Έντυπη Έκδοση

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Ο χρόνος στην τέχνη

Με αφορμή την αλλαγή της ώρας, αφιέρωμα στα ρολόγια και στο χρόνο στις τέχνες και την επιστήμη. Από τα άγνωστα αρχαία ρολόγια της Ακρόπολης ώς τα περίφημα ρολόγια του Λεονάρντο ντα Βίντσι, τα «λιωμένα» του Νταλί και το Ωρολόγιον του γλύπτη Θόδωρου στο σταθμό του Μετρό στο Σύνταγμα. Η ώρα στο ελληνικό τραγούδι και πολύωρες θεατρικές παραστάσεις. Πώς η τέχνη του κινηματογράφου παλεύει με το χρόνο και ορίζεται από αυτόν. Ο διάσημος αστροφυσικός Δημήτρης Νανόπουλος ορίζει την έννοια του χωρο-χρόνου.

Πλήρες θέμα...

  • Αφιέρωμα

    • Ρεαλιστικός και καθημερινός, μεταφυσικός και ιστορικός, ο χρόνος εμπνέει όλες τις μουσικές γενιές Ο διαχρονικός ύμνος της στιγμής
      Το δημοτικό τραγούδι ως αποτύπωμα του λαϊκού πολιτισμού αποθέωσε στιγμές της καθημερινής ζωής Από τον άμεσο, ρεαλιστικό χρόνο του παραδοσιακού και του λαϊκού τραγουδιού, στον ιστορικό ή τον μεταφυσικό χρόνο της ποίησης.
    • Εικαστικές αποτυπώσεις της αναμέτρησης με τον χρόνο, τη φθορά, το θάνατο, στην τέχνη τριών αιώνων Δείκτες της ανθρώπινης αγωνίας
      Το διασημότερο, ίσως, έργο του σουρεαλιστή ζωγράφου έχει δεχτεί δεκάδες ερμηνείες. Ο ίδιος, πάντως, είχε πει ότι το εμπνεύστηκε καθώς παρατηρούσε το λιώσιμο του αγαπημένου του τυριού (καμαμπέρ) πάνω σε ένα τραπέζι μια ηλιόλουστη μέρα Αν υποθέσουμε ότι η τέχνη, στο σύνολό της, αποτυπώνει μια από τις πιο συγκινητικές προσπάθειες του ανθρώπου, την αναμέτρησή του με το χρόνο, η ζωγραφική και γενικότερα οι εικαστικές τέχνες προσεγγίζουν αυτήν την προσπάθεια με τον πιο ευφάνταστο τρόπο.
    • Με πλάνα μεγάλης διάρκειας, μαραθώνιες ταινίες και συνεχόμενες λήψεις σπουδαίοι σκηνοθέτες αποθέωσαν τη χρονική διάσταση Οταν ο χρόνος πρωταγωνιστεί στο σελιλόιντ
      «Θίασος» του Θ. Αγγελόπουλου (1975). Ενας από τους τρεις μάστορες του plan sequence Το σινεμά σμιλεύει το χρόνο. Ποιος το είπε; Ο Ταρκόφσκι μιλώντας για την ταινία του «Αντρέι Ρουμπλιόφ» (1966).
    • Ο Δημήτριος Νανόπουλος μιλάει στην «Ε» για τον χρόνο, το Σύμπαν, την επιστήμη και το Θεό «Ο συμπαντικός χρόνος είναι ο αληθινός χρόνος»
      Ο Δημήτριος Νανόπουλος είναι μια περσόνα των καιρών μας, η οποία έχει επικοινωνιακό γκελ. Παρά το βαρύ φορτίο του ονόματός του και του μεγάλου σε όγκο και ποιότητα επιστημονικού του έργου, ο 63χρονος καθηγητής Σωματιδιακής Φυσικής ή Υψηλών Ενεργειών, έχει τον τρόπο να ρίχνει γέφυρες διαλόγου προς τον συνομιλητή του και να τον οδηγεί σε διαλογισμό υπέρ της αυτογνωσίας.
    • «Το σύμπαν είναι μια συμπυκνωμένη μορφή του χωροχρόνου»
      Ο νέος πλανήτης 2 εκατ. ετών, που ανακαλύφθηκε πριν από λίγες μέρες, ονομάζεται LkCa15b ως «ήρωας» σε μυθιστόρημα Ε.Φ. Είναι «πασπαλισμένος» με σκόνη και αέριο, και απέχει από τη Γη 450 έτη φωτός. Ποίημα... ASS. PRESS «Το σύμπαν δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μια συμπυκνωμένη μορφή του χωροχρόνου. Αυτή την ερμηνεία τη χρωστάμε στη μεγάλη επανάσταση που έφερε στη Φυσική ο Αϊνστάιν, «ανατρέποντας» τον Νεύτωνα. Κατήργησε, κατά κάποιο τρόπο, την ανεξάρτητη μορφή του χρόνου σε σχέση με τον χώρο. Που παλαιά σήμαινε ότι σ' όλα τα αδρανειακά συστήματα υπάρχει η έννοια του απόλυτου χρόνου. Στον Αϊνστάιν, ο χρόνος παύει να είναι απόλυτος και γίνεται σχετικός, εξαρτώμενος από το συγκεκριμένο αδρανειακό σύστημα.»
    • Πολύωρες παραστάσεις που αναμετρήθηκαν με τον χρόνο Κούρσες σκηνικού μαραθωνίου
      «Εφήμεροι» της Αριάν Μνουσκίν, ένας σκηνικός άθλος 8 ωρών με 12 σκηνές της ζωής των θνητών Από το εξάωρης διάρκειας «Μέσα» του Παπαϊωάννου έως τους δωδεκάωρους «Δαίμονες» του Πέτερ Στάιν. Από τη θρυλική «Μαχαμπαράτα» του Πίτερ Μπρουκ ώς την πειραματική «Κατερίνη» των Blitz. Ολο και συχνότερα, τελευταία, κάνουν την εμφάνισή τους παραστάσεις που υπερβαίνουν σε διάρκεια το σύνηθες δίωρο ή δυομισάωρο.
    • Παρελθόν, παρόν και μέλλον στην τέχνη του λόγου Αναζητώντας τον ποιητικό χρόνο
      Η κατασκευή ρολογιού σε σχήμα πυξίδας, με λατινικούς αριθμούς, βρίσκεται στο Γουέστερν Κεντάκι Γιουνιβέρσιτι. Ο νεαρός σκέιτ μπόρντερ «πετάει» σαν να θέλει να ακυρώσει τον χρόνο Το τετράστιχο από τους «Ιδανικούς αυτόχειρες» του Κ.Γ. Καρυωτάκη είναι ο χρόνος ο συντελεσμένος, είναι η ζωή που εκπληρώθηκε, κι έτσι πλέον έχει έρθει το «τώρα» τής αποφασιστικής στιγμής, τής αυτοκτονίας, όπου ζωή και θάνατος παφλάζουν χωρίς την ύλη, από την οποία δεν είμαστε πλασμένοι. Είμαστε ενεργειακές μάζες, κι όμως σκεπτόμενες, κι όμως λογικές, κι όμως παράλογες, κι όμως τρελές. Χαμένοι, μεταξύ υπάρξεως και ανυπαρξίας, κι ο χρόνος ένα διαρκές τώρα, όπου παρελθόν, παρόν και μέλλον δεν ξεχωρίζουν.
  • Κομικ(ς)οδρόμιο

  • Κριτική θεάτρου

    • Τέσσερις νομά σε ένα δωμά
      «Ο συγγραφέας» του Τιμ Κράουτς στο Θέατρο του Νέου Κόσμου Χωρίς «δράση», σκηνικό και εικόνα οι ηθοποιοί ξετυλίγουν μια φρίκη αποκλειστικά λεκτική, χρησιμοποιώντας τον ανθρώπινο ζόφο ως πρώτη θεατρική ύλη Μαντρωμένοι στο μικρό Δώμα, χωρίς κλιματισμό, με φώτα πλατείας και σε ασφυκτική γειτνίαση των κατάμεστων κερκίδων, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια απρόσμενη ανατροπή ιδιοτήτων που τινάζει στον αέρα το κουκούλι των συμβάσεων αίθουσας - συγγραφέα - σκηνής και την ασφάλεια του «όλα είναι θέατρο».
  • Κριτική μουσικής

    • ΣΤΕΡΕΟ-ΦΟΝΙΚΑ Μια κιθάρα εναντίον της Γουόλ Στριτ
      «Pull Up Some Dust And Sit Down» Ry Cooder (Nonesuch) Ο Ράι Κούντερ τραγουδάει για την απληστία των τραπεζών Αν ο Γούντι Γκάθρι έγραφε πάνω στην κιθάρα «αυτό είναι το όπλο που σκοτώνει τους φασίστες», ο Ράι Κούντερ θα μπορούσε να γράψει πάνω στη δική του «αυτή είναι η μουσική μηχανή που διώχνει τους τραπεζίτες». Ξεκινώντας το νέο δίσκο με την πολεμική κάντρι του «Νο Banker Left Behind», ο Ράι Κούντερ μεταμορφώνεται σε ένα φολκ δαίμονα που τραγουδάει για το σκοτεινό παρόν.
    • Από το παρελθόν χωρίς κανόνες
      «Εν Πλω» - Εν Πλω (All Together Now): Το 1985, μια παρέα από τη Θεσσαλονίκη δημιούργησε έναν εντελώς προσωπικό ήχο, που κατάφερε να συνδέσει τους δρόμους των ρεμπέτικων με το σκοτάδι του ποστ πανκ και το θόρυβο της γκαράζ κιθάρας.
    • Νέες κυκλοφορίες
  • Μουσική

    • Ο Γκαλιάνο τιμά τον Νίνο Ρότα
      Ο σπουδαίος ακορντεονίστας τον Νοέμβριο στην Ελλάδα Ενας από τους κορυφαίους ακορντεονίστες, αλλά και μπαντονεονίστες, ο Ρίτσαρντ Γκαλιάνο, συνοδευόμενος από ένα κουιντέτο, έρχεται σε Θεσσαλονίκη (13 Νοεμβρίου, αίθουσα τελετών ΑΠΘ) και Αθήνα (14 Νοεμβρίου, Παλλάς) με ένα αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίνο Ρότα.