Έντυπη Έκδοση

Στην ερημιά με πάθος

Μέχρι πού μπορούν να φτάσουν τα ράσα όταν φουντώσουν από την ερωτική ορμή; Ενα βιβλίο για την αδυναμία του ανθρώπου να ζήσει με βάση τον αφηρημένο κανόνα του Θεού. Πάνος Καρνέζης, «Το μοναστήρι».

Ενα μοναστήρι κρυμμένο στην ερημιά της ισπανικής σιέρας, ένα εγκαταλελειμμένο μωρό, μια ηγουμένη που θέλει να γίνει μητέρα, ένας φωτισμένος αλλά αμαρτωλός επίσκοπος κι ένας τρελός χορός γύρω από τα προνόμια της εξουσίας: αυτά είναι τα υλικά με τα οποία φτιάχνει ο Πάνος Καρνέζης το καινούριο του μυθιστόρημα, που κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «Το μοναστήρι» από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Ο Καρνέζης κινεί ολόκληρη τη δράση γύρω από το μωρό που εγκαταλείπει κάποιος άσπλαχνα μια μέρα στα σκαλοπάτια του μοναστηριού. Το μωρό οδηγεί σε παράκρουση την ηγουμένη, που αναλαμβάνοντας τη φροντίδα του δεν αργεί να πιστέψει πως της το έχει στείλει ο θεός, βάζει σε κίνηση την ανταγωνίστριά της, που αρχίζει έναν αγώνα δρόμου για τον παραγκωνισμό της, υποκύπτοντας επίσης στην παράκρουση (φαντάζεται πως η όλη ιστορία έχει να κάνει με συνωμοσία σατανιστών), αναστατώνει τον επίσκοπο-προστάτη της ηγουμένης, που βλέπει το σύστημα της διοίκησής του να κλυδωνίζεται επικίνδυνα, και ρίχνει σε πλήρη σύγχυση τις μοναχές, που δεν ξέρουν ποιο στρατόπεδο να διαλέξουν.

Κανένα από τα πρόσωπα του Καρνέζη δεν έχει προσέλθει στον μοναστικό και τον εκκλησιαστικό βίο αθώο: η ηγουμένη έχει καταλήξει πίσω από τους τοίχους του μοναστηριού στην προσπάθειά της να ξεφύγει από μια καταστροφή που έζησε στα νεανικά της χρόνια, η ανταγωνίστριά της βλέπει την εκκλησία ως πεδίο ραγδαίας αναρρίχησης, όντας πρόθυμη να πληρώσει το οποιοδήποτε κόστος, και ο επίσκοπος αφήνει το ερωτικό του πάθος να καταπατήσει την οποιαδήποτε δεοντολογία. Ο Θεός αποτελεί, όπως κι αν το ζυγίσουμε, ένα ζωτικό πρόσχημα και ουδείς είναι σε θέση να λυτρωθεί από τα κοσμικά του συμφέροντα.

Περιβάλλοντας τους ήρωές του με ένα τέτοιο σκηνικό, ο Καρνέζης δεν θέλει ούτε να σαρκάσει και να καταγγείλει, ούτε να βγάλει έναν πανηγυρικό κατά της εκκλησιαστικής υποκρισίας. Σκοπός του είναι, αντίθετα, να δείξει και να κατανοήσει την ανθρώπινη περατότητα, που ασφυκτιά μέσα στις γενικές αρχές, υποταγμένη στις ανάγκες της καθημερινής ύπαρξης. Ετσι, επινοεί μια ιστορία μυστηρίου, που καταφεύγοντας διακριτικά στο ψυχολογικό θρίλερ, καταφέρνει να διατηρήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι και την τελευταία σελίδα.

Με σωστή κλιμάκωση της πλοκής, προσεκτικά σκιτσαρισμένους χαρακτήρες και αδιακόσμητη γλώσσα, που διαθέτει μεγάλη ακρίβεια στις περιγραφές της, χωρίς να γίνεται ποτέ περιγραφική, ο Καρνέζης ξεπερνάει τις αδυναμίες των προηγούμενων έργων του και μας δίνει ένα διαβαστερό όσο και λειτουργικά σκηνοθετημένο βιβλίο.

Πού ανήκομεν;

Πού ανήκει η Ελλάδα;

Στη Δύση ή στην Ανατολή; Στα Βαλκάνια ή στην Ευρώπη; Στη νεωτερικότητα ή στην παράδοση; Τα ερωτήματα μοιάζουν να έχουν βγει από τη βασανιστική επικαιρότητα (απ' ό,τι βιώνουμε στις καθημερινές μας συζητήσεις με φίλους και αντιπάλους), αλλά έχουν τεθεί από τον Ιούλιο του 1954, όταν ο Κώστας Αξελός (1924-2010) δημοσίευσε στο γαλλικό περιοδικό «Esprit» το κείμενό του «Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας», που κυκλοφορεί τώρα σε μετάφραση Κατερίνας Δασκαλάκη από τις εκδόσεις «Νεφέλη» (μεταφράστηκε πρώτη φορά στα ελληνικά από τη Λίλα Σκάμη και δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 1978 στο περιοδικό «Εποπτεία»).

Ο Αξελός δεν αποκλείει την Ελλάδα από το πεδίο της νεωτερικότητας, αλλά ξέρει ότι οι Ελληνες δεν ήταν (και δεν θα μπορούσε να είναι) παρόντες στη γέννησή της: η ατομικότητα, η αυτοτέλεια και η πλήρης ανάληψη ευθύνης, που χαρακτηρίζουν τον νεωτερικό άνθρωπο, αποτελούν για την Ελλάδα ανοιχτό ζήτημα. Και το βυζαντινό παρελθόν ή η προσκόλληση στον ελληνοκεντρισμό δεν βοηθούν κατά το παραμικρό στην επίλυσή του (το 1954, αλλά και σήμερα). Εγκλωβισμένη στην αυταρέσκειά της, η Ελλάδα οδηγείται μοιραίως στον αποκλεισμό από το πλανητικό παιχνίδι (ο πρόδρομος όρος του Αξελού για την παγκοσμιοποίηση) και στην αυτοπάθεια. Μια σημαντική μεταθανάτια παρέμβαση.

Νέες εκδόσεις

«Βενετία»

JAN MORRIS

Μετάφραση, πρόλογος, επίμετρο: Αρης Μπερλής. Εκδοτικός Οργανισμός «Πάπυρος».

Μια καθηλωτική περιπλάνηση στην πόλη της Βενετίας, που έχει ευτυχήσει στη μετάφραση του Άρη Μπερλή. Η Τζαν Μόρις εκθέτει με λαμπρά όσο και αποκαλυπτικά χρώματα την ιστορία, την κοινωνία και την ανθρωπολογία της Βενετίας.

«Με το τάνγκο στην καρδιά»

ΕΛΙΑ ΜΠΑΡΘΕΛΟ

Μετάφραση: Γεωργία Ζακοπούλου.

Εκδόσεις Πατάκη.

Μια σαγηνευτική γυναίκα τρελαίνει έναν άντρα με τον χορό της σε μιαν ευρωπαϊκή πόλη, για να εξαφανιστεί εν συνεχεία στην Αργεντινή, όπου και προσκαλεί τον εραστή της με μοναδικό οδηγό του μια παράξενη όσο και ακατάληπτη ένδειξη. Μια περιπέτεια με ψαχνό.

«Μαθήματα υψηλής μαγειρικής»

ΕΡΙΚΑ ΜΠΑΟΥΕΡΜΑΪΣΤΕΡ

Μετάφραση: Δέσποινα Παπαγρηγοράκη.

Μυθιστόρημα. Εκδόσεις «Κέδρος».

Οχτώ πρόσωπα παρακολουθούν τα μαθήματα μαγειρικής, όχι για να μυηθούν στον κόσμο της γαστρονομίας αλλά για λύσουν ένα πρόβλημα με τον εαυτό τους. Η Ερικα Μπαουερμάιστερ μετατρέπει τη γεύση σε εργαλείο για τον φωτισμό και την κατανόηση της καθημερινότητας.

«Συνεκδοχές. Τα ποιητικά

μορφώματα μιας εποχής»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΛΛΑΣ

Εκδοτική Εταιρεία «Ικαρος».

Ο Γιάννης Δάλλας μάς ταξιδεύει, με εγγύηση τη φιλολογική αρματωσιά του, στους σημαντικότερους σταθμούς της νεοελληνικής ποίησης: από τον Σικελιανό, τον Εμπειρίκο, τον Ελύτη, τον Σεφέρη και τον Εγγονόπουλο μέχρι τον Παπαδίτσα, τον Γονατά και τον Λάγιο.

«Κλειστόν λόγω μελαγχολίας»

ΚΩΣΤΑΣ ΜΟΥΡΣΕΛΑΣ

Μυθιστόρημα.

Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα».

Σπονδυλωτές αστικές εικόνες με διάχυτο το αίσθημα της μελαγχολίας. Χαμένα στοιχήματα, ακυρωμένες επιλογές και ξαφνικοί παραλογισμοί σ' ένα βιβλίο που μιλάει για την αφανή περιπέτεια της καθημερινής ύπαρξης. Το βιβλίο κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1999.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Ελευθερία Αρβανιτάκη
«Ας γίνουμε πιο εξομολογητικοί»
Κινηματογράφος
Ταινίες στην υγειά μας
Παράνοια μετά μουσικής
Το φιλμ των 190 ευρώ
Επιστροφή στη Ζαχάρω
Και ο Σκολιμόφσκι στη Βενετία
Τρεις μήνες, 60 ταινίες
Συνέντευξη: Λ. Τσολοντένκο
Μάνες κουράγιο
Φεστιβάλ
Φεστιβάλ σε πέντε ηπείρους
Εικαστικά
Μούσες και μουσίτσες
Εκθεση
Dragon Ball 800 ετών ...
Βιβλίο
Το γκουρμέ των πρωτόγονων
Νέα σελίδα από την Τουρκία
«Εμείς στηρίξαμε την ΕΣΣΔ»