Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Εξιστορήσεις

  • Τα κλειδιά της Δημοκρατίας

    Το παρόν κείμενο είναι προϊόν σύμπραξης της στήλης με τον ιστορικό και συγγραφέα κ.Νίκο Γιαννόπουλο. Το 1936 έκανε ποδαρικό με ένα εκλογικό αποτέλεσμα (οι εθνικές εκλογές διεξήχθησαν στις 26 Ιανουαρίου) που επρόκειτο να καθορίσει και το μέλλον του κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα.

    Ελευθέριος Βενιζέλος Ελευθέριος Βενιζέλος Πρώτο αναδείχθηκε το κόμμα των Φιλελεύθερων του Ελ. Βενιζέλου με 126 έδρες, δεύτερο το δεξιό Λαϊκό Κόμμα με 72 έδρες και ακολούθησαν η Λαϊκή Ριζοσπαστική Ενωση με 60 έδρες, το Κομμουνιστικό Κόμμα με 15 έδρες και οι Ελευθερόφρονες του Ι. Μεταξά με 7 έδρες. Δεδομένης της αδυναμίας συγκρότησης αυτοδύναμης κυβέρνησης, τα κόμματα επιδόθηκαν σε συνομιλίες, οι οποίες ωστόσο κατέληξαν σε αδιέξοδο.

    Τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους δημοσιοποιήθηκαν οι επαφές ανάμεσα στους Φιλελεύθερους και τους Κομμουνιστές. Καρπός τους υπήρξε το περίφημο σύμφωνο «Σοφούλη-Σκλάβαινα», που έθετε τις προϋποθέσεις για μεταξύ τους συνεργασία. Το ενδεχόμενο συμμετοχής των Κομμουνιστών στην κυβέρνηση θορύβησε τους στρατιωτικούς, που φρόντισαν να καταστήσουν σαφή, προς πάσα κατεύθυνση, την πρόθεσή τους να μην ανεχθούν ένα τέτοιο σχήμα. Εκτοτε τα γεγονότα άρχισαν να εκτυλίσσονται με ταχύτητα κινηματογραφικής ταινίας. Οσον αφορά το σενάριο, αυτό ορίζεται ως πολιτικό θρίλερ.

    Στις 14 Μαρτίου του '36 αποφασίστηκε η σύσταση μιας κυβέρνησης υπό τον Κ. Δεμερτζή. Υπουργός επί των Στρατιωτικών ορκίστηκε ο Ιωάννης Μεταξάς, υπό το πρόσχημα κατευνασμού των πνευμάτων εντός του στρατεύματος. Τέσσερις ημέρες αργότερα πεθαίνει στο Παρίσι ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ενώ στις 13 του Απριλίου θα αφήσει την τελευταία του πνοή και ο Δεμερτζής. Ο πρωθυπουργικός θώκος έμεινε κενός, ο δρόμος για την ανάληψη της εξουσίας από τον Μεταξά άνοιξε διάπλατα. Η κίνηση του βασιλιά Γεωργίου Β', να αναθέσει στον τελευταίο τη διακυβέρνηση της χώρας, έγινε επί της ουσίας αποδεκτή από το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού κόσμου. Ο βουλευτής Β. Στεφανόπουλος από το βήμα της Βουλής εκφώνησε τον «επικήδειο» της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας: «Χθες ακόμα καταθέσαμε στα πόδια του αρχηγού των Ελευθεροφρόνων άλλοι την εμπιστοσύνη μας μετά διαμαρτυριών και άλλοι την ανοχή μας μετά χειροκροτημάτων. Και τα 240 "Ναι", τα οποία εκφωνήθηκαν σε αυτή την αίθουσα (...) ήταν 240 υπογραφές ότι χρεοκοπήσαμε ως κοινοβουλευτισμός, ξεπέσαμε ως συνέλευση, χάσαμε τη συνείδηση του προορισμού μας ως εθνική κυριαρχία». Στις 30 Απριλίου του 1936, η Βουλή έδωσε στη νέα κυβέρνηση Μεταξά πεντάμηνη εξουσιοδότηση και έκλεισε για «παραθερισμόν» (!). Οι βουλευτές δεν θα επέστρεφαν ποτέ στα έδρανα.

    Στο μεταξύ -και καθώς πλήθαιναν οι φωνές για προετοιμαζόμενη επιβολή δικτατορίας- τα κόμματα των Φιλελευθέρων και των Λαϊκών μπήκαν σε διαδικασία διερεύνησης της πιθανότητας σύμπραξης με σκοπό την ανατροπή του Μεταξά. Ηταν όμως πλέον αργά. Πολιτικοί σχηματισμοί γερασμένοι, ξεπερασμένοι απ' τις νέες συνθήκες που διαμόρφωνε η κρίση του Μεσοπολέμου, επιδιδόμενοι σε άκαιρες κοκορομαχίες, αντιμετώπιζαν τα πράγματα επί τη βάσει ενός παρωχημένου δικομματισμού. Αφοσιωμένοι δε αποκλειστικά και επί μακρόν στην προσπάθεια αναχαίτισης των κομμουνιστών, φρόντιζαν να κακοποιούν τους νόμους και το Σύνταγμα προς ίδιον όφελος, συνηθίζοντας την κοινωνία σε τέτοιες πρακτικές, εξυπηρετώντας τα ακραία στοιχεία που δρούσαν παρασκηνιακά. Τα κλειδιά της Δημοκρατίας είχαν παραδοθεί πολύ νωρίτερα απ' την 4η Αυγούστου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Είμαστε όλοι Αμλετ...
«Ζοφερό το μέλλον των ΔΗΠΕΘΕ, όπως της πατρίδας μας»
Αφιέρωμα
Ημερολόγια μουσικής
Σινεμά
Σινεμά
Πήγα Cinema
Βιβλίο
Υπάρχει και δίκαιη βία
Μουσική
Μουσική
Παραμύθια
Το παραμυθί του Οδυσσέα