Έντυπη Έκδοση

Ο Τσίρκας έγινε μεταφραστής για να μη σιωπήσει

Επανακυκλοφορούν οι μεταφράσεις του

Δώδεκα βιβλία είναι η μεταφραστική συγκομιδή του Στρατή Τσίρκα (1911-1980). Ο Αιγυπτιώτης συγγραφέας μεταφράζει: επτά έργα της κλασικής σύγχρονης λογοτεχνίας (Αν Φιλίπ, Μάλκολμ Λόρι, Πιέρ Ζαν-Ζουβ, Τσεζάρε Παβέζε, Σταντάλ, Εμανουέλ Ρομπλές), τρία βιβλία για παιδιά (Αίσωπος, αδελφοί Γκριμ, Αντουάν ντε Σεν Εξιπερί) και δύο μελέτες (Ερασμος και Πίτερ Λίβι).

Αφορμή για να σταθούμε στις μεταφράσεις του Στρατή Τσίρκα υπήρξε η επανέκδοση του εικονογραφημένου βιβλίου «Παραμύθια των αδελφών Γκριμ», από τις εκδόσεις Ηριδανός. Οι εικόνες είναι του Βέρνερ Κλέμκε και αποδόθηκαν από τη Δήμητρα Σπυρίδωνος. Από τις ίδιες εκδόσεις έχουν επανεκδοθεί ακόμη: «Αισώπου μύθοι», Εράσμου «Μωρίας Εγκώμιον», Αντουάν ντε Σεντ Εξιπερί «Ο μικρός πρίγκιπας».

Γιατί, όμως, ο κύριος όγκος του μεταφραστικού έργου του Στρατή Τσίρκα κυκλοφορεί μεσούσης της απριλιανής χούντας; Τον Μάιο η απριλιανή δικτατορία απαγορεύει την κυκλοφορία του μυθιστορήματος-ποταμού «Ακυβέρνητες Πολιτείες». Ο Τσίρκας σταματάει, όπως και πολλοί άλλοι συγγραφείς, να δημοσιεύει δικά του κείμενα, αντιδρώντας έτσι στην προληπτική λογοκρισία που επιβάλλει η δικτατορία. Στο διάστημα αυτό κυκλοφορούν μόνο μεταφράσεις του.

Ετσι, μέσα σε τρία χρόνια ('68-'70) αποδίδει στα ελληνικά εννέα βιβλία με μεταφράσεις του, δηλαδή το 70 τοις εκατό του συνόλου! Αναλυτικά η εκδοτική «πολιτική» των τριών ετών:

Το 1968: Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί (1900-1944), «Ο μικρός πρίγκιπας» (Ηριδανός), Μάλκολμ Λόρι (1909-1957), «Το μονοπάτι της βρύσης», Πιέρ Ζαν-Ζουβ (1887-1936), «Στα βαθιά χρόνια» (Κέδρος) και οι «Αισώπειοι μύθοι» (Χρυσές Εκδόσεις).

Το 1969: Τσεζάρε Παβέζε, «Κοπέλες μόνες», Σταντάλ (1783-1842), «Οι Τσένσι - 1599» (Κέδρος), «Ο θαυμαστός κόσμος των αδελφών Γκριμ» (Οι Φίλοι του Παιδιού).

Το 1970: Εράσμου (1469- 1953), «Μωρίας Εγκώμιον» (Ηριδανός) και Peter Levi (1931-2000), «Ο τόνος της φωνής του Σεφέρη» (Ικαρος).

Ο κύκλος με τις μεταφράσεις του Στρατή Τσίρκα κλείνει με τα βιβλία της Αν Φιλίπ (1917-1990), «Οσο κρατάει ένας στεναγμός» (Θεμέλιο, 1965), «Ενα καλοκαίρι κοντά στη θάλασσα» (Κέδρος, 1978) και του Εμανουέλ Ρομπλές (1914-1995), «Μια ιταλική άνοιξη». (Κέδρος, 1972).

Τις πρώτες μεταφράσεις του, τις υποδέχονται τον Απρίλιο και τον Μάιο του 1927 τα ποικίλης ύλης περιοδικά «Οικογένεια» και «Μπουκέτο». Είναι μόλις 16 ετών! Αποδίδει τους ποιητές Σίλερ, Αλφρέ ντε Μισέ και Χάινε. Στις 16 Ιουλίου της ίδιας χρονιάς δημοσιεύει το πρώτο του πεζό, «Το Φεγγάρι». Ιδού πώς το υποδέχεται ο ποιητής Λουκάς Χριστοφίδης, στο αιγυπτιώτικο λογοτεχνικό περιοδικό «Παναιγύπτια» (σ.σ. εβδομαδιαίο περιοδικό που κυκλοφορούσε από το 1926 έως το 1928 και από το 1931 έως το 1938 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Ιδρυτής του ήταν ο Στέφανος Πάργας):

«[...] Μπορούν να λογισθούν υπερήφανα που πρωτοδημοσιεύουν το κατοπινό παραμυθάκι ενός νέου Αιγυπτιώτη, που μόλις είδε τους δεκάξη Απρίληδες ακόμη. Ο νεαρός Γιάγκος Χατζηαντρέας (σ.σ. το πραγματικό του ονοματεπώνυμο) του Καΐρου δείχνει με το πρώτο του αυτό λογοτέχνημα πως είναι προορισμένος με σπάνιο ταλέντο, που το διακρίνει δυνατή φαντασία, αίσθημα αρκετό του ωραίου καθώς και αντίληψη του περιττού, που δεν μας έχουν συνηθίσει οι νέοι της ηλικίας του».

Πριν κλείσουμε, θα παραθέσουμε ένα απόσπασμα από τη μετάφραση του Στρατή Τσίρκα στο «Μωρίας εγκώμιον» του Εράσμου, που θα καταλάβετε ευθύς αμέσως πόσο επίκαιρο είναι. Το θέμα του: οι αυλικοί του τότε και του τώρα - θα προσθέταμε εμείς:

«Γενικά, δεν έχει πιο πουλημένους, δουλικούς, χαζούς και πρόστυχους απ' αυτούς, κι όμως όλοι γυρεύουν να περάσουν για αφρόκρεμα της οικουμένης. Μόνο σ' ένα πράμα είναι πολύ μετρημένοι (συνεπείς): Τους φτάνει που σκεπάζουν το κορμί τους με χρυσάφι, διαμαντικά, πορφύρα κι όλα τα εμβλήματα της αρετής και της φρονιμάδας, κι αφήνουν σ' άλλους να τα εφαρμόζουν στην πράξη.

»Νομίζουν πως η ευτυχία τους όλη, είναι που μπορούν και λένε το βασιλιά, "Κύριέ μου", που ξέρουν να τον χαιρετούν -με λίγα λόγια- που μοιράζουν μπόλικα τα "Γαληνότατε", "Μεγαλειότατε", "Εκλαμπρότατε". Και δώστου να φτιασιδώνονται και δώστου να κολακεύουν χαριτωμένα. Αυτά είναι τα ταλέντα που χρειάζονται οι αριστοκράτες και οι αυλικοί [...].».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συγγραφείς
Ο Τσίρκας έγινε μεταφραστής για να μη σιωπήσει
Κριτική εικαστικών
Ο καλλιτέχνης και ο μύθος του
Μουσική
Εφυγε ένας θρύλος της αμερικανικής φολκ μουσικής
Ταινίες Μικρού Μήκους
Η τελευταία λέξη
Αρχαιολογικοί χώροι
Ζημιές στα μνημεία
Παρουσίαση βιβλίου
Ορθώνεται νέο «σιδηρούν παραπέτασμα» στην Ευρώπη
Κι εκείνα
Και άλλος Νταλί
Βιβλίο για όλους
TV & Media
Οι απατημένοι συμβασιούχοι της Δ.Τ. και μία πρόσληψη
Σε Αιθίοπα δημοσιογράφο απονεμήθηκε η Χρυσή Πένα
Μήνας Οσκαρ στη NOVA
Υπουργείο Πολιτισμου
«Τελεσίγραφο» στον υπουργό