Έντυπη Έκδοση

Υγεία

Προληπτικά

  • Πώς προκαλείται το εργασιακό στρες

    Ως στρες ορίζεται η κατάσταση εκείνη κατά την οποία εκτιμάται από το άτομο ότι οι απαιτήσεις (εξωτερικές ή εσωτερικές) το θέτουν σε δοκιμασία ή και ξεπερνούν τις διαθέσιμες δυνατότητές του.

    Οταν αυτή η κατάσταση εμφανίζεται κατά κύριο λόγο στο εργασιακό περιβάλλον, τότε γίνεται λόγος για εργασιακό στρες.

    Το εργασιακό στρες σχετίζεται με τις φυσικές συνθήκες εργασίας, με τη θέση του εργαζομένου στην επιχείρηση και τη σχέση του με το εργασιακό περιβάλλον. Οι πιο συνηθισμένοι στρεσογόνοι φυσικοί παράγοντες είναι ο φωτισμός, ο θόρυβος, η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, το ψύχος, οι δονήσεις, η θερμότητα. Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις κατά την εργασία και η ανύψωση βαρών αποτελούν επίσης στρεσογόνους σωματικούς παράγοντες.

    Σε ό,τι αφορά την κατηγορία των ψυχοκοινωνικών παραγόντων, ιδιαίτερης βαρύτητας στρεσογόνο είναι η απόλυση από την εργασία, ενώ μικρότερης βαρύτητας είναι η αλλαγή των συνθηκών εργασίας. Η ψυχοκοινωνική επιβάρυνση συχνά σχετίζεται και με τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας, τις συνθήκες απασχόλησης, το αντικείμενο και το περιεχόμενο της εργασίας, το πρόγραμμα εργασίας, το εισόδημα, τις υπερωρίες, τις τριβές με τη διοίκηση ή τους συναδέλφους, την υγιεινή και ασφάλεια. Γενικότερα θα μπορούσαμε να κατατάξουμε τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες τους σχετιζόμενους με το εργασιακό στρες στις εξής κατηγορίες:

    * Θέματα σχετιζόμενα με την επαγγελματική εξέλιξη-πιέσεις προώθησης καριέρας (π.χ. απόλυση)

    * Εργασιακά καθήκοντα-ρόλοι (αμφισβήτηση- σύγκρουση ρόλων, συνδυασμός εργασίας με υψηλές απαιτήσεις και μικρές δυνατότητες επιρροής)

    * Σύγκρουση υποχρεώσεων οικογένειας - εργασίας

    * Οργανωτικοί παράγοντες (δομή- κλίμα οργανισμού, αλλαγή θέσης ή συνθηκών εργασίας, ανεπαρκής επικοινωνία, διαπροσωπικές συγκρούσεις)

    * Προς την ίδια κατεύθυνση ανάδειξης των παραγόντων που αφορούν το εργασιακό στρες βρίσκονται και οι πρόσφατες αναφορές του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις συνθήκες εργασίας, όπου ως κύριοι παράγοντες αναφέρονται το επιμηκυμένο ωράριο, η απουσία αυτονομίας και ελέγχου στην εργασία, οι κακές σχέσεις μεταξύ συναδέλφων, η έλλειψη υποστηρικτικών σχέσεων και η επίδραση των οργανωτικών αλλαγών.

    Γενικότερα για την ερμηνεία του στρες έχουν διατυπωθεί οι εξής θεωρίες:

    * Θεωρία τους αρμονικής σχέσης ατόμου και περιβάλλοντος (Rice, 1985) σύμφωνα με την οποία το στρες προκύπτει από τη μη πετυχημένη προσαρμογή ατόμου-περιβάλλοντος.

    * Θεωρητικά μοντέλα που προσδίδουν έμφαση στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν η προσωπικότητα και οι ατομικές διαφορές στην κατανόηση του όλου μηχανισμού.

    Ειδικότερα για το εργασιακό στρες το μοντέλο ερμηνείας στηρίζεται στο δίπολο προσπάθεια- επιβράβευση, σύμφωνα με το οποίο ο συνδυασμός εργασίας με υψηλές απαιτήσεις και μικρές δυνατότητες επιρροής είναι πηγή στρες. Σύμφωνα με αυτό το μοντέλο, η προσπάθεια που καταβάλλει ένας εργαζόμενος εξαρτάται από τις «εξωγενείς» απαιτήσεις και από τα «ενδογενή» κίνητρα. Η προσπάθεια μπορεί να επιβραβεύεται με χρήματα, εκτίμηση, καταξίωση και ασφάλεια. Οταν κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, όταν δηλαδή υπάρχει μεγάλη προσπάθεια και μικρή ανταμοιβή, τότε αυξάνουν το στρες και συνακόλουθα οι διαταραχές της υγείας.

    Εχει διαπιστωθεί επίσης πως η ψυχοκοινωνική πίεση στην εργασία επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις απαιτήσεις της εργασίας, το βαθμό ικανοποίησης από αυτήν, τις δυνατότητες των εργαζομένων για ανάληψη πρωτοβουλιών και για εξέλιξη. Για το λόγο αυτό άλλωστε, ο συνδυασμός της εργασίας με υψηλές απαιτήσεις και μικρές δυνατότητες επιρροής αποτελεί συχνά σημαντική πηγή στρες, ενώ το εύκαμπτο ωράριο και η προσωπική οργάνωση της εργασίας εξασφαλίζουν μεγαλύτερη αυτονομία του εργαζομένου.

    Ιστοσελίδα Υγείας - Πρόληψης: www.neahygeia.gr

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Υγεία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Υγεία της έντυπης έκδοσης
Ανακούφιση πόνου
Διεθνής απαίτηση για αποτελεσματικότερες θεραπείες του πόνου
Βλαστοκύτταρα
Θεραπεία της ιδιοπαθούς πνευμονικής ίνωσης με χρήση βλαστοκυττάρων
Δερματολογία
Βοηθώντας το παιδί σας να αντιμετωπίσει την ψωρίαση
Διαβήτης
Διαβητική νευροπάθεια και Alpha Lipoic Acid
Διατροφή
«Ολοι μαζί τα... παρα-φάγαμε»
Καρκίνος
Νέα όπλα κατά του ορμονοευαίσθητου καρκίνου του μαστού
Οικονομική κρίση
Η οικονομική κρίση και οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νέων
Άλλες ειδήσεις
Ο καιρός της γρίπης