Έντυπη Έκδοση

Ο αθέατος κόσμος των 9,5 τετραγωνικών

Εκθεση - κόλαφος από το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Φυλακών για τις ακατάλληλες συνθήκες κράτησης

Μόλις πριν από ένα μήνα το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Φυλακών στη Ρώμη (μετέχει και το Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης του Δημοκρίτειου Θράκης) σε έκθεσή του για την κατάσταση στις ελληνικές φυλακές -δεν έχει δημοσιευτεί ακόμη στη χώρα μας- διαπιστώνει τη μεγάλη αντίθεση μεταξύ της πραγματικότητας, όπου άνθρωποι στοιβάζονται στα κελιά, και της ρητορικής υπέρ ενός ουμανιστικού σωφρονιστικού συστήματος.

Υπερπληθωρισμός, ακατάλληλες συνθήκες κράτησης, έλλειψη προσωπικού, υπερβολικός αριθμός αλλοδαπών κρατουμένων και έγκλειστων για ναρκωτικά, σε συνδυασμό με την αύξηση των ποινών, είναι τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν την εικόνα των φυλακών, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο.

Στα ίδια συμπεράσματα καταλήγει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία για πρώτη φορά στην ιστορία της αναγκάστηκε να εκφράσει με δημόσια δήλωσή της την αγανάκτησή της προς τη χώρας μας, επειδή δεν συμμορφώνεται στις συστάσεις για βελτίωση των συνθηκών. Από το 1993, οπότε επισκέφθηκε πρώτη φορά τις φυλακές μέχρι τον Ιανουάριο του 2011, τονίζει ότι η κατάσταση αντί να βελτιώνεται γίνεται όλο και πιο απάνθρωπη, με κυρίαρχη διαπίστωση την «αποθήκευση κρατουμένων» στις Φυλακές Κορυδαλλού και Δομοκού.

Από την πλευρά της, η πολιτεία νομοθετεί, όσο της επιτρέπουν οι ισορροπίες της τρικομματικής κυβέρνησης, άλλοτε για να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο για τα ναρκωτικά και άλλοτε για να ανοίξει την πόρτα των φυλακών σε κατηγορίες κρατουμένων, πριν φρακάρει εντελώς το σύστημα. Οι εναλλακτικοί τρόποι έκτισης ποινών (ημιελεύθερη διαβίωση, κοινωνική εργασία κ.λπ.) είναι ψηλά στις προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας της Δικαιοσύνης ως λύση στο εκρηκτικό πρόβλημα του υπερπληθωρισμού, αλλά προς το παρόν δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Οι αγροτικές φυλακές εξακολουθούν να έχουν κενές θέσεις εργασίας, ενώ υψηλές προσδοκίες για την πολυπόθητη αποσυμφόρηση, επενδύονται στην ηλεκτρονική επιτήρηση των κρατουμένων, το γνωστό βραχιολάκι, μέτρο που ακόμη δεν έχει εφαρμοστεί.

Πρόσφατα αντιπροσωπεία του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης επισκέφθηκε τις Φυλακές Διαβατών. Η χωρητικότητα της φυλακής είναι για 250 άτομα, σήμερα φιλοξενούνται 598, ενώ το 2009 κρατούνταν 611. Οπως σημειώνει ο πρόεδρος του Συλλόγου, κ. Μ. Λαμτζίδης, μέσα σε τρία χρόνια -αν και μεσολάβησαν πολλές νομοθετικές πρωτοβουλίες με στόχο την αποσυμφόρηση και ενώ έχουν τεθεί σε λειτουργία νέες φυλακές (Γρεβενά, Νιγρίτα)- ο πληθυσμός μειώθηκε μόνο κατά 13.

* Στον Κορυδαλλό κρατούνται 2.400 άνθρωποι σε μια φυλακή που η δυναμικότητά της είναι για 800 άτομα. Στα ατομικά κελιά των 9,5 τ.μ. στοιβάζονται μέχρι και 5 άτομα, ενώ οι θάλαμοι χωρητικότητας 10 κρατουμένων έχουν φιλοξενήσει μέχρι και 24. Σε έναν πληθυσμό φυλακής με περίπου 1.600 αλλοδαπούς δεν υπάρχει ούτε ένας διερμηνέας. Η παροχή ειδών προσωπικής υγιεινής γίνεται μόνο σε περιπτώσεις απόρων κρατουμένων και μόνο εάν υπάρχει απόθεμα στην κοινωνική υπηρεσία. Τα ελάχιστα είδη που παρέχονται προέρχονται από δωρεές και χορηγίες. Στο ιατρείο της φυλακής υπάρχουν μόνο 3 νοσηλευτές, κανένας μόνιμος γιατρός και πολύ συχνά χρέη νοσοκόμου εκτελούν σωφρονιστικοί υπάλληλοι.

* Οι νέες Φυλακές Αγιάς στην Κρήτη υπολειτουργούν. Είναι ανοιχτές μόνον οι 2 από τις 5 πτέρυγες, αφού δεν υπάρχει προσωπικό. Χρειάζονται επιπλέον 100 υπάλληλοι και από το πρόγραμμα κινητικότητας υπολογίζεται ότι θα εξασφαλιστούν τέσσερις. Μέχρι να συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός των σωφρονιστικών υπαλλήλων, οι τριάντα κρατούμενοι που περισσεύουν θα εξακολουθούν να κοιμούνται στο πάτωμα.

* Το προσωπικό δεν επαρκεί για να πραγματοποιεί ελέγχους σε κάθε κελί. Είναι ενδεικτικό ότι την περασμένη εβδομάδα, επί 5 ώρες, 30 σωφρονιστικοί υπάλληλοι και 10 άνδρες των ΕΚΑΜ ερευνούσαν μια υποπτέρυγα από τις συνολικά 10 που έχουν οι φυλακές στα Γρεβενά, για να εντοπίσουν μαχαίρια και κινητά. Εκτός από το πρόβλημα της υποστελέχωσης -τις νυχτερινές ώρες στον Κορυδαλλό αντιστοιχεί ένας σωφρονιστικός υπάλληλος σε 350 κρατουμένους- υπάρχει και ο φόβος των υπαλλήλων της φυλακής, που συχνά τους αποτρέπει από το να προχωρούν σε στοχευμένους ελέγχους. Δεν είναι λίγες οι φορές που μεγαλοκρατούμενοι εκβιάζουν και απειλούν διευθυντές και υπαλλήλους, με αποκορύφωμα περίπτωση διευθυντή που δέχθηκε, πέρυσι, επίθεση κρανοφόρων την ώρα που έμπαινε σπίτι του.

Ως προς την αποσυμφόρηση των σωφρονιστικών καταστημάτων, εκτιμάται ότι με τη νέα εφάπαξ ρύθμιση που πέρασε στο νόμο για τα ναρκωτικά, θα δουν την πόρτα της εξόδου από τη φυλακή περίπου 600 κρατούμενοι. Η ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης εξετάζει την επέκταση του μέτρου, το οποίο παρέχει τη δυνατότητα αποφυλάκισης με όρους, σε όσους έχουν καταδικαστεί σε ποινές κάθειρξης εφ' όσον εκτίσουν το 1/3 της ποινής τους, μέχρι το καλοκαίρι. Αυτή τη στιγμή στις 33 φυλακές της χώρας κρατούνται συνολικά 12.479 άτομα, από τα οποία οι 7.887 είναι αλλοδαποί, οι 4.254 υπόδικοι και 4.136 έγκλειστοι για ναρκωτικά.

Στις αγροτικές φυλακές, υπάρχουν πολλές κενές θέσεις εργασίας, γεγονός που το υπουργείο Δικαιοσύνης το αποδίδει στην απροθυμία των κρατουμένων να υποβάλουν σχετικές αιτήσεις. Γι' αυτό και προσανατολίζεται να αυξήσει το χρόνο ευεργετικού υπολογισμού στις αγροτικές φυλακές προκειμένου να υπάρξει κίνητρο για τους εγκλείστους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Αγιά Κρήτης οι θέσεις εργασίας είναι 146 και έχουν καλυφθεί οι 97, ενώ στην Κασσάνδρα από τις 300 είναι κενές οι 117.

Οσο για τις άδειες, η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων τονίζει ότι δίνονται με το σταγονόμετρο, αν και η πολιτική ηγεσία της Δικαιοσύνης υποστηρίζει ότι τα τρία τελευταία χρόνια χορηγούνται σταθερά, περίπου 5.000 άδειες το χρόνο, τις οποίες παίρνουν 2.000 κρατούμενοι. Πάντως εξακολουθεί να ισχύει το κυριαρχικό δικαίωμα του εισαγγελέα να μη χορηγεί άδεια ακόμη κι αν το συμβούλιο της φυλακής την έχει εγκρίνει.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Στη στήλη
Φάκελος
Κύριο θέμα
Ορατότης μηδέν
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Τοπική Αυτοδιοίκηση
Αλλαζε τα φώτα στα... κονδύλια
Ο Δήμος Ζακύνθου κοντά στα ΑμεΑ
Υπερχρεωμένα νοικοκυριά
Εν αναμονή νέου νόμου οι υπερχρεωμένοι
Ανεργία
Σωτηρία με επιστροφή σε γη και θάλασσα
Δημόσιος Τομέας
Υπάλληλοι με προσόντα- «μαϊμού» στο Δημόσιο
Γεωργία
Φρούτα και λαχανικά για το σπίτι σπέρνοντας τα δημοτικά «χωράφια»
Δικαστικό ρεπορτάζ
Στο εδώλιο βρέθηκαν 32 γιατροί λόγω... ψήφου
Παιδιά
Τα λεφτά της πενθήμερης στον άρρωστο συμμαθητή τους
Σωφρονιστικό σύστημα
Τα ΕΚΑΜ στον Κορυδαλλό
Χρυσή Αυγή
Χρυσαυγίτες και αντιεξουσιαστές έπαιξαν ξύλο σε Ξάνθη, Ρέθυμνο