Έντυπη Έκδοση

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

Ο διεισδυτικός ανατόμος της ταραγμένης ψυχής των ανθρώπων

Εναν αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης εξακολουθεί, στις δικές μας άγονες μέρες, να αποτελεί σημείο αναφοράς για την τέχνη του μα και την πνευματικότητά του.

Πλήρες θέμα...

  • Αφιέρωμα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

    • Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Από το τότε -1911- στο τώρα, 2011
      Ερχονται συχνά στον νου τα μεγάλα μεγέθη της λογοτεχνίας μας. Πιο πολύ οι παλαιότεροι ποιητές και συγγραφείς. Αυτοί που δείχνουν περισσότερο ευάλωτοι στη σκόνη και τις προσχώσεις του χρόνου. Λάμπουν, βέβαια, μεγαλόπρεπα στο τότε.
    • «Η φιλολογική του συγγραφέως συνείδησις» και/ή το «μέσον αίσθημα των αναγνωστών»
      Φέτος είναι η επέτειος των 100 χρόνων από τον θάνατο του Παπαδιαμάντη (1851-1911). Οι παπαδιαμαντικές σπουδές καλά κρατούν, και χάρη στις εργασίες κυρίως των Νίκου και Λαμπρινής Τριανταφυλλοπούλου, Φώτη Δημητρακόπουλου και Σοφίας Μπόρα, διαθέτουμε υλικό για την παρουσία και την πρόσληψή του από τους συγχρόνους του, μέρος του οποίου είναι άμεσα προσβάσιμο με την ψηφιοποίηση εφημερίδων και περιοδικών.
    • Συνοπτικό σημείωμα για τον μεταφραστή Παπαδιαμάντη
      Δημοσιογράφος μεταφραστής, αυτό ήταν το επάγγελμα που άσκησε ο Παπαδιαμάντης. Οι εγκυρότατες και καθόλου υπερβολικές μαρτυρίες συγχρόνων του λογίων μάς βεβαιώνουν ότι καθημερινά από τα χέρια του περνούσε πολλή μεταφραστική δουλειά. Ποτέ δεν θα μάθουμε ποιος ακριβώς ήταν ο όγκος της.
    • «Η αίγλη του φωτός» με τον χρωστήρα του Μοράρου
      Στο αφιέρωμα της εφημερίδας Η Καθημερινή για τον «γλύπτη του φωτός» Γεράσιμο Σκλάβο (24-1-1999) εγράφη πως ο μεγάλος έλληνας γλύπτης θεωρούσε πάντοτε ότι «πρέπει να τρέξεις, γιατί το φως είναι λίγο και θα τελειώσει».
    • «Εβλεπεν τα ίχνη του ιδίου εαυτού του και δεν επίστευεν»
      Είμαστε καμωμένοι και από τα βιβλία που διαβάσαμε... Από εκείνα τα μυθιστορήματα που γέμισαν την προεφηβεία μας, την εφηβεία μας, τη ζωή μας όλη. Και απ' τα παραμύθια, τους εφιάλτες των λύκων και των μαγισσών, του Χάρου που σε κλέβει σαν κοριτσάκι με τα απούλητα σπίρτα.
    • Οι «μεταγραφές» του Παπαδιαμάντη
      Στο πρόσφατο βιβλίο του για τον Παπαδιαμάντη (Δόμος, 2010) ο Λ. Καμπερίδης θέτει ένα ζήτημα που ελάχιστα έχει απασχολήσει τους Ελληνες, όχι μόνο σε σχέση με τον Παπαδιαμάντη αλλά και γενικότερα.
    • Γλώσσα, κοινωνία και λατρεία κατά τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη
      Ο Παπαδιαμάντης δεν είναι μόνο λογοτεχνικό ανάστημα πρώτου μεγέθους, είναι και ανάστημα της Ορθοδοξίας, ο ίδιος υμνογράφος και ποιητής, ως γνωστόν.
    • Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και η αναίρεση του γλωσσικού ιδεολογήματος
      Ιδεολόγημα πρώτον: «Ο Παπαδιαμάντης δεν έκαμε ποτέ στη γλώσσα το αποφασιστικό βήμα από την καθαρεύουσα προς τη δημοτική, όπως πολλοί άλλοι της γενιάς του (ο Καρκαβίτσας π.χ. ή ο Ξενόπουλος)».
    • Παπαδιαμάντης προσιτός στις νεότερες γενιές
      Η ιδιαίτερη και μοναδική γραφή του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη κάνει διστακτικόν όποιον σκεφτεί να επέμβει με οποιονδήποτε τρόπο στα κείμενά του. Ακόμα κι αν είναι «μια μερική προαίρεση καλή», όπως η προσφορά ενός μέρους του έργου του με τρόπο προσιτό σε παιδιά και νέους, ακόμα κι αν ένα τέτοιο εγχείρημα το θεωρήσει κανείς ως «κάποιο χρέος που έχει να εκπληρώσει» απέναντι στις νεότερες γενιές, και πάλι δεν παύει να είναι τόλμημα.
    • Φύση και άνθρωπος: λογοτεχνικές συντεταγμένες
      Το 1926, δεκαπέντε χρόνια μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη -πέθανε την 3η Ιανουαρίου 1911 και απέθεσαν το σώμα του στα μνημούρια πάνω από το Κοχύλι- ένας άγνωστός του ομότεχνος, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, που κι αυτός δεν είχε ακούσει ποτέ το όνομα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, σε μια πόλη στην άλλη άκρη του κόσμου, στο Μπουένος Αϊρες, έγραφε:
    • Το αίμα και το πνεύμα
      Αν δεν δώσεις αίμα, δεν λαβαίνεις πνεύμα - αυτό μαρτυρείται από την ασκητική παράδοση της ορθόδοξης πίστης. Ο Παπαδιαμάντης έγραψε με το αίμα του, με το αίμα του -κυριολεκτικά- πότισε τους αμάραντους λειμώνες των χλοαζόντων θαυμάτων.
  • Λογοτεχνία

    • Ο υπερρεαλισμός στην ποίηση του Εκτορα Κακναβάτου
      Είναι λάθος να πιστεύει κανείς πως υπερρεαλισμός είναι η έλλειψη επαγωγής του λόγου ή πως είναι μόνον η υπέρβαση του πραγματικού και η δημιουργία μιας υπερ-πραγματικότητας όπου κυριαρχούν άλλοι νόμοι του νοείν και του είναι του κόσμου.
    • Συνταγές επιβίωσης σε καιρούς Ελντοράντο
      Μην πετάτε γιαούρτια στους πολιτικούς. Είναι σαν να πετάτε «τα άγια τοις κυσίν». Δίνετέ το καλύτερα στο δικό σας σκύλο. Θα του χαρίσετε ευγηρία μακροπρόθεσμα, ενώ, βραχυπρόθεσμα, προσθέτοντας μια σκελίδα σκόρδο ψιλοκομμένο ανά κεσεδάκι, θα το απαλλάξετε από τα ενδοπαράσιτα, τα γνωστά ως σκουλήκια.
    • Εκστρατεία φιλαναγνωσίας από τα Public
      Τα βιβλία κλείνουν μέσα τους λέξεις και με τον δικό τους τρόπο τις φωνάζουν στο κοινό. «Μιλάνε», αλλά η φωνή τους δεν ακούγεται πάντα.
    • Λάξμι, το άνθος της φωτιάς
      Αυτή είναι η ιστορία μιας κοπέλας που ήθελε, με οποιοδήποτε κόστος, να πάρει την τύχη της στα δικά της χέρια. Την έλεγαν Λάξμι, ήταν δεκαοχτώ χρόνων και τα μάτια της ήταν θυμωμένα, εκστατικά ή ερωτηματικά, δεν ξέρω, η έκφρασή τους δεν έμενε για πολλή ώρα σταθερή κι έτσι κανένας δεν μπορούσε να πει με σιγουριά.
  • Κριτική βιβλίου

    • Ξεφυλλίζοντας την Ιστορία μας Μέλαινα πατρίδα
      Παραμυθιασμένοι και άλλοι που πατούν γερά στη γη, καιροσκόποι και οραματιστές, δίκαιοι και άδικοι, αναζητούν στη Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώνα τα θεμέλια πάνω στα οποία προσδοκούν να στήσουν μια μεγάλη πατρίδα.
    • Ο πόνος ως σοφία του δημιουργού
      Το βιβλίο που κρατάω στα χέρια μου είναι ένα ανάποδο βιβλίο. Το διαβάζεις από το τέλος προς την αρχή. Ανάποδο όπως και ο συγγραφέας του, που πέρασε τη ζωή του κόντρα στο ρεύμα των ποικίλων αποχαυνώσεων.
    • Μεταξύ Ζαχαριάδη και Βελουχιώτη
      Στο καινούριο μυθιστόρημα του Μισέλ Φάις, ο τελευταίος υποβολέας της Ελένης Παπαδάκη επανέρχεται για δεύτερη φορά ως μυθιστορηματικός ήρωας. Η πρώτη είναι στο μυθιστόρημα του Μάνου Ελευθερίου «Η γυναίκα που πέθανε δύο φορές».
  • 4η Διεθνής Λογοτεχνική Συνάντηση

  • Νίκος Παπάζογλου

    • Μνήμη Νίκου Παπάζογλου (1948 - 2011)
      Στον χάρτη του πόνου, ολόκληρη η Ελλάδα. Ο φακός ζουμάρει στον Βορρά, στη Θεσσαλονίκη, την πόλη που του οφείλει το 90% της μουσικής αναγέννησής της. Ακούω το μοιρολόι της Μαρίζας Κωχ για τη Φλέρυ Νταντωνάκη.