Έντυπη Έκδοση

Πιεστήρια στο φουλ

«Εχετε γράψει κάτι; Σας το εκδίδουμε! Με 449 ευρώ συμμετοχή στα έξοδα έκδοσης, μπορείτε να δημοσιεύσετε το χειρόγραφό σας και ν' αποκτήσετε έναν πολύτιμο συνεργάτη σε κάθε στάδιο παραγωγής του βιβλίου σας».

Την περσινή χρονιά κυκλοφόρησαν τα περισσότερα ελληνικά μυθιστορήματα από ποτέ άλλοτε. Ατμομηχανή των εκδόσεων παραμένει, όμως, το παιδικό βιβλίο Την περσινή χρονιά κυκλοφόρησαν τα περισσότερα ελληνικά μυθιστορήματα από ποτέ άλλοτε. Ατμομηχανή των εκδόσεων παραμένει, όμως, το παιδικό βιβλίο Το μήνυμα της πρωτοεμφανιζόμενης στη χώρα μας «Publibook» είναι σαφές. Καταβάλλοντας το απαιτούμενο αντίτιμο, οποιοσδήποτε μπορεί να δει τα κείμενά του τυπωμένα - από πανεπιστημιακά συγγράμματα, ταξιδιωτικές εντυπώσεις και απομνημονεύματα μέχρι λογοτεχνικά έργα- αρκεί να κριθούν άψογα από νομικής και μόνον πλευράς. Ας είναι καλά η τεχνολογία που επιτρέπει την κατά παραγγελία εκτύπωση από σύγχρονα ψηφιακά μηχανήματα (print on demand), ανάλογα με τη ζήτηση που θα 'χει ο κάθε τίτλος χωριστά.

Εταιρεία που δραστηριοποιείται επί χρόνια στη Γαλλία, η «Publibook» συμμάχησε εδώ με την αλυσίδα «Ελευθερουδάκης» για το σκέλος της διανομής, ενώ κάθε της βιβλίο, κατοχυρωμένο στην Εθνική Βιβλιοθήκη και με δικό του ISBN, θα εισάγεται και στην Biblionet, τη βάση δεδομένων του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου.

Το φράγμα των 10.000 τίτλων

Στην τελευταία, πέρα από τα παραδοσιακά βιβλία, έχουν αρχίσει να καταγράφονται τόσο οι ακουστικές εκδόσεις (audio-books) όσο και οι ηλεκτρονικές (e-books) στις οποίες φιλοδοξούν να πρωτοστατήσουν οίκοι σαν τον Λιβάνη, τον Ψυχογιό ή τον Καστανιώτη. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει άραγε η ελληνική βιβλιοπαραγωγή; Ολα, πάντως, δείχνουν πως το φράγμα των 10.000 τίτλων το χρόνο πολύ σύντομα θα ξεπεραστεί.

Το 1998, σύμφωνα με τα στοιχεία του περιοδικού «Ιχνευτής», είχαν εκδοθεί 5.914 βιβλία. Το 2008, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΚΕΒΙ, οι νέοι τίτλοι έφτασαν τους 9.758! Κι αυτό, σε πείσμα της επαπειλούμενης κάμψης από τη γενικότερη οικονομική κρίση.

Την πενταετία που προηγήθηκε, η παραγωγή βιβλίων στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 20%. Φτάσαμε στο σημείο να εκδίδονται σχεδόν 27 βιβλία τη μέρα.

Για τι είδους, όμως, βιβλία πρόκειται; Ποιες κατηγορίες έργων κρατούν τα σκήπτρα; Προς τα πού τείνει η αγορά; Και πόσο ανοιχτή είναι στον έξω κόσμο;

* Από τις καταγραφές της Biblionet φαίνεται πως τη μερίδα του λέοντος ως προς την εκδοτική προσφορά εξακολουθούν να κρατούν τα μη λογοτεχνικά βιβλία. Εκείνα των θεωρητικών και των θετικών επιστημών, τα βιβλία τέχνης, καθώς και τα σχολικά βοηθήματα καταλαμβάνουν όλα μαζί το 56,7% της «πίτας», με τη λογοτεχνία και τα παιδικά βιβλία ν' ακολουθούν.

Ο κλάδος των θεωρητικών επιστημών, από μόνος του, παραμένει ο σημαντικότερος τομέας της εγχώριας παραγωγής (24,8%), με αιχμή τα βιβλία ιστορίας. Κι ενώ οι νομικές εκδόσεις σημείωσαν μια μικρή κάμψη, οι σχετικές με τις κοινωνικές επιστήμες αυξήθηκαν, υποσκελίζοντας αριθμητικά τα βιβλία γύρω από τη θρησκεία, την εκπαίδευση, τη φιλοσοφία ή την ψυχολογία.

* Μια μικρή μείωση -κατά 40 τίτλους- παρουσίασε το 2008 και η λογοτεχνική παραγωγή. Ωστόσο, διατήρησε σταθερό το ποσοστό της στο 21,7%.

Η ελληνική λογοτεχνία, μάλιστα, ενίσχυσε τα πρωτεία της έναντι της ξένης - 1.186 και 716 νέοι τίτλοι αντίστοιχα- σημειώνοντας 10,3% αύξηση σε σύγκριση με το 2007.

* Δεν ξέρουμε ακόμα τον συνολικό αριθμό των ελληνικών μυθιστορημάτων για φέτος, αλλά το 2008 ήταν περισσότερα από ποτέ! Εφτασαν τα 415. Κι ενώ κατά γενική πεποίθηση οι γυναίκες διαβάζουν πιο πολύ από τους άντρες, η εκπροσώπηση του φύλου τους στον τομέα του μυθιστορήματος είναι αισθητά μικρότερη. Το 64,8% των εγχώριων μυθιστορημάτων φέρει ανδρική υπογραφή. Η νουβέλα και το διήγημα εκπροσωπήθηκαν με 226 τίτλους. Διόλου ευκαταφρόνητος, όμως, και ο αριθμός των ποιητικών έργων που έφτασαν τα 384 (40 περισσότερα από το 2007), σημειώνοντας το δικό τους ρεκόρ κι αυτά.

* Θα 'ταν ενδιαφέρον να βλέπαμε με συγκεκριμένα στοιχεία το μερίδιο στη βιβλιοπαραγωγή που καταλαμβάνουν τα αισθηματικά μυθιστορήματα, σαν κι αυτά που πρωταγωνιστούν πλέον στις λίστες των μπεστ-σέλερ κι ας τα αγνοούν επιδεικτικά οι λογοτεχνικοί κριτικοί.

Η Biblionet, όμως, δεν διαθέτει κωδικό γι' αυτήν την κατηγορία, αποφεύγοντας έτσι και τις παρεξηγήσεις που θα μπορούσαν ν' αναστατώσουν τους ανθρώπους του σιναφιού. Αντίθετα, καταγράφει τα μυθιστορήματα που εμπίπτουν στην κατηγορία του φανταστικού ή της επιστημονικής φαντασίας (στα δάχτυλα του ενός χεριού για την ώρα) και παρακολουθεί από κοντά την πορεία των ιστορικών και των αστυνομικών.

* Το ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα σημείωσε εντυπωσιακή αύξηση το 2008, περνώντας από τους 16 τίτλους του 2007 στους 44. Οι αριθμοί δείχνουν πως και η δύναμη του αστυνομικού επίσης τριπλασιάστηκε, περνώντας από τους 10 τίτλους στους 34. Δεν τριπλασιάστηκαν όμως και οι πένες που υπηρετούν το είδος. Απλώς, τα 24 από τα 34 αστυνομικά μυθιστορήματα που έχουν καταγραφεί, είναι του Γιάννη Μαρή, ανασυρμένα στην επιφάνεια ως προσφορά της εφημερίδας «Το Βήμα».

Χάρη σε προσφορές όπως η παραπάνω, ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη εμφανίζεται ως ο παραγωγικότερος εκδότης ελληνικών μυθιστορημάτων γιά το 2008 (50 τίτλοι) κι ακολουθούν οι Λιβάνης (43), Καστανιώτης (27), Εμπειρία Εκδοτική (20), Πατάκης (15), Αγκυρα (13) και Κέδρος και Ψυχογιός (από 10).

* Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ αλλά και πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι μεταφράσεις στην Ελλάδα παρουσιάζουν ιδιαίτερο δυναμισμό, καλύπτοντας όλο το φάσμα των θεματικών κατηγοριών. Τα μεταφρασμένα βιβλία του 2008 ήταν 4.205, από την αγγλική, βέβαια, τα περισσότερα (51,3%).

Ειδικά στο μυθιστόρημα, τα βιβλιοπωλεία φιλοξένησαν 509 ξένους τίτλους από 20 γλώσσες, ανάμεσα στις οποίες και τα ρωσικά, τα τουρκικά, τα πορτογαλικά, τα ολλανδικά και τα εβραϊκά.

Τα αγγλόφωνα μυθιστορήματα είχαν κι εδώ τη μερίδα του λέοντος (319 τίτλοι ή 63,3%), κι αμέσως μετά ήταν τα γαλλόφωνα, αλλά με διαφορά (58). Η ισπανική, η ιταλική και η γερμανική γλώσσα εκπροσωπήθηκαν με 42, 22 και 21 τίτλους αντίστοιχα.

* Η μόνη θεματική κατηγορία που είδε τα ποσοστά της ν' αυξάνονται κατά 16% σε σύγκριση με το 2007 ήταν οι εκδόσεις παιδικών βιβλίων, που επανήλθαν στο επίπεδο των 2.100 τίτλων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων φέρουν ξένες υπογραφές (67,6%). Την πρώτη θέση εδώ έχουν οι τίτλοι που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής ηλικίας (55,5%).

Αυξήθηκε το παιδικό βιβλίο κατά 40%

Το μερίδιο των παιδικών βιβλίων δραστηριοτήτων ήταν 17% ενώ ακόμα χαμηλότερο είναι αυτό των λογοτεχνικών έργων για παιδιά κι εφήβους (15,8%). Τα βιβλία γνώσεων, πάντως, για τους μικρούς αναγνώστες πολλαπλασιάστηκαν, φτάνοντας τους 197 τίτλους. Και στο σύνολό του, ο κλάδος του παιδικού παραμένει η ατμομηχανή της ελληνικής εκδοτικής βιομηχανίας, καθώς η παραγωγή του μέσα στην προηγούμενη πενταετία αυξήθηκε κατά 40%!

* Ας δούμε όμως και τι συμβαίνει στο «χάρτη» των εκδοτικών επιχειρήσεων. Το 2008, οι ενεργοί εκδότες, όσοι δηλαδή εξέδωσαν έστω κι ένα βιβλίο, ξεπέρασαν τους 900, συμπεριλαμβανομένων των συγκροτημάτων τύπου και των δημόσιων ή κοινωφελών οργανισμών.

«Ο εκδοτικός κλάδος», παρατηρεί ο Σωκράτης Καμπουρόπουλος από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, «είναι σήμερα πολύ πιο πλουραλιστικός, σε σύγκριση με τις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν ο αριθμός των εκδοτών ήταν μόνο 374».

* Ωστόσο, από τους δέκα παραγωγικότερους, με περισσότερους από 145 τίτλους, τέσσερις μόνον σημείωσαν αύξηση της παραγωγής τους το 2008: οι Modern Times, ΔΟΛ, Μίνωας και Μεταίχμιο. Οι υπόλοιποι, δηλαδή οι Πατάκης, Λιβάνης, Σαββάλας, Καστανιώτης, Κέδρος και Ψυχογιός, τη μείωσαν. «Κάτι που δείχνει ότι οι τάσεις συγκέντρωσης της παραγωγής σε μικρότερο αριθμό εκδοτών δεν ενισχύθηκαν περισσότερο», λέει το στέλεχος του ΕΚΕΒΙ. Με άλλα λόγια, η ελληνική βιβλιοπαραγωγή, όπως και η βιβλιαγορά, μεγαλώνει μεν, αλλά παραμένει κατακερματισμένη.*

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Ο προβοκάτορας της Ιστορίας
Αναγνώστες εν δράσει
Η πόλις θα σ' ακολουθεί
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Δισκογραφία σε αργές στροφές
Του κόσμου τα τραγούδια
Μπάρμπαρα Λούνα στο «Χαφ Νόουτ»
Χορός
Το τάνγκο που ταξιδεύει
Χορεύοντας με τους Μόμιξ
Σταχτοπούτα από τη Ρωσία
Συνέντευξη: Νικ Χόρνμπι
Ο Χόρνμπι και τα sixties
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γκρο πλαν σε τέσσερα πρόσωπα
Συνέντευξη: Αντρέα Αρνολντ
Πρωταγωνίστρια από ένστικτο
Κινηματογράφος
Ερωτας είναι η αιτία
Για τα γεγονότα του Δεκέμβρη
Οταν η τέχνη βγήκε στον δρόμο
Θέατρο
Μετωπική με το παρελθόν
Το ρίσκο που αξίζει
Δημοπρασίες
Ωραία μου κυρία
Εικαστικά
Οι αντιθέσεις της ανθρώπινης φύσης
Η τελευταία πινελιά
Βιβλίο
Πιεστήρια στο φουλ
Ο προβοκάτορας της Ιστορίας
Αναγνώστες εν δράσει
Η πόλις θα σ' ακολουθεί