Έντυπη Έκδοση

Ταξίδια μακρινά σε πελάγη αλαργινά

Ιστιοφόρα και κωπήλατα πλοία στη θάλασσα, υποζύγια και άμαξες στη στεριά. Αυτή η εικόνα ίσχυσε μέχρι το 19ο αιώνα. Τότε πραγματοποιήθηκαν οι μεγάλες αλλαγές: τεχνολογικές καινοτομίες και σχεδιαστικοί νεοτερισμοί. Το ταξίδι πλέον ήταν διαχειρίσιμο, η μηχανή το έκανε δυνατό. Το ταξίδι όμως ήθελε και τη διαφήμισή του και οι αφίσες έπαιξαν το ρόλο τους. Στόχος του καλλιτέχνη είναι να εντυπωσιάσει το κοινό με το μέγεθος του πλοίου, να τονίσει τις τεχνολογικές δυνατότητες του μεταφορικού μέσου και να προσελκύσει επιβάτες.

Απο το λεύκωμα «Αφίσες πλοίων. Ταξίδια στη Μεσόγειο και τους Ωκεανούς, 19ος-20ός αιώνας», εκδόσεις «Μέλισσα» Απο το λεύκωμα «Αφίσες πλοίων. Ταξίδια στη Μεσόγειο και τους Ωκεανούς, 19ος-20ός αιώνας», εκδόσεις «Μέλισσα» Αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία φέρνει στο φως το λεύκωμα «Αφίσες πλοίων. Ταξίδια στη Μεσόγειο και τους Ωκεανούς, 19ος-20ός αιώνας», συντονισμός έκδοσης και εισαγωγή: Κατερίνα Παπακωνσταντίνου, εκδόσεις «Μέλισσα», αποσπάσματα από το οποίο προδημοσιεύουμε σήμερα. Στο βιβλίο επιλέχθηκαν αφίσες πλοίων που αναρτήθηκαν στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Το βιβλίο περιλαμβάνει αφίσες πλοίων που προσέγγιζαν λιμάνια του Ιονίου και του Αιγαίου μεταφέροντας επιβάτες σε κοντινούς και μακρινούς προορισμούς. Τα ατμόπλοια του 19ου αιώνα συνέδεαν τα ελληνικά λιμάνια με τη Δυτική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Στα τέλη του 19ου αιώνα μετέφεραν τους πρώτους μετανάστες στη Βόρεια Αμερική. Στον 20ό αιώνα οι μετανάστες ταξίδευαν πλέον στη νέα Γη της Επαγγελίας, την Αυστραλία. Οι αφίσες ήταν καλλιτεχνικές δημιουργίες ζωγράφων και χαρακτών, με τις οποίες οι εταιρείες διαφήμιζαν το πλοίο τους ως αξιόπιστο μεταφορέα επιβατών. Στόχος τους ήταν να ενημερώσουν το επιβατικό κοινό για το δρομολόγιο του πλοίου και να το προσκαλέσουν σ' ένα μαγευτικό ταξίδι σε άγνωστους και ελκυστικούς προορισμούς. Για το λόγο αυτό το πλοίο κυριαρχεί στην εικόνα, επιβάλλεται στο θεατή με το μέγεθός του και την ομορφιά του. Αποτελεί προϊόν τεχνολογικής αρτιότητας που υπόσχεται ένα ασφαλές και ευχάριστο ταξίδι.

«Ενώ στη διάρκεια του 19ου αιώνα στις αφίσες η απεικόνιση του πλοίου συνοδεύεται με πληροφορίες για τις διαδρομές, με την επικράτηση του Jugendstil τα υπερωκεάνια αποκτούν όλο και περισσότερη βαρύτητα στην αφίσα. Στην περίοδο της art deco καλλιτέχνες όπως ο Α.Μ. Cassandre απευθύνονται στη φαντασία του παρατηρητή» σημειώνει η Κατερίνα Παπακωνσταντίνου, λέκτορας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

«Τα πλοία κυριαρχούσαν στις αφίσες. Τα σιδερένια ατμόπλοια αιχμαλώτιζαν τη φαντασία του θεατή με το μέγεθός τους. Ωστόσο η μετάβαση από το ιστίο στον ατμό ήταν αργή και στην απεικόνιση των πλοίων. Μόλις το 1898 εμφανίζονται οι πρώτες αφίσες με πλοία χωρίς ιστία. Πλέον το κοινό μοιάζει να έχει εξοικειωθεί με τα υπερωκεάνια ατμόπλοια και να μην περιμένει να δει ιστιοφόρα. Στην αφίσα απεικονίζεται το New England ναυπηγημένο το 1898 στο ναυπηγείο του Werft Harland & Woff του Μπέλφαστ. Το πλοίο απεικονίζεται με μία καπνοδόχο και δύο ιστία, ενώ είχε μέγιστη ταχύτητα 15 κόμβους. Μπορούσε να μεταφέρει 200 επιβάτες στην πρώτη θέση, άλλους τόσους στη δεύτερη και 800 στην τρίτη θέση. Στις 30/6/1898 προσέγγισε το Λίβερπουλ στην πρώτη διάσχιση του Ατλαντικού με τελικό προορισμό τη Βοστόνη. Στην αφίσα για το ταξίδι του αυτό απεικονίζεται χωρίς πανιά. Και σε αφίσα της "Messagerie Maritime" του 1899 γίνεται εμφανές ότι δεν υπάρχουν ιστία στο πλοίο».

Εξωτισμός

Σταδιακά, ωστόσο, και καθώς το ταξίδι είναι ο σκοπός, στις αφίσες των εταιρειών κυριαρχεί το εξωτικό στοιχείο του προορισμού: εμφανίζονται άνθρωποι και κτήρια που υποδηλώνουν τις περιοχές από τις οποίες περνά το πλοίο, όπως κάτοικοι στην περιοχή του Σουέζ της Αιγύπτου με καμήλες, εξωτικά φρούτα ή μπροστά στις πυραμίδες ή Ινδιάνοι ή Ασιάτες σε πλοιάρια. Οι εταιρείες πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο προσπαθούσαν αφ' ενός να καλύψουν τις ανάγκες αυτές, αφ' ετέρου να προσαρμοστούν στα μεταβαλλόμενα γούστα των επιβατών, ιδιαίτερα εκείνων της πρώτης θέσης. Οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ιταλία ανταγωνίζονταν κυρίως για τη διαδρομή της Βόρειας Αμερικής. Ο Κυανούς Επισείων (The Blue Ribond), που αποδιδόταν κάθε χρόνο στο πλοίο με την ταχύτερη διάσχιση του Ατλαντικού, ήταν η απόδειξη της υπεροχής τόσο της εταιρείας όσο και του κράτους τη σημαία του οποίου έφερε το πλοίο.

Οι αφίσες της εποχής αναδεικνύουν τον ανταγωνισμό των εθνών και αποκτούν περισσότερα χρώματα και σύνθετο διάκοσμο αναλόγως του πλούτου και εκλέπτυνση του κοινωνικού στρώματος στο οποίο απευθυνόταν. Η γερμανική ναυπηγική βιομηχανία παρουσίασε σημαντικά ναυπηγικά αποτελέσματα και κατασκεύασε υπερωκεάνια με εντυπωσιακή εσωτερική διακόσμηση. Πολυτελείς εσωτερικές διακοσμήσεις πλοίων, όπως των Lusitania, Mauretania, Aquitania της Cunard Line ή των Olympic και Titanic της White Star Line, διακόσμηση της εταιρείας Aldam Heaton & Co, έχουν μείνει ιστορικά.

Η κρουαζιέρα

Οπως σημειώνει η κ. Παπακωνσταντίνου: «Με το τέλος της μετανάστευσης των Ευρωπαίων προς την αμερικανική ήπειρο και την Αυστραλία, συχνά οι ίδιοι πλοιοκτήτες υπερωκεάνιων στρέφονταν στην κρουαζιέρα ως νέο επενδυτικό πεδίο που παρουσίαζε ιδιαίτερη δυναμική. Ετσι τα κρουαζιερόπλοια, ως είδος πλοίου που εμφανίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και απευθυνόταν σε ανώτερα κοινωνικά στρώματα, σταδιακά διεύρυναν το πελατολόγιό τους. Η κρουαζιέρα από είδος πολυτελείας μετατράπηκε στα τέλη του 20ού αιώνα σε μορφή τουρισμού που απευθυνόταν σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Και ως είδος τουρισμού εν πλω επένδυε κυρίως στην παροχή ποιοτικών υπηρεσιών».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Υπουργείο Περιβάλλοντος
9 απαντήσεις για τα αυθαίρετα
Πυρκαγιές
Εκκενώθηκαν 5 χωριά του Ρεθύμνου από πυρκαγιά
Κινητοποιήσεις ιδιοκτητών ταξί
Ναυάγιο με τα ταξί
Κάλεσμα Σαμαρά για αναστολή κινητοποιήσεων
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Σε απαγωγή εμπλέκεται ο Χρήστος Παπαδόπουλος
Κατέλαβαν ξανά κτήριο του ΝΑΤ
Πούλμαν χωρίς γνήσιο έγγραφο ούτε για δείγμα
Σήκωσαν όλο το χρηματοκιβώτιο
Περιβάλλον
Αφανίζεται ο υγρότοπος του Αλμυρού
Ένοπλες Δυνάμεις
ΝΑΤΟ, ΟΗΕ και τρόικα αφοπλίζουν οικονομικά το στρατό
Στριμώχνονται στην πόρτα της εξόδου
Οι πλέον κοστοβόρες συμμετοχές
Διπλωματία 150 εκατ. το χρόνο
Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος
Μια γενιά που ζει από τους παππούδες της
Προϊόντα προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης
Ροκ συνθήκες για ΠΟΠ προϊόντα
Λεύκωμα
Ταξίδια μακρινά σε πελάγη αλαργινά
Τουρισμός
Τουρισμός μετά μουσικής
Ποδηλατο-διακοπές για τους ψαγμένους
Βουτιά με μια ανάσα στη Μεσσηνία
1.600 χιλιόμετρα σε 35 ημέρες
Υπουργείο Υγείας
Παρανοϊκή απόφαση του κράτους πρόνοιας
Άρειος Πάγος
Διάλυση αρραβώνα συνεπάγεται επιστροφή των δώρων
Άλλες ειδήσεις
Οι δρόμοι του μεταξιού δεν περνούν απ' το Σουφλί