Έντυπη Έκδοση

Ο προβοκάτορας της Ιστορίας

Περιγράφει μια εποχή όπου επικρατεί η απληστία των εταιρειών, η θρησκόληπτη δολιότητα, η παθητικότητα και οι διαβολικές προθέσεις της κυρίαρχης τάξης. Οποιαδήποτε αναγωγή η αναφορά στη σημερινή εποχή δεν είναι στις προθέσεις του συγγραφέα».

Αυτή η μυστηριώδης αναγγελία αναρτήθηκε στα μέσα του Ιουλίου του 2006 στο Amazon.com, ως πρόλογος για το μυθιστόρημα του συγγραφέα χωρίς πρόσωπο, του Τόμας Πίντσον. Αυτή τη φορά ο Πίντσον έβγαινε από τη δεκάχρονη σχεδόν συγγραφική σιωπή του για να παρουσιάσει το πιο ογκώδες μυθιστόρημά του.

Οι 1234 σελίδες του «Ενάντια στη μέρα» (Εκδ. Καστανιώτη- μτφ. Γ. Κυριαζής) συνοψίζουν την φαντασιακή του εκδοχή για την πιο ταραγμένη και ελπιδοφόρα περίοδο της νεότερης ιστορίας. Γιατί ο Πίντσον γράφει την ιστορία «όπως θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί» από το τέλος του 19ου αιώνα μέχρι τον Μεσοπόλεμο.

Οταν η τεχνολογία των καιρών ένιωθε ικανή να προσφέρει έναν επίγειο παράδεισο, ο νεόκοπος εθνικισμός οδηγούσε τον κόσμο προς το σφαγείο του Α' Παγκοσμίου και οι τυχοδιώκτες έγραφαν ιστορία είτε κυνηγώντας το χρήμα, είτε πολεμώντας το καπιταλιστικό σύστημα που τότε εδραιωνόταν.

Παζλ από εικόνες

«Αν αυτός δεν είναι ο αληθινός κόσμος, είναι ο κόσμος που θα μπορούσε να ήταν αληθινός με μια ή δυο ελάχιστες διορθώσεις», σημείωνε ο Πίντσον στην προαναγγελία του. «Αλλα ας αφήσουμε τον αναγνώστη να αποφασίσει. Ας αφήσουμε τον αναγνώστη να το σκεφτεί. Καλή τύχη».

Μόνο που η παραίνεση δεν προετοιμάζει τον αναγνώστη για αυτό το οργιαστικό παζλ από εικόνες, όπου βόμβες αναρχικών απειλούν να τινάξουν στον αέρα τη γιορτή της Διεθνούς Εκθεσης στο Σικάγο του 1893. Ταυτόχρονα, ρομαντικοί αεροπλόοι αναλαμβάνουν επικίνδυνες αποστολές και ξεθάβουν υποχθόνια σχέδια ενάντια στην ανθρωπότητα.

«Η πλοκή εξελίσσεται από τους αγώνες των εργατών στο Κολοράντο ώς τις γιορτές για τον ερχομό του 20ού αιώνα στη Νέα Υόρκη, από το Λονδίνο και το Γκέτινγκεν στη Βενετία και τη Βιέννη, στα Βαλκάνια, στην Κεντρική Ασία, στο επαναστατημένο Μεξικό και το μεταπολεμικό Παρίσι, στο Χόλιγουντ του βωβού κινηματογράφου και σε καναδυό μέρη που δεν υπάρχουν σε κανέναν χάρτη». Ο Πίντσον υποσχόταν και σύντομες εμφανίσεις του Τέσλα, του Λουγκόσι και του Μαρξ.

Αυτοί όμως είναι οι κομπάρσοι. Οι πρωταγωνιστές είναι ο Γουέμπ Τράβερς, ορκισμένος αναρχικός και δεινός βομβιστής που ανατινάζει σιδηροτροχιές και στοές ορυχείων. Ο Σκάρσνταιλ Βάιμπ, εκατομμυριούχος που χρηματοδοτεί πειράματα για παραγωγή ενέργειας. Ο Ράντολφ Σεντ Κόσμο, ο κυβερνήτης του αερόπλοιου «Ινκονβίνιενς» που ρίχνεται σε αποστολές μαζί με όλο το τσούρμο των «Φίλων της τύχης».

Φιλόδοξοι φυσικοί που οραματίζονται την πηγή της αέναης παραγωγής ενέργειας. Ενώ μέσα σε αυτό το χάος, ο αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος, πριν δολοφονηθεί στο Σαράγεβο και γίνει αφορμή για το ξέσπασμα του Α Παγκοσμίου Πολέμου, τα πίνει σε ένα καταγώγιο στη συνοικία των μαύρων στο Σικάγο.

Οι κριτικοί αντιμετώπισαν το βιβλίο με αμηχανία. Κάποιοι έγραψαν ότι ο Πίντσον «δοκιμάζει τη μνήμη του αναγνώστη, αφού είναι αδύνατον να παρακολουθήσεις όλους τους χαρακτήρες που μπλέκονται μεταξύ τους σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης». Αλλοι έγραψαν με περιφρόνηση ότι «ο Πίντσον με τις εμμονές του από την υποκουλτούρα του '60 συγκέντρωσε απλώς τα ατελείωτα γραπτά του όλα μαζί».

Ο Πίντσον, που δεν έχει επιτρέψει καμία φωτογραφία του μετα το 1960 και δεν έχει παραχωρήσει συνεντεύξεις, έζησε την εποχή που στήνονταν ένα κίνημα ενάντια στην δεδομένη κοινωνική οργάνωση. Αυτές οι ανατρεπτικές ιδέες διαποτίζουν όλο του το έργο.

Διατηρεί όλη την οργή και την ελπίδα από τότε και γράφει για καιρούς που θυμίζουν τους δικούς μας. Για τις μέρες όπου διεξάγεται ένας πόλεμος ανάμεσα στην ουτοπία και τον ολοκληρωτισμό, στη φύση και την ανάπτυξη της τεχνολογίας, στο χάος και την τάξη. Ο Πίντσον έγραψε ένα χαοτικό μυθιστόρημα και έβαλε ως προμετωπίδα τα λόγια του Θελόνιους Μονκ: «Είναι πάντα νύχτα, αλλιώς δεν θα είχαμε ανάγκη το φως». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Πιεστήρια στο φουλ
Αναγνώστες εν δράσει
Η πόλις θα σ' ακολουθεί
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Δισκογραφία σε αργές στροφές
Του κόσμου τα τραγούδια
Μπάρμπαρα Λούνα στο «Χαφ Νόουτ»
Χορός
Το τάνγκο που ταξιδεύει
Χορεύοντας με τους Μόμιξ
Σταχτοπούτα από τη Ρωσία
Συνέντευξη: Νικ Χόρνμπι
Ο Χόρνμπι και τα sixties
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γκρο πλαν σε τέσσερα πρόσωπα
Συνέντευξη: Αντρέα Αρνολντ
Πρωταγωνίστρια από ένστικτο
Κινηματογράφος
Ερωτας είναι η αιτία
Για τα γεγονότα του Δεκέμβρη
Οταν η τέχνη βγήκε στον δρόμο
Θέατρο
Μετωπική με το παρελθόν
Το ρίσκο που αξίζει
Δημοπρασίες
Ωραία μου κυρία
Εικαστικά
Οι αντιθέσεις της ανθρώπινης φύσης
Η τελευταία πινελιά
Βιβλίο
Πιεστήρια στο φουλ
Ο προβοκάτορας της Ιστορίας
Αναγνώστες εν δράσει
Η πόλις θα σ' ακολουθεί