Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Σημείο συνάντησης

  • «Η ιδέα της προσφοράς αναπόσπαστο στοιχείο του πολιτισμού μας»

    Δύο σημαντικές επέτειοι που αφορούν το γυναικείο φύλο ξεχωρίζουν με την έλευση του Μαΐου. Στις 9 του μηνός είναι η γιορτή της μητέρας και στις 12 Μαΐου η Διεθνής Ημέρα της Νοσοκόμας. Η Τζάνις Τριποδάκη οργάνωσε πρόσφατα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών μια εκδήλωση για μια νοσοκόμα-σύμβολο, τη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, τα 100 χρόνια στη μνήμη της οποίας γιορτάζονται φέτος. Στην εκδήλωση συμμετείχε και η Εφη Οικονόμου, μια νεαρή νοσηλεύτρια η οποία μιλά γι' αυτό το εμβληματικό επάγγελμα, που φέρει πάνω του το ισχυρό αποτύπωμα της γυναικείας ευαισθησίας.

    Η Τζάνις Τριποδάκη (στο μέσον) μαζί με τις νοσοκόμες που συμμετείχαν στην αφιερωμένη στη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ έκθεση, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Η Τζάνις Τριποδάκη (στο μέσον) μαζί με τις νοσοκόμες που συμμετείχαν στην αφιερωμένη στη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ έκθεση, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Γιατί διοργανώσατε μια εκδήλωση για τη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ;

    «Η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ είναι ένα πολύ ισχυρό διεθνές διαχρονικό σύμβολο. Οχι μόνο για τις νοσηλεύτριες αλλά και για όλες τις γυναίκες που ηγούνται και πρωτοπορούν. Η Νάιτινγκεϊλ, πέρα από φιλάνθρωπος, ήταν μια οραματίστρια, έφερε επανάσταση στον τομέα της υγείας. Ηταν ακόμη φίλη του περιβάλλοντος, όπως και στατιστικολόγος».

    Η ιδέα για την έκθεση πώς προέκυψε;

    «Μού ζητήθηκε από τη "Διεθνή Πρωτοβουλία Nightingale 2010 για την Παγκόσμια Υγεία" να εκπροσωπήσω την Ελλάδα σε αυτήν την παγκόσμια καμπάνια. Εκείνο που πάντοτε με απασχολούσε ήταν πώς να αναδειχτεί η Ελλάδα και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πίστευα ότι ο στόχος μπορούσε να επιτευχθεί μέσα από τη διασταύρωση διαφορετικών κοινωνικών τομέων: του ακαδημαϊκού, του επιστημονικού, του εκπαιδευτικού και -φυσικά- του πολιτιστικού. Γνωρίζοντας, λοιπόν, ότι θα είχαμε την εκδήλωση στο Μέγαρο, προσπάθησα να παρουσιάσω μια γενική εικόνα των νοσηλευτριών μέσω του τομέα του πολιτισμού, αφού ο πολιτισμός πάντοτε μιλά πολύ "ισχυρά" στους ανθρώπους. Ετσι θέλησα να εστιάσω στις μοντέρνες Ελληνίδες νοσηλεύτριες επειδή μπορούμε να πούμε τόσα πολλά γι' αυτές και το πόσα προσφέρουν στους ανθρώπους».

    Πώς επελέγησαν οι συγκεκριμένες νοσηλεύτριες;

    «Με κριτήρια που θεσπίστηκαν από τον Σύνδεσμο Ελληνίδων Νοσηλευτριών. Στη συνέχεια ζήτησα από τον Φίλιππο Τσιάρα, του οποίου τη δουλειά γνώρισα και εκτίμησα μέσα από τη μεγάλη αναδρομική έκεθση που έκανε το φθινόπωρο στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, να συλλάβει το κόνσεπτ. Προσφέρθηκε να συμμετέχει και στήσαμε μαζί μια καλλιτεχνική ομάδα ώστε να φωτογραφηθούν οι νοσοκόμες με έναν συγκεκριμένο τρόπο αλλά πάντα σε κλινικό περιβάλλον. Στην προσπάθεια να συμμετέχουν και άνθρωποι από άλλους κοινωνικούς χώρους, ζητήσαμε τη συνδρομή 8 Ελλήνων σχεδιαστών που προσφέρθηκαν να εργαστούν εθελοντικά καθώς και τη χορηγία της εταιρείας κοσμημάτων Pandora. Η Αλις Κις βοήθησε στο συντονισμό του όλου σχεδίου ενώ συμμετείχαν και πολλοί εθελοντές από τον καλλιτεχνικό και πολιτιστικό χώρο. Υπήρξε πολύ θετική ενέργεια. Περάσαμε από συνεντεύξεις τις νοσοκόμες και υπάρχουν σημεία από αυτά που μάς είπαν εξαιρετικά συγκινητικά. Ενώ ζητήσαμε και από τον Γιάννη Μετζικόφ, ο οποίος επίσης ανταποκρίθηκε πρόθυμα, να έχει τη γενική καλλιτεχνική επίβλεψη του γεγονότος. Η ουσία ήταν ότι αν δουλέψουμε όλοι μαζί πετυχαίνουμε πολλά. Η διεθνής καμπάνια για τη Νάιτινγκεϊλ ήθελε την Ελλάδα να είναι ένα από τα έθνη που ηγούνται σε αυτό, εξαιτίας της πολύ ιδιαίτερης ιστορικής της θέσης σε τομείς όπως η θεραπεία, η ομοιοπαθητική κ.λπ. Εν τέλει, η ανταπόκριση ήταν πολύ θετική».

    Εχοντας γνώση τόσο της ελληνικής όσο και της αμερικανικής κοινωνίας, τι θα λέγατε για το πνεύμα της κοινότητας και της αλληλεγγύης που επικρατεί σε αυτές;

    «Μεγάλωσα σε ένα πολύ προνομιακό περιβάλλον, στη Βοστώνη, με προοδευτικούς γονείς και λαμβάνοντας την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση. Συνεπώς από πολύ μικρή, από μωρό, ανατράφηκα με την ιδέα της προσφοράς, ως ένα από τα πιο σπουδαία χαρακτηριστικά της ανθρώπινης προσωπικότητας. Οταν ήλθα στην Ελλάδα για να ζήσω μόνιμα, πριν από 20 χρόνια, το πρώτο κομμάτι της ζωής μου εδώ αφιερώθηκε σε αυτόν τον τομέα, παράλληλα με την ανατροφή των 7 παιδιών μου. Στάθηκα τυχερή που μπόρεσα να είμαι ένα από τα ιδρυτικά μέλη της MDA ( Muscular Dystrophy Association-σωματείο για τη φροντίδα των ατόμων με νευρομυϊκές παθήσεις), με μια ομάδα δυναμικών γυναικών, όπως τη Βάνα Λαβίδα, την Καίτη Δαυίδ κ.ά. Προερχόμενη από το αμερικανικό περιβάλλον αντιμετώπισα το θέμα με έναν θετικό τρόπο: προσπάθησα να δω τι ευκαιρίες υπάρχουν για να κάνουμε ομαδική δουλειά και να φέρουμε αποτελέσματα. Ασφαλώς υπάρχουν διαφορές στις δύο κοινωνίες, εθνικές, πολιτιστικές, στο πώς οι άνθρωποι ενεργούν και ανταποκρίνονται, αλλά στο τέλος πρέπει να πω ότι όλοι είμαστε άνθρωποι, συνεπώς πάντοτε υπάρχει τρόπος να εργαστούμε μαζί».

    Δουλέψατε ποτέ σαν νοσοκόμα;

    «Είμαι εκπαιδευμένη εθελόντρια νοσοκόμα του Ερυθρού Σταυρού. Η εκπαίδευσή μου έγινε στην Ελλάδα».

    Το επάγγελμα της νοσηλεύτριας μπορεί να χαρακτηριστεί «γυναικείο» ή και ένας άνδρας μπορεί να το κάνει το ίδιο καλά;

    «Είναι ένα από τα πιο ανθρωπιστικά επαγγέλματα, συνεπώς ο καθένας με ανθρωπιστικά στοιχεία μπορεί να το κάνει».

    Εχει βέβαια αυτή τη μητρική χροιά.

    «Ασφαλώς αλλά έχει και τη χροιά τού να νοιάζεσαι, κι αυτό δεν έχει να κάνει με το φύλο».

    Η επέτειος για τα 100 χρόνια μνήμης της Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ είναι ευρύτερα γνωστή στην Ελλάδα;

    «Οχι σε μεγάλο βαθμό. Οπότε πρέπει να ενεργούμε συνεχώς για να γίνει περισσότερο γνωστό. Θα κάνουμε και άλλα πράγματα το φθινόπωρο γύρω από αυτό».

    Η Ελληνίδα νοσηλεύτρια έχει τον σεβασμό που της αξίζει στην ελληνική κοινωνία ή όχι;

    «Πιστεύω ότι σε ατομικές περιπτώσεις, σε νοσοκόμες που δουλεύουν σε οικογένειες κ.λπ., δείχνεται ο σεβασμός που πρέπει. Αλλά οπωσδήποτε πιστεύω ότι σε επίσημο βαθμό υπάρχει η δυνατότητα μεγαλύτερης ανάδειξης της αποστολής της».

    Στις 9 Μαΐου είναι η γιορτή της Μητέρας, στις 12 η επέτειος για τη Ναϊτινγκέιλ. Θεωρείτε ότι αυτές οι ημέρες έχουν σημασία;

    «Εγώ το βλέπω σαν να τιμάς κάποιον ή κάτι. Ολοι μας στις τόσο απασχολημένες ζωές μας κάποτε χρειάζεται να σταματούμε, να "παγώνουμε" τη στιγμή και να αισθανόμαστε».

    Εσείς, βέβαια, σαν μητέρα 7 παιδιών έχετε και το έξτρα κίνητρο για την ημέρα της Μητέρας, των 7 δώρων που θα δεχθείτε...

    «Κάποιες από τις πιο ευτυχισμένες ημέρες που θυμάμαι στην Αμερική ήταν όταν την ημέρα της Μητέρας έκανα δώρα στη μητέρα μου. Το νόημα της γιορτής είναι αυτό τού να δώσεις, να προσφέρεις και όχι να πάρεις».

    Μια νεαρή νοσηλεύτρια μιλά για τη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ

    «Ενα πρότυπο έμπνευσης και γνώσης»

    - Η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ αποτέλεσε πρότυπο και στάση ζωής για τους μετέπειτα νοσηλευτές.

    Συνεπώς νιώθω υπερήφανη που μου δόθηκε η ευκαιρία να συμμετάσχω στην πρωτοβουλία αυτή, η οποία, παράλληλα με τον εορτασμό της επετείου, έχει στόχο να προβάλλει τους σύγχρονους νοσηλευτές-τριες και το έργο που αυτοί επιτελούν.

    - Οι συνθήκες στα σημερινά νοσοκομεία είναι δύσκολες και απαιτητικές. Οσοι επισκέπτονται τα νοσοκομεία είναι φυσικό να τις βιώνουν και να βλέπουν μέσα από αυτές το έργο των νοσηλευτών-τριών. Φυσικά, το ευρύ κοινό μάλλον έχει άγνοια των πιεστικών συνθηκών εργασίας κάτω από τις οποίες καλούνται συχνά να ανταποκριθούν οι νοσηλευτές.

    - Η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ ήταν «the lady with the lamp». Ενα από τα μεγαλύτερα πρότυπα της σύγχρονης ιστορίας και πηγή έμπνευσης και γνώσης για πολλούς από τους μετέπειτα νοσηλευτές. Θαυμάζω την επιμονή της να γίνει νοσηλεύτρια και να αφιερώσει τη ζωή της σε αυτό, ενάντια στην ευγενική καταγωγή της και στις κοινωνικές συνθήκες της εποχής της. Την 12η Μαΐου οφείλουμε να την εκλάβουμε ως ημέρα προβληματισμού και απολογισμού των προσωπικών μας ευθυνών σε σχέση με την επιστήμη μας και την παροχή υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες.

    - Τον τελευταίο καιρό οι τηλεοπτικές σειρές με νοσοκομεία είναι της μόδας. Εχει τύχει να παρακολουθήσω μερικές. Τις βρήκα καλοστημένες και καλογυρισμένες αν και σε κάποια σημεία απέχουν από την πραγματικότητα. Η ταινία «Μητέρα Τερέζα - Η μητέρα των φτωχών» θεωρώ ότι δείχνει στο μεγαλείο της τη δύναμη ενός ανθρώπου να αφιερώσει όλη τη ζωή του βοηθώντας και στηρίζοντας όσους το έχουν πραγματικά ανάγκη.

    - Το επάγγελμα του νοσηλευτή είναι λειτούργημα και είμαι σίγουρη πως πολλοί είναι αυτοί που το αντιλαμβάνονται έτσι. Από κει και πέρα όμως είναι στο χέρι του κάθε νοσηλευτή ξεχωριστά μέσα από την καθημερινή του στάση και προσφορά να κερδίσει τον σεβασμό. Ο σεβασμός είναι κάτι που αποκτιέται σταδιακά και που σίγουρα δεν απαιτείται. Οταν κάποιος συμπεριφέρεται σαν επαγγελματίας, αυτό αναγνωρίζεται τόσο από τους ασθενείς όσο και από τους συναδέλφους και τους προϊσταμένους του.

    Μια ρήση:

    «Υγεία δεν σημαίνει να είμαστε καλά αλλά να χρησιμοποιούμε σωστά όλες μας τις δυνάμεις». Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ.

    ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ:

    «Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, η νοσοκόμα της καρδιάς μας», Ζιλμπέρ Σινουέ, εκδ. Ψυχογιός. Σε μια κοινωνία όπου η δουλειά της νοσοκόμας προοριζόταν μόνο για τις τιποτένιες, τις πρόστυχες και τις αλκοολικές, η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, μόλις στα δεκάξι της, τόλμησε να αντιταθεί στην οικογένειά της και να ανατρέψει τα κοινωνικά ήθη και έθιμα.

    και ΜΙΑ ΡΗΟΤΟ:

    Η κλασική φωτογραφία του ναύτη που φιλά μια νοσοκόμα στους δρόμους της Νέας Υόρκης αποτυπώνει το αίσθημα της ευφορίας που κυριάρχησε στις ψυχές των ανθρώπων με την αναγγελία της λήξης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

    Οι νοσοκόμες στον κινηματογράφο

    ΟΙ ΚΑΛΕΣ....

    1 Σάντρα Μπούλοκ: νοσοκόμα «Στον έρωτα και στον πόλεμο» («In love and war, 1996). Θέμα της ταινίας, η πραγματική ιστορία του 18χρονου Ερνεστ Χέμινγουεϊ, στη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, που ενώ μεταφέρεται πληγωμένος στον Ερυθρό Σταυρό, ερωτεύεται την 26χρονη νοσοκόμα του, Αγκνες φον Κουρόφσκι (η Σάντρα σε μια αξιόλογη ερμηνεία). Αυτός ο έρωτάς του θα αποτελέσει τη βάση για το κλασικό του μυθιστόρημα «Αποχαιρετισμός στα όπλα» που το 1929 θα του χαρίσει την παγκόσμια αναγνώριση.

    2 Κέιτ Μπέκινσεϊλ: Στην υπερπαραγωγή Περλ Χάρμπορ (2001) του Μάικλ Μπέι, δύο παιδικοί φίλοι, ο Μπεν Αφλεκ και ο Τζος Χάρτνετ, πιλότοι της αμερικανικής αεροπορίας, συγκρούονται για την καρδιά της Εβελιν, μιας νοσοκόμας με την οποία είναι και οι δύο ερωτευμένοι. Ολα αυτά, με φόντο τον βομβαρδισμό της αμερικανικής βάσης του Περλ Χάρμπορ από τους Ιάπωνες και τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

    3 Ζιλιέτ Μπινός: Η συμπαθής Γαλλίδα είναι η νοσοκόμα Χάνα που φροντίζει έναν μυστηριώδη ασθενή τίγκα στα εγκαύματα, ο οποίος, μέσα από συνεχή φλας μπακ, αποκαλύπτεται ότι είναι Ούγγρος κόμης που είχε ερωτευτεί μια παντρεμένη Αγγλίδα, την πάντα υπέροχη Κριστίν Σκοτ Τόμας. Παράλληλα με την ιστορία του κόμη, αναπτύσσεται ένας έρωτας ανάμεσα στη Χάνα και έναν Ινδό ναρκοσυλλέκτη. Η ταινία ήταν υποψήφια το 1996 για 12 όσκαρ, κέρδισε 9, ανάμεσά τους και αυτό του Β' γυναικείου ρόλου της Ζιλιέτ Μπινός για την ερμηνεία της.

    4 Ρενέ Ζελβέγκερ: Η αξιόλογη ηθοποιός -Χρυσή Σφαίρα για την ερμηνεία της- υποδύεται στη μαύρη κωμωδία «Nurse Betty» (2000) μία αφελή «νοσοκόμα» που όμως τα βάζει με επικίνδυνους τύπους και τους κερδίζει. Η ταινία κέρδισε βραβείο σεναρίου στο Φεστιβάλ των Κανών.

    5 Ανν-Νικόλ Σμιθ: Η χυμώδης ξανθιά που -δυστυχώς- έφυγε νωρίς από κοντά μας ενσάρκωσε μια προκλητική νοσοκόμα-αντίπαλο των σχεδίων του δαιμόνιου Φρανκ Ντέρμπιν στις «Τρελές σφαίρες 33 1/3».

    6 Ζάκλιν Σμιθ: Ο άλλοτε «Αγγελος του Τσάρλι», υποδύθηκε τη Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ το 1985, σε μια ταινία αφιερωμένη στη ζωή της. Συμπρωταγωνιστής της ο μετέπειτα Μποντ, Τίμοθι Ντάλτον. «Σε έναν βίαιο ανδρικό κόσμο, μια γυναίκα έφερε έλεος», το ωραίο μότο της ταινίας.

    7 Κίρα Νάιτλι: Στην εκπληκτική «Εξιλέωση» (Atonement, 2007), η Νάιτλι είναι το πλουσιοκόριτσο που, εξαιτίας μιας παρεξήγησης, ο ερωτευμένος μαζί της γιος του κηπουρού της, ο Τζέιμς Μακαβόι, φεύγει στον πόλεμο. Σε μια ταινία που εκτυλίσσεται μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, οι δύο ερωτευμένοι συναντώνται και πάλι στη διάρκεια του πολέμου, εκείνη νοσοκόμα, εκείνος στρατιώτης, και αγωνίζονται να ξεπεράσουν όσα και όσους τους χωρίζουν.

    ΟΙ ΚΑΚΕΣ...

    8 Λουίζ Φλέτσερ: Ολοι την απολαύσαμε στον ρόλο της σαδίστριας, ημι-παρανοϊκής νοσοκόμας που διηύθυνε το άσυλο των τρελών (;) στην αξεπέραστη «Φωλιά του κούκου» του Μίλος Φόρμαν (One flew over the cuckoo's nest, 1975). Η Ακαδημία δεν θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά και της έδωσε το Οσκαρ, όπως έκανε και στο «θύμα» των σαδιστικών ορέξεών της Τζακ Νίκολσον.

    9 Σαουάρζ Ρονάν: Η σκοτεινή και διαταραγμένη αδελφή της Κίρας Νάιτλι στην «Εξιλέωση», ουσιαστικά το κεντρικό πρόσωπο της ταινίας. Κατά τη διάρκεια του πολέμου υπηρετεί και αυτή σαν νοσοκόμα και ξανασυναντά την αδελφή της, με την οποία μοιράζεται ένα ανείπωτο μυστικό. Η τύπισσα δίνει μια εκπληκτική-ανατριχιαστική ερμηνεία και ήταν δικαιότατα υποψήφια για Οσκαρ Β' γυναικείου ρόλου (ενδεχομένως και αδικημένη που δεν το πήρε).

    10 Κάθι Μπέιτς: Μια βετεράνος νοσοκόμα με πολύ προσωπική αντίληψη περί της προσφοράς βοήθειας στον πλησίον. Στο φοβερό και τρομερό «Misery» (1990) βασισμένο στο μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ, η Κάθι Μπέιτς δίνει ρεσιτάλ ερμηνείας και κερδίζει δικαιότατα το Οσκαρ Α' γυναικείου ρόλου.

    ΚΑΙ Ο ΑΣΧΕΤΟΣ...

    Μπεν Στίλερ: Στα «Πεθερικά της συμφοράς» (Meet the parents), ο ασύγκριτος Στίλερ είναι ένας νοσηλευτής ερωτευμένος με την κόρη πράκτορα της CIA, του Ρόμπερτ ντε Νίρο. Ο υποψήφιος πεθερός του, όταν η κόρη του τον φέρνει στο σπίτι, δεν εγκρίνει -μεταξύ άλλων- το επάγγελμά του και συνεχώς, με διάφορες αφορμές, τον βασανίζει και τον γελοιοποιεί. Στο τέλος, βέβαια, ο έρωτας θριαμβεύει. Απίστευτη κωμωδία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Ερωτική νύχτα με τον Σέξπιρ και τη Λούλου
Συνέντευξη: Χρήστος Οικονόμου
Οι δυτικές συνοικίες χωρίς κλισέ του Καζαντζίδη
Νέες ταινίες
Αγγελικές νύχτες με τον Γουόνγκ Καρ Γουάι
Κινηματογράφος
Προβολές στα πανεπιστήμια και πνευματικά δικαιώματα
Υπουργείο Πολιτισμού
Χρωστάμε μέχρι και στο Focus
Αρχαιολογία
Ελληνοϊταλικό στοπ σε δημοπρασία
Βιβλίο
Εκανε μόδα τη μαθηματική λογοτεχνία
Athens Video Art Festival
Σκηνές από τη ζωή του Αντι Γουόρχολ
Θέατρο
Δύο χιλιάδες SMS γράφουν θεατρικό
Τηλεόραση
Διαχωρισμό προέδρου και τέλος στους εντεταλμένους της ΕΡΤ
Απεργοσπάστης και πάλι ο Σκάι
Βιολογικά προϊόντα στο επίκεντρο