρεί τις αρχικές καταγγελτικές σειρές για τις μεθόδους απαξίωσης των μη αρεστών βιβλίων όπως και τις τελευταίες, χλευαστικές, για τους ποικίλους, διατεταγμένης υπηρεσίας καλάμους.

Αλλά οι λαθροχειρίες δεν σταματούν εδώ. Το άρθρο συνοδεύουν πολλές φωτογραφίες συγγραφέων κυρίως, για τους οποίους γίνεται κάποια μνεία σ' αυτό. Ανάμεσά τους και χωρίς κανένα λόγο, υπάρχει πορτρέτο του γνωστού Ιταλού μελετητή της νεοελληνικής λογοτεχνίας Mario Vitti. Χωρίς κανένα λόγο; Αντιγράφω τη λεζάντα: Ο Ιταλός νεοελληνιστής Mario Vitti, επικριτής του ιδεολογικού προσανατολισμού του απολογητικού υπέρ των Ταγματασφαλιτών έργου του Θανάση Βαλτινού "Ορθοκωστά": Αυτή η "καταδικαστική" ετυμηγορία υποτίθεται ότι εμπεριέχεται στην Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Mario Vitti. Παραθέτω το σχετικό τμήμα από το λήμμα που με αφορά σελ. 538-540: "Ο Θανάσης Βαλτινός επανέρχεται σε θέματα μίσους και θηριωδίας της εποχής του Εμφυλίου στο Ορθοκωστά (1994), 'μυθιστόρημα' όπως δηλώνεται στον υπότιτλο. Το βιβλίο αποτελείται από μονολόγους, καταθέσεις, μαρτυρίες προσώπων που συνεργάστηκαν με τα τάγματα ασφαλείας. Το οδυνηρότερο αυτών των μαρτυριών οφείλεται στο τυφλό μίσος ανάμεσα σε συγχωριανούς που έχουν απολέσει κάθε ιδεολογία στη διωκτική τους μανία".

Το παραθέτει και ο αρθρογράφος ως κατακλείδα. Αλλά χωρίς την πρώτη του φράση. Τα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι δύο. Α: Ο ακρωτηριασμός του κειμένου του Δημήτρη Ραυτόπουλου και η παρατιθέμενη λεζάντα στη φωτογραφία του Mario Vitti οφείλονται σε αναγνωστική-αντιληπτική ανεπάρκεια του συντάκτη ή πρόκειται για μια εσκεμμένη διαστρέβλωση;

Β: Αν συμβαίνει το δεύτερο, είναι δυνατόν μέθοδοι τέτοιες, ξεχασμένες από δεκαετίες, να ξαναβγαίνουν στην επιφάνεια και να στεγάζονται σε σοβαρές εφημερίδες;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Οι απολογίες των συλληφθέντων
«Κατά των ψευτοεπαναστατικών κινήσεων»
Περιμένουν τα εργαστήρια
Αερομεταφορές
Οριστική προσγείωση για την Ολυμπιακή
Νέα γρίπη
Σε καραντίνα για τη γρίπη
Εθνικό Σύστημα Υγείας
Καταγγέλλουν «γαλάζιο» βόλεμα στο Τζάνειο
1.000 υπογραφές για να μείνει στην Κάρπαθο η ψυχολόγος
Εγνατία Οδός
Εργολαβίες με... «ταρίφα» γύρω από την Εγνατία
Περιβάλλον
«Χωρίς στοιχειώδη «ασπίδα» για το περιβάλλον ο αγωγός Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολη»
«Απελευθέρωσαν» 15 στρέμματα πράσινου στο Ελληνικό
Δήμος Ζαχάρως
«Παράνομη η ανάθεση εργολαβίας 3 εκατ. ευρώ από τον Δήμο Ζαχάρως»
Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος
Παιχνίδια με e-mail για αίμα
Δικαστικό ρεπορτάζ
Αρχίζει η δίκη για το φόνο Σεργιανόπουλου
Στρατός
Ο στρατός ταΐζει τους απόρους
Άλλες ειδήσεις
Ισότητα στην επιμέλεια των παιδιών ζητούν οι διαζευγμένοι
30.000 θάνατοι τον χρόνο από λύσσα
Ερευνα για τη σύγχρονη Μήδεια
Περί της λογοτεχνίας στον Εμφύλιο