Έντυπη Έκδοση

Ο Κ. Π. Καβάφης για τον Κυπριακόν ζήτημα

«Η ένωσις είναι η φυσική λύσις»

«Η Κύπρος και το Κυπριακόν ζήτημα» (Cyprus and the Cypriot Question) ονομάζεται μία αγγλική πραγματεία εκδοθείσα εσχάτως εν Λευκωσία υπό του γνωστού κ. Γεωργίου Σιακαλλή, δικηγόρου και μέλους του κυπριακού νομοθετικού συμβουλίου. Η πραγματεία αύτη είναι σαφώς γραμμένη και πλήρης λογικής. Απευθυνομένη εις Αγγλους, έχει το προτέρημα το οποίον οι Αγγλοι εκτιμώσι - με λίγα λόγια, λέγει πολλά πράγματα.

Ο κ. Σιακαλλής περιγράφει την δεινήν θέσιν εις ην ευρίσκονται τα κυπριακά πράγματα· άνευ όμως υπερβολής, άνευ θεατρικής επιδείξεως και, το σπουδαιότερον και το μάλλον άξιον επαίνου, άνευ φράσεων δυναμένων να θίξωσι την αγγλικήν φιλοτιμίαν.

Δέκα τέσσαρα έτη, λέγει, παρήλθον αφ' ότου οι Αγγλοι κατέλαβον την Κύπρον φέροντες χρυσάς υποσχέσεις. Ο λόρδος Ουολσελέυ, εν ονόματι της βρεττανικής κυβερνήσεως, είχε κηρύξει εν τη νήσω: «Η Α.Μ. με διατάττει να βεβαιώσω τους κατοίκους της Κύπρου ότι ενδιαφέρεται θερμώς εν τη ευημερία των και σκοπεύει να διατάξη την αποδοχήν των καταλληλοτέρων μέτρων προς ανάπτυξιν και προαγωγήν του εμπορίου και της γεωργίας της χώρας και να επιδαψιλεύση εις τον λαόν τα αγαθά της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ασφαλείας» και προσέτι «ουδέν μέτρον θα παραμεληθή το συντείνον εις την ηθικήν και υλικήν πρόοδον της ευημερίας του λαού».

Οι Κύπριοι δεν ελησμόνησαν τας υποσχέσεις ταύτας, τας ουδέποτε πραγματοποιηθείσας. Η βαρεία φορολογία των Τούρκων αντί να ελαττωθή ηυξήθη. Ο λόρδος Κίμβερλη, ότε κατείχε την θέσιν υπουργού των αποικιών, ωμολόγησεν ότι παν μηχάνημα προς φορολογίαν ετέθη εν χρήσει εν Κύπρω. Ο σερ Ροβέρτος Βίδουλφ, αρμοστής, έγραφε τω λόρδω Γράμβιλ, διαμαρτυρόμενος κατά του οικονομικού συστήματος της νήσου (...).

Ο κ. Σιακαλλής μάς δίδει ζωηράν εικόνα της παντελούς ελλείψεως δημ. έργων. Ουδέ δρόμοι κατεσκευάσθησαν, ουδέ γέφυραι. Τον χειμώνα πνίγονται άνθρωποι διερχόμενοι τους ποταμούς. Το νομοθετικόν συμβούλιον μάτην ζητεί διόρθωσιν των κακώς εχόντων. Η κυβέρνησις αρνείται επί τω λόγω ότι περισσότερον των 10.000 λ. δεν είναι δυνατόν να εξοδευθώσιν επί των δημ. έργων, ένεκα του υπερόγκου τουρκικού φόρου. Προς ανάπτυξιν της γεωργίας ουδεμία προσπάθεια. Περί της δημ. εκπαιδεύσεως ουδεμία μέριμνα.

Ο τουρκικός φόρος ανέρχεται εις 92.000 λ. Υπελογίσθη τω 1878 επί τη βάσει του περισσεύματος των εισοδημάτων της Κύπρου μετά την αφαίρεσιν των αναγκαίων δαπανών της διοικήσεως. Ο μέσος όρος των εσόδων και εξόδων των 5 ετών των προηγηθέντων της κατοχής εχρησίμευσε προς διακανόνισιν του ποσού και ωρίσθη, ως είπον, εις 92.000 λ. Ο κ. Σιακαλλής αποδεικνύει πόσον εσφαλμένως υπελογίσθη το ποσόν τούτο. Αυτός ο σερ Ροβέρτος Βίδουλφ ωμολόγησεν ότι ο φυσικός φόρος της Κύπρου δεν υπερβαίνει τας 47.000 λ. εν χρυσώ.

Τέσσαρα μέτρα διορθώσεως προτείνονται εν τω υπ' όψει φυλλαδίω. Και τα τέσσαρα είναι πρακτικά και απόρροια σκέψεων ασφαλών και βασίμων, αλλά το τελευταίον είναι αναμφιβόλως το άριστον.

Η α' λύσις του ζητήματος είναι η ελάττωσις του φόρου, ή μάλλον η επιστροφή αυτού εις τα φυσικά του όρια.

Η β' είναι η πληρωμή του φόρου από το βρεττανικόν ταμείον. Την Κύπρον η Αγγλία κατέχει ουχί χάριν των νησιωτών αυτών, αλλά χάριν συμφερόντων του βρεττ. κράτους, for Imperial purposes. Είναι άρα δίκαιον η δαπάνη της κατοχής ταύτης να επιβαρύνη το κεντρικόν του κράτους ταμείον. Περί της λύσεως ταύτης, ο κ. Σιακαλλής έγραψε τω 1888 εν τω «Λονδινείω Χρόνω», εφάνη δε ευμενές προς τας ιδέας του το μέρος εκείνο όργανον της αγγλικής δημοσίας γνώμης.

γ'. Λύσις: Να παγιωθή ο φόρος και να πληρωθή άπαξ διά παντός Εν εκατομμύριον λ. εις την Υψ. Πύλην. Το ποσόν τούτο δύναται να ευρεθή διά δανείου, προς τόκον 3%, εγγυημένου υπό της Αγγλίας. Η Κύπρος θα καταβάλλη ετησίως 50.000 λ. διά τον τόκον και το χρεωλύσιον.

δ'. Λύσις. Να παραχωρηθή η νήσος εις την Ελλάδα. Να αποζημιωθή η Τουρκία δι' ενός εκατομμυρίου λ. το οποίον θα εδανείζετο η Ελλάς ή η Κύπρος, και διά τον τόκον και το χρεωλύσιον του οποίου θα επλήρωνον ετησίως οι νησιώται 50.000 λ. και ούτως να ικανοποιηθή ο διακαής πόθος των Κυπρίων. Τα 4/5 αυτών είναι Ελληνες· και η πλειοψηφία αύτη έχει εν χερσί τας γαίας, τον πλούτον, το εμπόριον και τας επιστήμας· η ένωσις είναι η φυσική λύσις του ζητήματος. Εχει δε υπέρ αυτής, εκτός της επιθυμίας των κατοίκων, την έγκρισιν του Ριζοσπαστικού κόμματος εν Αγγλία και μεγάλης μερίδος των φιλελευθέρων. «Οι Κύπριοι ειλικρινώς πιστεύουσιν ότι η Αγγλία θα δείξη επί τέλους και προς αυτούς την γενναιοφροσύνην ην έδειξε προς τους αδελφούς των εν ταις Ιονίοις νήσοις, και ότι η πατρίς των θα δοθή εις το έθνος προς ο είναι τόσον στενώς συνδεδεμένη διά των δεσμών της καταγωγής, των παραδόσεων, της θρησκείας, της γλώσσης και των εθνικών πόθων και ελπίδων».

Ο κ. Σιακαλλής γράφει την αγγλικήν με ευχέρειαν και ορθότητα. Κρίνει και εκφράζεται ως άνθρωπος πρακτικός και χωρίς πάθος. Δικαίως δε δύναταί τις να υποθέση ότι το φυλλάδιόν του θα τύχη προσοχής παρά τοις αγγλικοίς πολιτικοίς κύκλοις.

Ας ελπίσωμεν ότι μίαν ημέραν οι πόθοι των Κυπρίων, ή, ορθότερον, οι πόθοι των Ελλήνων όλων, περί ενώσεως της νήσου μετά του Ελληνικού Βασιλείου θα εκπληρωθώσιν. Εν τη Μεγάλη Βρεττανία δεν εξέλειψαν εντελώς οι απόγονοι των ρεκτών ανδρών των αποδωσάντων την Επτάνησον. Εν τη Μεγάλη Βρεττανία υπάρχει φιλοδίκαιος, πεφωτισμένη και πανίσχυρος δημοσία γνώμη. Επειτα ίσως βοηθήσωσι και αυτά τα πράγματα. Η Κύπρος ήτις διά την Ελλάδα είναι μέγα βήμα προς τα πρόσω, διά την Αγγλίαν είναι βάρος, είναι δυσκολία τις, είναι πηγή φροντίδων.

Πριν πραγματευθή περί της λύσεως του Κυπριακού ζητήματος, ο κ. Σιακαλλής εκθέτει εν βραχεί την ιστορίαν της Κύπρου. Ο κύριός του σκοπός είναι να αποδείξη το ελληνικόν της νήσου. Εις ημάς τους Ελληνας το πράγμα φαίνεται περιττόν. Είναι ως να απεδείκνυέ τις ότι οι Πελοποννήσιοι είναι Ελληνες. Αλλ' εν πραγματεία προωρισμένη διά ξένους αναγνώστας ουχί πάντας ευπαιδεύτους και ειδήμονας ήτο αναγκαίον.

Αι ιστορικαί σημειώσεις του κ. Σιακαλλή αναφέρουσιν ότι η πρώτη ιστορική είδησις περί Κύπρου είναι η κατάκτησις αυτής υπό του Αιγυπτίου βασιλέως Θότμη του Γ'. Εσχημάτισε και μέρος του μεγάλου ασσυριακού κράτους. Κατά τον Δ' αιώνα π.Χ. είχε φθάσει εις επίζηλον βαθμόν ευημερίας και ισχύος. Κατά την εποχήν ταύτην εβασίλευεν ο Ευαγόρας. «Αι αρχαιότεραι επιγραφαί της Κύπρου αποδεικνύουσιν ότι η γλώσσα των Κυπρίων ήτο η ελληνική. Η μόνη διαφορά ήτο ότι οι χαρακτήρες ων εποιείτο χρήσις εν Κύπρω ήσαν άλλοι των εν Ελλάδι. Αι κυπριακαί επιγραφαί είναι γραμμέναι με κυπριακά γράμματα, ενώ αι ελληνικαί είναι γραμμέναι με φοινικικά. Τούτο δεικνύει ότι ει και αμφότεροι οι Κύπριοι και οι Ελληνες ωμίλουν μίαν γλώσσαν, οι Κύπριοι ηδύναντο να την γράφωσιν, ενώ οι Ελληνες υπεχρεούντο να παραλαμβάνωσι την γραφήν από Φοίνικας. Τα κυπριακά γράμματα ομοιάζουσι πολύ τα γράμματα της Λυκίας».

Θα προσθέσω ενταύθα εις τους λόγους του κ. Σιακαλλή μίαν ή δύο πληροφορίας περί της κυπριακής γραφής ερανιζόμενος αυτάς εξ έργου του Μασπερώ.

Η γραφή αύτη επί μακρόν χρόνον ήτο μυστήριον διά τους αρχαιολόγους. Μόνον τω 1872 η σπουδή αυτής κατέστη ήττον δύσκολος διά της ανακαλύψεως στήλης εχούσης επιγραφήν δίγλωσσον, φοινικικήν και κυπριακήν. Η κυπριακή γραφή είναι συλλαβική. Σύγκειται εκ περίπου 60 σημείων. Δεν είναι βέβαιον πόθεν κατάγεται. Ο Φώλμαν νομίζει εξ Αιγύπτου. Τα αρχαιότερα περισωθέντα κείμενα της γραφής ταύτης δεν υπερβαίνουσι τον έκτον αιώνα π.Χ., τα μεταγενέστερα δεν είναι πλησιέστερα του δευτέρου. Η σπουδαιοτέρα των κυπριακών γραφών ανεκαλύφθη εν Ιδαλίω και κατετέθη εν τη Εθνική Βιβλιοθήκη των Παρισίων υπό του δουκός Λουίν. Πραγματεύεται περί της αμοιβής ην η πόλις του Ιδαλίου απένειμεν εις τον ιατρόν Ονάσιλον διά τας υπηρεσίας ας παρέσχε θεραπεύων τραυματίας του κατά των Μήδων πολέμου.

*Εφημερίδα «Τηλέγραφος» Αλεξανδρείας,` 9/21 Απριλίου 1893

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Κρυμμένος και ατελής
Μεταξύ φωτός και σκότους
Ο Καβάφης του Δημήτρη Γέρου
Επίσκεψη από τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο*
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
«Ενας άνθρωπος δολοφονήθηκε μπροστά μου!»
Εσωτερική ένταση
Η «Χιονάτη», ερωτικό γράμμα στο ευρωπαϊκό σινεμά
Θέατρο
Δεν έχουμε στην Ελλάδα έναν Μπολιβάρ
Βιβλίο
Κρυμμένος και ατελής
Μεταξύ φωτός και σκότους
Ο Καβάφης του Δημήτρη Γέρου
«Η ένωσις είναι η φυσική λύσις»
Επίσκεψη από τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο*
Βιβλιοθήκες
Το γιουσουρούμ θα γίνει παλάτι παραθαλάσσιο
Άλλες ειδήσεις
Η επιστήμη συναντά την τέχνη