Έντυπη Έκδοση

Αρχηγός με το ζόρι!

Μπομπ Ντίλαν, θρύλος και πραγματικότητα

Δεν υπάρχουν εγκωμιαστικά επίθετα που να μην του έχουν δοθεί: στρατευμένος τροβαδούρος, τραγουδοποιός της εργατικής τάξης, πάπας της αμερικανικής μουσικής, επαναστάτης, αντιρρησίας, ο σημαντικότερος σόλο καλλιτέχνης -και τόσα άλλα «αρχηγικά».

Πρόκειται βέβαια για τον Μπομπ Ντίλαν, που, ως γνωστόν, θα έρθει στην Ελλάδα για μια συναυλία στις 29 Μαΐου, στο Terra Vibe πάρκο της Μαλακάσας, και του οποίου το ημέτερο φύλλο μοιράζει από το περασμένο Σάββατο μια κασετίνα με 5 cds - επιλογή από τα καλύτερά του.

Είναι η τρίτη φορά που έρχεται στην Ελλάδα. Η πρώτη, στις 28 Ιουνίου 1989 στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, η δεύτερη, για δύο συναυλίες 22 και 23 Ιουνίου 1993 στον Λυκαβηττό. Δεν πρέπει να έχουμε παράπονο.

Κοντά εκ του... μακρόθεν

Θαυμαστής -και οπαδός του θα 'λεγα- από το '60, έσπευσα στη συναυλία της Λεωφόρου και ομολογώ ότι δεν καλοπέρασα. Και το 'γραψα σ' αυτές τις σελίδες:

«Ποτέ δεν τον ένιωσα τόσο μακριά. Ενα μικρό σημάδι στην εξέδρα, που είχε στηθεί στο κέντρο του γηπέδου, ο εκκωφαντικός και αλλοιωμένος ήχος, το στρίμωγμα στις κερκίδες, οι περιφερόμενοι στον αγωνιστικό χώρο "φανς" και το ατέρμονο αλισβερίσι με αυτά τα φριχτά, ανθυγιεινά και ακριβά ποτά και φαγώσιμα, που θα 'μεναν στα αζήτητα σε οποιοδήποτε σουπερμάρκετ [...] Την άλλη μέρα το πρωί έβαλα στο "στέρεο" μερικά τραγούδια του, έτσι για να αποκαταστήσω τη σχέση μαζί του».

Ετσι έγραψα τότε -ελπίζω τα πράγματα να είναι καλύτερα στη Μαλακάσα.

Ο Ντίλαν (που, αντί του δικού του ονόματος -Ρόμπερτ Αλέν Τσίμερμαν, που δεν ήταν και τόσο κακόηχο- επέλεξε το ψευδώνυμο Ντίλαν, από θαυμασμό στον Ουαλό ποιητή Ντίλαν Τόμας) είναι ένας καλλιτέχνης με τα όλα του: ποιητής, συνθέτης, εκτελεστής -μοναδικός. Διαθέτει εν ολίγοις τα στοιχεία που τον έκαναν κυρίαρχο στην αμερικανική (και όχι μόνο) μουσική σκηνή 50 χρόνια -ακόμα και τώρα, στα 70 του παρά ένα.

«Ο Ντίλαν είναι η φωνή της Αμερικής, ο ήχος της φολκ και της κάντρι, αυτός ο λυρικός και επικός συνάμα συνδυασμός κιθάρας και φυσαρμόνικας, και ταυτόχρονα ο στίχος που είναι ποίηση, όπως στον δικό μας Σαββόπουλο, που διασκεύασε το "All along the watchtower" («Ο παλιάτσος κι ο ληστής»)», έγραφε ο Βασίλης Βασιλικός στις 30 Μαρτίου 2009 στην «Ε», σε κομμάτι που του αφιέρωνε με τίτλο «Forever young».

«Τελευταία βρίσκομαι κάτω από τη σκιά του Μπομπ Ντίλαν», μου είχε πει ο Διονύσης Σαββόπουλος, σε συνέντευξη που του είχα πάρει όταν έβγαλε το πρώτο του LP, το «Φορτηγό», ενώ στη «Θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη» έλεγε: «Κι ο Μπομπ Ντίλαν μ' ένα έι με προγκάρει» (αργότερα αντικατέστησε τον Ντίλαν με τον Τσιτσάνη: «Κι ο Τσιτσάνης μ' ένα γιάλα με προγκάρει»).

«Φρικτοί τίτλοι»

Επιστρέφοντας στα «αρχηγικά» επίθετα που του έχουν δοθεί, ο ίδιος ο Ντίλαν ξεκαθαρίζει στην αυτοβιογραφία του, που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά («Η ζωή μου», μτφ. Χίλντα Παπαδημητρίου, Νίκη Προδρομίδου, εκδ. «Μεταίχμιο», 2005):

«Ο κόσμος νομίζει ότι η φήμη και τα πλούτη μεταφράζονται σε εξουσία, ότι φέρνουν δόξα τιμή και ευτυχία. Ισως ισχύει κι αυτό, αλλά όχι πάντα. Εγώ βρέθηκα εγκλωβισμένος στο Γούντστοκ, εντελώς ευάλωτος, και με μια οικογένεια που έπρεπε να προστατέψω. Η εικόνα μου όμως, όπως την παρουσίαζαν οι εφημερίδες, δεν είχε καμία σχέση μ' αυτό. Ηταν εντυπωσιακό πόσο πυκνή είχε γίνει η ομίχλη. Φαίνεται ότι ο κόσμος έχει διαρκώς ανάγκη από έναν αποδιοπομπαίο τράγο, κάποιον για να ηγηθεί της εφόδου κατά της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, και κάποιος άλλος έπρεπε να βγει μπροστά και να δηλώσει εθελοντής. Δεν υπήρξα ποτέ κάτι παραπάνω απ' αυτό: ένας μουσικός της folk που ατένιζε την γκρίζα ομίχλη τυφλωμένος από δάκρυα κι έφτιαχνε τραγούδια τα οποία επέπλεαν σε μια φωτεινή καταχνιά. Τώρα η γκρίζα ομίχλη μου είχε σκάσει στα μούτρα και κρεμόταν πάνω μου. Δεν ήμουν κανένας θαυματοποιός κήρυκας».

Και πιο κάτω, πιο κατηγορηματικά:

«Οι δημοσιογράφοι τότε με πολιορκούσαν με ερωτήσεις κι εγώ τους επαναλάμβανα ότι δεν εκπροσωπώ τίποτα και κανέναν, ότι είμαι ένας απλός μουσικός [...] Είχα σιχαθεί πια να παραποιούν τους στίχους μου και να διαστρέφουν το νόημά τους σε πολεμικές κάθε λογής. Είχα βαρεθεί να με έχουν χρίσει μεγάλο αδελφό της εξέγερσης, αρχιερέα της διαμαρτυρίας, τσάρο της αμφισβήτησης, δούκα της απείθειας, ηγέτη των παρασίτων, καγκελάριο της αποστασίας, αρχιεπίσκοπο της αναρχίας, μεγάλο αφεντικό. Μα τι διάολο λέμε τώρα; Ηταν φρικτοί τίτλοι, απ' όποια πλευρά κι αν τους δεις». *

Ετσι & Αλλιώς

Εχω δει από σκηνής και οθόνης το «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Αλμπι.

Σίγουρα όμως θα έχανα αν δεν έβλεπα την παράσταση που έστησε ο Αντώνης Αντύπας (είκοσι δημιουργικότατα χρόνια στο τιμόνι του «Απλού Θεάτρου»), με τον Δημήτρη Καταλειφό και τη Ράνια Οικονομίδου καταλυτικούς στους βασικούς ρόλους -κι από κοντά τους νεότερους Αλέξανδρο Μπουρδούμη και Σωτηρία Ρουβολή. Δυστυχώς για όσους δεν το είδαν οι παραστάσεις τελειώνουν αύριο. Ευτυχώς υπάρχει το ενδεχόμενο να επαναληφθούν του χρόνου.

***

Η Πειραματική Σκηνή «Τέχνης», που ίδρυσε το 1979 στη Θεσσαλονίκη και κρατάει κάτω από αντίξοες συνθήκες ο Νικηφόρος Παπανδρέου, εμφανίστηκε τις προηγούμενες ημέρες στην Αθήνα, στο Θέατρο Τέχνης της Πλάκας, με τρία έργα. Είχα την ευχέρεια να παρακολουθήσω το «Θα το πάρει ο δρόμος» του Τάκη Σερέφα. Πρωτότυπο σε γραφή (ενός γλυκόπικρου παραλογισμού), καλοδουλεμένη και ευρηματική σκηνοθεσία από την πολυδοκιμασμένη Ερση Βασιλικιώτη, εκτέλεση από ταλαντούχους ηθοποιούς. Γίνεται καλή δουλειά εκεί.

Δεν είναι μόνο ο γιος του Περικλή Κούκου, Δημήτρης, διαπρέπων πιανίστας. Είναι και η κόρη του, Στέλλα, απόφοιτη αριστούχος του Εθνικού Ωδείου, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι -συν όμορφη- η οποία διακρίνεται επίσης με επιδόσεις σε ατομικά ρεσιτάλ και συναυλίες εδώ (πρόσφατα σ' ένα δυναμικό ρεσιτάλ με έργα Μουσόρσκι και Κούκου-πατέρα στον «Παρνασσό») και στο εξωτερικό. Δυο αυτόφυτα «μήλα» από μια καρποφόρα «μηλιά».

Η Ελένη Σπανοπούλου αποχώρησε, έπειτα από είκοσι χρόνια στο τιμόνι προβολής και επικοινωνίας του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, που της είχε εμπιστευτεί ο Χρήστος Λαμπράκης. Οπου έκανε το καλύτερο για την ανάδειξη του Μεγάρου και τη διευκόλυνση του έργου ημών των δημοσιογράφων -όντας άλλωστε δημοσιογράφος με γόνιμη θητεία και η ίδια. Τώρα θα έχει την ευχέρεια ν' ασχοληθεί περισσότερο με το απειλούμενο ταμείο επικούρησης και υγείας, τον ημέτερο ΕΔΟΕΑΠ, του οποίου είναι και πρώτη εκλεγμένη θηλυκή πρόεδρος.

ΣΗΜ. Αν μη τι άλλο γίναμε σαΐνια στα οικονομικά: ΑΕΠ, δημοσιονομικό έλλειμμα, δημόσιο χρέος, σπρεντ, μηχανισμός στήριξης, ΔΝΤ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Διαχρονικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Έκθεση στη Γλυπτοθήκη
Ισπανική, αρχιτεκτονική επέλαση
Αλυκές της Ελούντας
Μουσείο αλατιού σε αποθήκη του 1830
Βιβλίο
Ο Φρόιντ πυροδοτεί γαλλικά μίση και πάθη
Κριτική Θεάτρου
Ενας Σέξπιρ που ζητάει αίμα
Η διαφορετικότητα φέρνει ζωντάνια και χαρά
Η τέχνη μαλακώνει και την εξουσία
Συνέντευξη: Βασίλης Παπακωνσταντίνου
«Κρατάω ακόμα μαθητική σάκα και όχι χαρτοφύλακα»
Συνέντευξη: Μιχάλης Γκανάς
Η αγάπη που διαρκεί είναι πάθος
Συνέντευξη: Μπομπ Γουίλσον
«Κάνω πότε πότε τον ηθοποιό για να γίνω καλύτερος σκηνοθέτης»