Έντυπη Έκδοση

Χαμένες προσδοκίες

Μια γενιά σαραντάρηδων βλέπει τα όνειρά της να τσακίζονται. Ενας κόσμος που σπεύδει να διαλαλήσει τη φθορά του, χωρίς να μπορεί να βρει το βαθύτερο ρίγος του. Δ. Κολλιάκου, «Η αρρώστια των βουνών».

Αμοιβαία καχυποψία και έλλειψη εμπιστοσύνης, πολλαπλές και συνεχείς διαψεύσεις, ανεκπλήρωτοι ή τσαλαπατημένοι έρωτες, φιλοδοξίες που μένουν μετέωρες στα μισά του δρόμου και σχέσεις αδιόρατα δηλητηριασμένες: αυτή είναι η ατμόσφαιρα εντός της οποίας κινούνται τα πρόσωπα της Δήμητρας Κολλιάκου στο καινούριο πεζογραφικό της βιβλίο, που τιτλοφορείται «Η αρρώστια των βουνών» (από τις εκδόσεις Πατάκη) και αποτελείται από τέσσερις πυκνογραμμένες νουβέλες.

Με τόπους δράσης την Αγγλία και την Ινδία, η Κολλιάκου συνθέτει έναν τετράπτυχο θρήνο για τις χαμένες προσδοκίες της γενιάς της, που βρίσκεται λίγο πριν ή λίγο μετά τα σαράντα.

Πώς ακριβώς, όμως, έχασε το παιχνίδι αυτή η γενιά;

Αντρες και γυναίκες στην «Αρρώστια των βουνών» έχουν ευθύς εξαρχής λυμένα τα οικονομικά τους προβλήματα (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) και, επιπλέον, είναι ενταγμένοι σε προνομιακούς κοινωνικούς ρόλους: διδάσκουν στο πανεπιστήμιο, καταγίνονται με την επιστημονική έρευνα και είναι συγγραφείς ή μανιώδεις ταξιδιώτες.

Κάτι, όμως, μέσα σ' αυτό το κλουβί της άνεσης και της ευμάρειας στράβωσε από πολύ νωρίς και οδήγησε σ' έναν αθεράπευτο κλονισμό, σ' ένα εσωτερικό ράγισμα που έχει χαραχτεί χωρίς επιστροφή στη στάση και τη συμπεριφορά όλων, με αποτέλεσμα τα πάντα να μοιάζουν στα μάτια τους θαμπά, μικρά και λίγα: ένα άχρηστο και άνευ νοήματος στοίχημα.

Αρσενικά που δεν βρίσκουν την παραμικρή ικανοποίηση στην καριέρα τους («Νούφαρο»), θηλυκά που βιώνουν την εγκυμοσύνη τους ως υπαρξιακό δράμα («Λώρος»), ζευγάρια που απέκλιναν κάποια στιγμή στον δεσμό τους και δεν θα συναντηθούν ποτέ ξανά στην ίδια γραμμή («Η θλίψη είναι σουηδική») και επαγγελματίες που θα τσακίσουν για το τίποτε το κύρος τους («Η αρρώστια των βουνών») μπλέκουν, είτε το θέλουν είτε όχι, σ' ένα διάτρητο ερωτικό δίχτυ, πνίγοντας τα αισθήματά τους, αλλά και αδειάζοντας πέρα για πέρα τη σεξουαλικότητά τους.

Η Κολλιάκου βγάζει ζωηρά το κλίμα φθοράς και διασπάθισης της γενιάς της κι αποφεύγει σοφά να επικαλεστεί μια συνεκτική αιτιολογία για την ατυχία και την εγκατάλειψη που βιώνουν οι πρωταγωνιστές της (η λογοτεχνία θέτει ερωτήματα, δεν επινοεί απαντήσεις), αλλά οι ήρωές της ακολουθούν έναν μονοκόμματο και μονότονο δρόμο, που επαναλαμβάνει από νουβέλα σε νουβέλα τον ψυχισμό και τις καταστάσεις τους και λέει κάθε φορά την ίδια ιστορία διαφορετικά ονοματισμένη.

Ακόμη, όμως, κι αν κάτι τέτοιο δεν είναι αβλεψία ή αδυναμία, κι αποτελεί μέρος της συγγραφικής της τεχνικής, η Κολλιάκου δεν καταφέρνει, εντέλει, να κάνει την υπέρβαση (όπως στο προ διετίας μυθιστόρημά της «Θερμοκρασία δωματίου») και να δώσει στον μουντό της κόσμο ένα βαθύτερο (και, πρωτίστως, πιο ανησυχαστικό) ρίγος.

Η ιστορία της νεολαίας Λαμπράκη

Η ταραγμένη και πολυσυζητημένη δεκαετία του 1960 δεν ήταν πολύ διαφορετική στην Ελλάδα απ' ό,τι στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ: είσοδος των νέων στη δημόσια σκηνή και, μαζί με αυτήν, ορμητική πολιτικοκοινωνική αμφισβήτηση, αντιαποικιακός λόγος, ειρηνιστικές διαδηλώσεις, προσανατολισμός στα ζητήματα του πολιτισμού, μεγέθυνση της φοιτητικής δράσης.

Αυτό είναι το κλίμα στο οποίο μας βάζει το έργο της Ιωάννας Παπαθανασίου «Η Νεολαία Λαμπράκη τη δεκαετία του 1960. Αρχειακές τεκμηριώσεις και αυτοβιογραφικές καταθέσεις» (με τη συνεργασία των Πολίνας Ιορδανίδου, Αντας Κάπολα, Τάσου Σακελλαρόπουλου και Αγγελικής Χριστοδούλου, έκδοση του Ιστορικού Αρχείου Ελληνικής Νεολαίας Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών).

Μολονότι προερχόμενη από τους κόλπους της ΕΔΑ και του παράνομου ΚΚΕ, η βραχύβια (1964-1967), αλλά εξαιρετικά δυναμική Νεολαία Λαμπράκη ήρθε σε επαφή με ευρύτερες ομάδες και στρώματα της ελληνικής κοινωνίας και κατόρθωσε, παρά τα οργανωτικά της προβλήματα και την πολιτική της ασάφεια, να λειτουργήσει σύμφωνα με τις πρωτοποριακές επιταγές της εποχής της τόσο εν Ελλάδι όσο και στο εξωτερικό.

Η έρευνα είναι βασισμένη στο πολύτιμο υλικό των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και κάνει τα τεκμήριά της (από πολιτικές ανακοινώσεις και εφημερίδες μέχρι μαρτυρίες νεολαίων της δεκαετίας του '60) να μιλήσουν με πεντακάθαρη και ολοζώντανη φωνή.

Νέες εκδόσεις

«Μέρες και νύχτες»

«Το ημερολόγιο του Χούστο Γκαρθία Βάγιε».

ANDRES TRAPIELLO

Μετάφραση-σχόλια: Κυριάκος Φιλιππίδης. Εκδόσεις «Πόλις».

Ο Χούστο Γκαρθία κατορθώνει να γλιτώσει από τη φωτιά του Ισπανικού Εμφυλίου, αλλά πέφτει σε καινούριες και ενδεχομένως χειρότερες περιπέτειες. Ενα συναρπαστικό μυθιστόρημα για την προσπάθεια του ανθρώπου να αγωνιστεί και να επιζήσει με δικαιότερους όρους.

«Η τυφλή κουκουβάγια»

ΣΑΝΤΕΚ ΧΕΝΤΑΓΙΑΤ. Μετάφραση από το γερμανικό κείμενο: Φωτεινή Σιδηροπούλου. Αντιπαραβολή με το περσικό κείμενο: Τουράτζ Γιαζντανί. Εκδόσεις «Τόπος».

Ενας απέραντα μοναχικός άντρας ερωτεύεται μια γυναίκα της φαντασίας του και αφιερώνει ολόκληρη την ύπαρξή του σε μια σκιά. Ο Σαντέκ Χενταγιάτ (1903-1951) δείχνει τις υψηλές δεξιότητες της γραφής του στην καινούρια σειρά των εκδόσεων «Τόπος», «Λάμψη του λόγου».

Περιοδικό «Το δέντρο»

Τάσος Λειβαδίτης. Ενας σύγχρονος ρομαντικός.

Προσεγγίσεις και επανεκτιμήσεις, τεύχος 171-172, φθινόπωρο 2009.

Ποιητές, κριτικοί και φιλόλογοι γράφουν για τον Τάσο Λειβαδίτη, ο οποίος δεν έτυχε της μελέτης που του αξίζει - ίσως επειδή έχει ταυτιστεί, όπως εύστοχα σημειώνεται στον πρόλογο του αφιερώματος, με την πρώτη, έντονα ιδεολογικοποιημένη περίοδό του.

«Αντισέξους»

ΑΝΤΡΕΪ ΠΛΑΤΟΝΟΦ

Εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια: Δημήτρης

Τριανταφυλλίδης. Επίμετρο: Ιωσήφ Μπρόντσκι. Επιμέλεια: Ντίνα Σαμοθράκη. Εκδόσεις «Αρμός».

Ενας σφοδρός επικριτής του κομμουνισμού, ο οποίος κυνηγήθηκε ανελέητα από το σοβιετικό καθεστώς, σε μια σειρά από εμπνευσμένα διηγημάτα, που δείχνουν την οργανική του σχέση με τη λογοτεχνία του φανταστικού.

«Η αρχή των πάντων

Φυσικές επιστήμες και θρησκεία».

HANS KUNG. Μετάφραση: Ευάγγελος

Θεοδώρου. Εκδόσεις «Ουρανός».

Από τη Μεγάλη Εκρηξη μέχρι τη Θεωρία της Σχετικότητας: εξιστόρηση των επιστημονικών υποθέσεων και των θεολογικών αποφάνσεων που έχουν διατυπωθεί για τη γέννηση του κόσμου και προσπάθεια συγκερασμού τους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Δισκογραφία σε αργές στροφές
Του κόσμου τα τραγούδια
Μπάρμπαρα Λούνα στο «Χαφ Νόουτ»
Χορός
Το τάνγκο που ταξιδεύει
Χορεύοντας με τους Μόμιξ
Σταχτοπούτα από τη Ρωσία
Συνέντευξη: Νικ Χόρνμπι
Ο Χόρνμπι και τα sixties
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γκρο πλαν σε τέσσερα πρόσωπα
Συνέντευξη: Αντρέα Αρνολντ
Πρωταγωνίστρια από ένστικτο
Κινηματογράφος
Ερωτας είναι η αιτία
Για τα γεγονότα του Δεκέμβρη
Οταν η τέχνη βγήκε στον δρόμο
Θέατρο
Μετωπική με το παρελθόν
Το ρίσκο που αξίζει
Δημοπρασίες
Ωραία μου κυρία
Εικαστικά
Οι αντιθέσεις της ανθρώπινης φύσης
Η τελευταία πινελιά
Βιβλίο
Πιεστήρια στο φουλ
Ο προβοκάτορας της Ιστορίας
Αναγνώστες εν δράσει
Η πόλις θα σ' ακολουθεί