Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Ανάλυση

  • Η παραφθορά των λέξεων

    Η ανάγκη της πολιτικής να εξασφαλίσει συναινέσεις και να εκμαιεύσει ανοχή ακόμη και όταν οι ρυθμίσεις της πλήττουν την πλειονότητα των ανθρώπων υπηρετείται σε πολλές περιπτώσεις με ευφημισμούς και γλυκερές εξιδανικεύσεις.

    Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έλεγε ότι στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που γίνονται και δεν λέγονται και πράγματα που λέγονται και δεν γίνονται. Ωστόσο, υπάρχουν και οι κρυφές σημασίες των πραγμάτων: αλλιώς λέγονται και άλλα υπονοούν.

    Δεν είναι οι συνήθεις περιπτώσεις της απόστασης ανάμεσα στα λόγια και στα έργα, ή της αντίφασης μεταξύ προεκλογικών δεσμεύσεων και κυβερνητικής πρακτικής, αλλά πρόκειται για τη μεταμφίεση μιας δυσάρεστης πολιτικής με ένα ελκυστικό προσωπείο. Ο νεοφιλελευθερισμός, σ' όλες τις εκδοχές του, ποτέ δεν είπε καθαρά αυτό που επεδίωκε, χωρίς πάντως να μπορεί να κατηγορηθεί για αθέτηση υποσχέσεων. Απλώς, ντύνει τις ιδέες του με ωραίες λέξεις ή με εκμαυλιστικές περιγραφές για να μην προκαλέσει το κοινό αίσθημα ώστε να διευκολυνθεί η εφαρμογή τους στην πράξη.

    Για παράδειγμα: η λιτότητα βαφτίζεται δημοσιονομική πειθαρχία, οι ιδιωτικοποιήσεις απελευθέρωση των αγορών, οι μαζικές απολύσεις αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων, η διάλυση του κοινωνικού κράτους περιορισμός της σπατάλης, η μερική και κακοπληρωμένη εργασία ευελιξία, το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας εξυγίανση του δημόσιου τομέα, η δυσφήμηση των συνδικάτων πόλεμος κατά των συντεχνιών, οι φοροαπαλλαγές του μεγάλου κεφαλαίου τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, οι διεκδικήσεις των εργαζομένων ανεύθυνες συμπεριφορές, οι ταξικές συγκρούσεις χουλιγκανισμός. Και πάει λέγοντας...

    Στο άθλημα των αποκρουστικών ευφημισμών έχει σπουδαίες επιδόσεις και η ολοκληρωτική αριστερά: η κυριαρχία της νομενκλατούρας ονομάστηκε εργατικό κράτος, η δικτατορία μιας «πρωτοπορίας» επί του προλεταριάτου δικτατορία του προλεταριάτου, οι στρατιωτικές επεμβάσεις προλεταριακός διεθνισμός, το τείχος του αίσχους ασπίδα προστασίας του ανατολικογερμανικού λαού από τις ιμπεριαλιστές επιθέσεις, το ξεκαθάρισμα λογαριασμών ανάμεσα στις κομματικές φράξιες πολιτιστική επανάσταση και τέλος, η ίδια η Ενωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών - «τέσσερις λέξεις, τέσσερα μεγάλα ψέματα» όπως έχει πει ο Κ. Καστοριάδης.

    Θύμα υστερόβουλων ερμηνειών έχει πέσει και η λέξη «συνέπεια». Τα κόμματα εξουσίας όταν προωθούν τα εντελώς διαφορετικά απ' αυτά που είχαν εξαγγείλει πριν αναλάβουν την κυβέρνηση ισχυρίζονται ότι βρήκαν καμένη γη και γι' αυτό είναι υποχρεωμένα ν' αλλάξουν τις προτεραιότητές τους. Τις «τούμπες» τους μετά την απομάκρυνση από την κάλπη τις αποκαλούν προσαρμογή!

    Από την άλλη πλευρά, η απόφαση του ΚΚΕ να σαμποτάρει με κάθε μέσο τη συζήτηση για το ασφαλιστικό γίνεται στ' όνομα της συνέπειας που το διακρίνει στη διαδρομή των χρόνων. Μόνον, όμως, των τελευταίων χρόνων και ειδικότερα από την περίοδο που γραμματέας αναδείχτηκε η Αλέκα Παπαρήγα. Γιατί ούτε επί Χαρίλαου Φλωράκη ούτε και νωρίτερα, την εποχή της παρανομίας, το ΚΚΕ κινούνταν σε τόσο στενή γραμμή. Αναζητούσε συνομιλητές στο πολιτικό σκηνικό, έχτιζε συμμαχίες, προσπαθούσε να παίξει ρόλο. Η διολίσθησή του στον αριστερισμό από το 1991 και μετά ήταν μια αναγκαστική επιλογή άμυνας, η οποία κατάφερε να το κράτησε στη ζωή, σε μια περίοδο που τα περισσότερα κομμουνιστικά κόμματα διαλύονταν ή μεταλλάσσονταν.

    Με αυτά τα δεδομένα, πράγματι ουδείς μπορεί να το κατηγορήσει για ασυνέπεια. Αλλωστε, η Αλέκα Παπαρήγα το έχει πει: «Εμείς δεν θα γίνουμε κομμουνιστές του γλυκού νερού». Το ερώτημα, όμως, είναι αν η συνεπής στάση πρέπει να αποθεώνεται μόνο και μόνο επειδή είναι συνεπής, ακόμη κι όταν είναι προφανές ότι δεν είναι ρεαλιστική. Η εμμονή σε μια επιλογή, στο όνομα της αδιάσπαστης συνέχειας και παρά τις εκκωφαντικές διαψεύσεις, συνιστά πράξη αποφασισμένης απόγνωσης. Ηρωική μεν γιατί είναι αποφασισμένη, αδιέξοδη όμως γιατί είναι προϊόν απόγνωσης.

    Αμετακίνητοι είναι μόνον οι νεκροί και οι δογματικοί. Οι νεκροί γιατί δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά και οι δογματικοί γιατί δεν θέλουν. Και δεν θέλουν επειδή φοβούνται. Η αμφιβολία συνεπάγεται κλονισμό της πίστης τους. Και χωρίς την πίστη τους νιώθουν μετέωροι. Γι' αυτό και όλα τα κλειστά συστήματα σκέψης (θρησκευτικού ή κοσμικού χαρακτήρα) θεωρούν ότι η μεγαλύτερη απειλή για τη συνοχή τους δεν προέρχεται από τους ετερόδοξους, αλλά από τους «αιρετικούς», από τους εντός των τειχών αμφισβητίες. Η τύχη των οποίων στο παρελθόν ήταν προδιαγεγραμμένη: πυρά ή στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
ΠΑΣΟΚ
Το «New Deal» του Γιώργου
Αλλοι σολάρουν, άλλοι φαλτσάρουν
Των Πρασίνων η Σχολή
Φυσικές Καταστροφές
Σωτήρες με τα χακί
Συνέντευξη: Χρήστος Παπουτσής
«Οι βουλευτές δεν είναι άφωνοι»
Γκαλοπ
Στον ντάκο το ΝΑΤΟ
Νέα Δημοκρατία
Πέντε απαντήσεις απ' την κάλπη
Οι εκλογές φέρνουν μπελάδες
Ποσοστά με συντελεστή Ψωμιάδη
Δοκιμασία για ψηφοφόρους και δίκτυα
ΣΥΡΙΖΑ
Επιστροφή Αλαβάνου με αυτοπροσδιορισμούς
Εκλογικός νόμος
Γερμανικό με Καποδίστρια!
Οικολόγοι Πράσινοι
Οικονόμοι εναντίον Οικολόγων
Αμερικανοτουρκικές σχέσεις
Το ισλάμ μπήκε ανάμεσά τους
Τουρκία
Στην ουρά για... γκιαούρικα
Σύνοδος ΟΑΣΕ
Αυτή, εκείνος και ο Γιώργος
ΠΑΣΟΚ - Ζορμπάς
Απ' το ραντεβού βγήκε ειδύλλιο