Έντυπη Έκδοση

«Χωρίς πειθαρχία, καριέρα δεν χτίζεται»

Ο Χοσέ Καρέρας έρχεται στην Ελλάδα, αυτή τη φορά για να τραγουδήσει μεσογειακά τραγούδια. Η όπερα, όμως, εξακολουθεί να είναι η μεγάλη του αγάπη και δεν την εγκαταλείπει

Στις 19 Σεπτεμβρίου ο Χοσέ Καρέρας θα έρθει στο Ηρώδειο. Οχι για να μας τραγουδήσει άριες αλλά για να ερμηνεύσει μεσογειακά τραγούδια με έναν δικό του τρόπο.

«Θα τον ξαναδούμε σε όπερα;» αναρωτιούνται έπειτα από αμφιλεγόμενες πρόσφατες δηλώσεις του οι ανά τον κόσμο θαυμαστές του. Οπως και να 'χει, μια συναυλία του Χοσέ Καρέρας (ο οποίος θα εμφανιστεί και στη Θεσσαλονίκη στις 7/9, στο πλαίσιο των «Δημητρίων») είναι μια ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσει κανείς -πόσω μάλλον για να τον ακούσει σε ένα πιο απρόοπτο πρόγραμμα. Το ρεπερτόριο άλλωστε του Καρέρας περιλαμβάνει περισσότερους από 600 τίτλους από τα πιο ετερόκλητα μουσικά είδη: από μπαρόκ μέχρι σύγχρονη μουσική.

Από το κομμωτήριο, στη Σκάλα

Ο 63χρονος σήμερα Καρέρας, διαζευγμένος και πατέρας δύο παιδιών, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Μαζί με τον Παβαρότι και τον Ντομίνγκο, πέτυχαν κάτι πολύ σημαντικό: να (ξανα)κάνουν την όπερα δημοφιλή στο ευρύ κοινό, ανοίγοντας τον δρόμο και για το μουσικό κροσόβερ.

Πόσοι λυρικοί τραγουδιστές κατάφεραν ποτέ να τραγουδήσουν ενώπιον δύο δισεκατομμυρίων ακροατών; Παιδί ακόμα, ο Καρέρας τραγουδούσε για τους ταξιδιώτες του ατμόπλοιου που μετέφερε την οικογένειά του από την Αργεντινή στη Βαρκελώνη. Τραγουδούσε στους πελάτες του κομμωτηρίου της μαμάς του. Και, όταν οι γονείς του δεν τον άντεχαν πλέον, τραγουδούσε ακόμα και κλεισμένος στο μπάνιο...

Ο γοητευτικότερος από τους επονομαζόμενους «Τρεις τενόρους», όμως, δεν περιορίζεται πλέον στη μουσική. Μετά την περιπέτεια της υγείας του (προ εικοσαετίας νίκησε τη λευχαιμία έχοντας μία πιθανότητα στις δέκα να επιβιώσει) ασχολείται συστηματικά με το Διεθνές Ιδρυμα για τη Λευχαιμία, που ίδρυσε ο ίδιος.

Στο Ηρώδειο θα εμφανιστεί υπό τη διεύθυνση του μόνιμου συνεργάτη του Νταβίντ Χιμένεζ, με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ, και θα τον συνοδεύουν η σοπράνο Σαμπίνα Πουερτόλας και ο βαρύτονος Αντζελ Οντένα. Η συναυλία πραγματοποιείται με αφορμή τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων από τη δημιουργία της Half Note Productions.

Η εταιρεία δημιουργήθηκε το 1979 από τον Νίκο Σαχπασίδη, που χάθηκε πρόωρα από καρκίνο (η συναυλία του Καρέρας είναι αφιερωμένη στη μνήμη του), και έκτοτε έχει φέρει στην Ελλάδα μερικά από τα σημαντικότερα ονόματα της διεθνούς μουσικής σκηνής. Σήμερα επικεφαλής της Half Note είναι η Μαίρη Τηλεμάχου, που μας έφερε σε επαφή με τον σπουδαίο τενόρο.

-Τι θα μας παρουσιάσετε στο Ηρώδειο;

«Είναι ένα παθιασμένο, ρομαντικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει πολλά τραγούδια από τη Μεσόγειο. Είναι ένα ταξίδι στις μουσικές και βέβαια στις προσωπικές μου ρίζες. Εξάλλου είμαι "μεσογειακός τύπος". Αυτό το νέο πρόγραμμα, τα κοντσέρτα, είναι μια πρόκληση για μένα. Οπως και κάθε κοντσέρτο, βέβαια, γιατί πάντα θέλω να δίνω τον καλύτερο εαυτό μου. Ποτέ δεν υπολογίζω τα πράγματα, είμαι παθιασμένος όταν τραγουδώ».

Κάθε πρεμιέρα και μία περιπέτεια

-Ποια είναι η φιλοδοξία σας όταν αποφασίζετε να ερμηνεύσετε ή να ηχογραφήσετε ακόμη μία φορά ένα πολύ γνωστό έργο;

«Κοιτάξτε, ποτέ δεν είναι το ίδιο. Με το πέρασμα του χρόνου η οπτική σου αλλά και τα συναισθήματά σου είναι διαφορετικά - και βέβαια αποκτάς εμπειρία. Ολα αυτά αντανακλώνται στην ερμηνεία μου. Και θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που μπορώ να κάνω αυτό που αγαπώ περισσότερο: μουσική».

-Μέχρι πότε θα υπάρχει χώρος για νέες ηχογραφήσεις των ίδιων μουσικών έργων; Κάποιοι υποστηρίζουν πως ύστερα από τόσες επαναλήψεις τα κλασικά κομμάτια δεν παίζονται με νέες ιδέες. Ομως έπρεπε;

«Η όπερα είναι ένα φανταστικό είδος τέχνης. Πέρα από το γεγονός πως γράφονται νέες όπερες, ακόμα και τα παλιά αριστουργήματα ποτέ δεν ανεβαίνουν με πανομοιότυπο τρόπο στη σκηνή. Διαφορετικό καστ, διαφορετική ορχήστρα, διαφορετικό σκηνικό, διαφορετικοί μαέστροι, διαφορετικοί σκηνοθέτες -έτσι κάθε πρεμιέρα είναι μια νέα περιπέτεια. Και για το κοινό, και για τους καλλιτέχνες.

»Η όπερα θα ζει πάντα! Και κάτι άλλο: χρειαζόμαστε πραγματικά νέες ιδέες για ένα αριστούργημα του Πικάσο ή του Ρέμπραντ; Προσωπικά, το να κάνω όπερα ή μουσική με διαφορετικά στυλ με βρίσκει σύμφωνο, αρκεί αυτό να γίνεται με αξιοπρέπεια, επίπεδο και μια κάποια ποιότητα, που είναι πολύ βασικό».

«Δεν μπορώ να συμβουλεύσω»

-Εχετε εντοπίσει κάποιον νέο συνθέτη όπερας που έπρεπε να γνωρίζουμε;

«Οχι μόνο έναν! Αν δείτε το πρόγραμμα της Μετ, της Ουάσιγκτον αλλά και άλλων λυρικών σκηνών, δείχνουν συνεχώς νέες δουλειές».

-Ποιον δυσκολεύεστε περισσότερο να γοητεύσετε; Κάποιον που γνωρίζει τα πάντα για την όπερα ή κάποιον που δεν ξέρει τίποτα;

«Είναι πάντα το ίδιο. Ενας καλλιτέχνης πρέπει να αγγίζει το κοινό, να επικοινωνεί μαζί του, να μεταδίδει συναισθήματα. Αυτό σημαίνει να τραγουδάς με την ψυχή σου. Εάν δεν αγγίξεις κάποιον με την ερμηνεία σου, ειδικό ή μη, κάτι πήγε λάθος...».

-Τι θα συμβουλεύατε έναν νεαρό τενόρο;

«Είναι δύσκολο να συμβουλεύεις νέους καλλιτέχνες. Γι' αυτό και δεν δίνω ποτέ μάστερκλας. Μπορώ να μιλήσω μόνο για τη δική μου εμπειρία, αλλά κάθε καλλιτέχνης είναι διαφορετικός. Μόνο ένα πράγμα μπορώ να πω: χωρίς πειθαρχία δεν νοείται μακρόχρονη καριέρα».

-Σήμερα, η νεολαία κατεβάζει μουσική από το Ιντερνετ και κάποιοι τραγουδιστές ηχογραφούν ντουέτα χωρίς να έχουν καν συναντηθεί. Ποιες πιστεύετε πως θα είναι οι συνέπειες της τεχνολογίας στην κλασική μουσική;

«Εννοείται πως όλοι σήμερα χρησιμοποιούμε τις νέες τεχνολογίες. Ομως για μια ηχογράφηση όπερας, φέρ' ειπείν, είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι καλλιτέχνες να βρίσκονται μαζί. Χωρίς άμεση επικοινωνία ποτέ δεν μπορείς να πετύχεις το μέγιστο αποτέλεσμα».

-Η οικονομική κρίση, που βιώνουμε σήμερα, επηρεάζει τον κόσμο της μουσικής;

«Φυσικά. Αποτελούμε μέρος αυτού του κόσμου. Ομως η μουσική ήταν πάντοτε παρούσα -ακόμα και σε χειρότερες εποχές. Η μουσική μπορεί να γιατρέψει. Να βοηθήσει να ξεχάσουμε τα προβλήματά μας για λίγο».

«Θέλω να συνεχίσω»

-Σε μια παλιότερη συνέντευξή σας, είπατε πως η όπερα δεν έπρεπε να λειτουργεί με τους όρους της σόου μπιζ. Εσείς δεν νιώσατε ποτέ μέρος της;

«Εμμένω ακόμα σε αυτά τα λόγια, αλλά τι σημαίνει "σόου μπιζ"; Εάν σημαίνει πως ένας καλλιτέχνης κάνει μια περιοδεία δίνοντας κοντσέρτα, τότε ναι, είμαι κομμάτι της, γιατί, και στο παρελθόν, και σήμερα, συνεχίζω να δίνω κοντσέρτα σε όλον τον πλανήτη».

-Εχω την αίσθηση πως η όπερα ολοένα και περισσότερο δίνει έμφαση στο σόου (σκηνικά εφέ, κοστούμια, σετ) και όχι στη μουσική. Πώς νιώθετε βλέποντας τέτοιου είδους προκλητικά και αβανταδόρικα ανεβάσματα;

«Η μουσική είναι φυσικά το πιο σημαντικό, αλλά στην όπερα είναι επίσης ουσιώδες να έχεις διαφορετικές ερμηνείες. Εάν τα πάντα εξαρτώνται από ένα προκλητικό ανέβασμα, είναι λάθος. Τουλάχιστον έτσι πιστεύω εγώ».

-Τον περασμένο Μάιο οι «Τάιμς» έγραψαν πως, σύμφωνα με τα λεγόμενά σας, εγκαταλείπετε την όπερα. Αργότερα ο μάνατζέρ σας το αρνήθηκε. Είναι δύσκολο να εγκαταλείψετε τη σκηνή;

«Αυτή δεν ήταν μια ακριβής ερμηνεία των όσων είπα. Ακόμα δίνω παραστάσεις και είναι κάτι που αγαπώ πολύ. Σίγουρα δεν είναι εύκολο να αφήσεις τη σκηνή, αλλά κάθε έξυπνος άνθρωπος γνωρίζει πως αυτή η μέρα θα έρθει. Αργά ή γρήγορα. Ελπίζω ο Θεός να μου επιτρέψει να συνεχίσω για μερικά χρόνια ακόμα, γιατί το απολαμβάνω ακόμα πολύ».

-Περάσατε πολλά. Η μουσική σάς βοήθησε να αντιμετωπίσετε την ασθένειά σας; Ποιο άκουσμα σας έδινε τη μεγαλύτερη ανακούφιση;

«Η οικογένειά μου, οι γιατροί και χιλιάδες άνθρωποι που προσεύχονταν για μένα με βοήθησαν πολύ και είμαι πολύ, παρά πολύ ευγνώμων γι' αυτό, αλλά και η μουσική με βοήθησε. Οπως το κοντσέρτο για πιάνο του Ραχμάνινοφ».

-Εχετε πετύχει πολλά, και ως ερμηνευτής, και ως κοινωνικά ευαισθητοποιημένος άνθρωπος. Τι άλλο ονειρεύεστε;

«Να δίνω πάντα τον καλύτερο εαυτό μου. Κάθε βραδιά». *

* Για προπώληση εισιτηρίων:

Ταμεία Φεστιβάλ Αθηνών (210-3270000), Half Note Productions (210-6003693).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου
Αρχαία νομίσματα γύρισαν στην Κρήτη
Βιβλίο
Oh! χάπι days
Ο Λέων βρυχάται στο Βυζάντιο
Τα άνθη του καλού
Εικαστικά
Ο Μιρό μετακομίζει
Κινηματογράφος
Δύο μήνες, δέκα φεστιβάλ
Βιομηχανία θανάτου
Κόμικς
Οιδίπους επί Σόχο
Μεταπτυχιακό στη δημιουργική γραφή
Συγγραφείς με μάστερ
Μουσεία & Αρχαιολογικοί χώροι
Πυρασφάλεια: ένα θέμα που καίει
Μπιγκ Μπεν
Για ποιον χτυπά η καμπάνα
Ο νόμος για τον ελληνικό κινηματογράφο
Τοπίο στην ομίχλη
Συνέντευξη Ερίκ Καντονά
Από τα γήπεδα στο σινεμά
Συνέντευξη Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας
«Ηρωές μας είναι οι φωτεινές ψυχές»
Συνέντευξη Χοσέ Καρέρας
«Χωρίς πειθαρχία, καριέρα δεν χτίζεται»
Φεστιβάλ Επιδαύρου
Ματαιώσεις, γιούχα και ανατροπές
Κραυγές και ψίθυροι
Φωτογραφία
Ο δρόμος του Ντούτσε