Έντυπη Έκδοση

Τοπίο στην ομίχλη

Τι είδους νόμο «κυοφορεί» το ΥΠΠΟ για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής κινηματογραφίας; Ολοι στο χώρο συμφωνούν για την ανάγκη τόνωσης της παραγωγής ταινιών. Για το ποιος θα μοιράζει όμως τα λεφτά, υπάρχουν διαφωνίες

«Ακαδημία Πλάτωνος» του Φ. Τσίτου. «Ακαδημία Πλάτωνος» του Φ. Τσίτου. «Ο υπουργός δεν εκβιάζεται. Δεν λειτουργεί υπό πίεση, ούτε αποφασίζει εν θερμώ. Ο κύκλος των επαφών του με τους εκπροσώπους του κινηματογραφικού χώρου ολοκληρώθηκε κι όσες προτάσεις κατατέθηκαν, τόσο από τα σωματεία όσο και από την επιτροπή Γαβρά, μελετήθηκαν προσεκτικά. Στόχος παραμένει ένα νομοθετικό πλαίσιο που θα λύνει χρονίζοντα προβλήματα, προσφέροντας παράλληλα ευκαιρίες στους νέους δημιουργούς. Το τελικό κείμενο του νομοσχεδίου θα δοθεί στη δημοσιότητα σύντομα».

Ιδού η θέση του Αντώνη Σαμαρά, όπως μας μεταφέρεται από το ΥΠΠΟ, λίγες μέρες πριν εκπνεύσει το... τελεσίγραφο μιας πλειάδας ενεργών και αγανακτισμένων ταυτόχρονα κινηματογραφιστών, οι οποίοι δηλώνουν αποφασισμένοι να κλιμακώσουν τις κινηματοποιήσεις τους αν φτάσει η 1η Σεπτεμβρίου και νέος νόμος για τον κινηματογράφο δεν έχει δει ακόμη το φως.

Ανάμεσά τους, οι συντελεστές της άρτι βραβευμένης στο Λοκάρνο «Ακαδημίας Πλάτωνος» (ο σκηνοθέτης Φίλιππος Τσίτος, ο παραγωγός Κωνσταντίνος Μωριάτης και ο Αντώνης Καφετζόπουλος), ο Γιώργος Λάνθιμος που έλαμψε με τον «Κυνόδοντα» στο τελευταίο Φεστιβάλ Κανών, ο Πάνος Κούτρας της τολμηρής «Στρέλλα», ο Βαρδής Μαρινάκης με το «Μαύρο Λιβάδι», ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης, ο Θάνος Αναστόπουλος, ο Αλέξης Αλεξίου, όπως και ο Παντελής Βούλγαρης που υπογράφει φέτος το «Ψυχή βαθιά» - ξεπερνούν τους εξήντα συνολικά.

Από υποσχέσεις χόρτασαν

«Κυνόδοντας» του Γ. Λάνθιμου. «Κυνόδοντας» του Γ. Λάνθιμου. Ούτε ένα καρέ ελληνικής ταινίας, λένε, δεν θα σταλεί στο 50ό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης μέχρι να ψηφιστεί ένας νόμος που θα υιοθετεί αναπτυξιακά μέτρα για την κινηματογραφική βιομηχανία, που θα υποχρεώνει τα τηλεοπτικά κανάλια να διοχετεύουν το 1,5% του τζίρου τους στην έβδομη τέχνη και που θα επιστρέφει τα ποσά από τον ειδικό φόρο θεαμάτων (προσοχή: ποσά προερχόμενα όχι από τον προϋπολογσμό του κράτους, αλλά απ' όσους πληρώνουν εισιτήρια στις αίθουσες) για την παραγωγή ταινιών.

Την περασμένη χρονιά, θυμίζουν, οι ελληνικές ταινίες έκοψαν 2.500.000 εισιτήρια (με αιχμή τιςπορικές κωμωδίες), αλλά από τα 10 εκατ. ευρώ του ειδικού φόρου ελάχιστα δόθηκαν γι' αυτόν το σκοπό.

Οι αυτοαποκαλούμενοι «κινηματογραφιστές στην ομίχλη», το πιο δυναμικό ίσως κομμάτι του σύγχρονου ελληνικού σινεμά, έφτασαν στο σημείο να κάνουν ανταρσία για το αυτονόητο: αν δεν γυρίζονται στη χώρα ταινίες, τι ακριβώς θα διαχειρίζονται οι κινηματογραφικοί της θεσμοί; Μπουχτισμένοι από υποσχέσεις και ανεφάρμοστες εξαγγελίες, απαιτούν από την πολιτεία ένα ενθαρρυντικό δείγμα γραφής. Κι ως τότε, αρνούνται να πάρουν μέρος στην «υποκρισία» της τελετής απονομής κρατικών βραβείων, μ' ό,τι κόστος αυτό συνεπάγεται.

«Δεν τα βάζουμε με το Φεστιβάλ», διευκρινίζει ο Γιάννης Οικονομίδης του «Σπιρτόκουτου»: «Ενα άβουλο κομμάτι του συστήματος είναι, που σκεπάζει κι ενίοτε στηρίζει όλη αυτήν την κουστωδία όπου κοστουμαρισμένοι πολιτικοί κορδώνονται στην πρώτη σειρά και ένα σωρό παράγοντες του χώρου αλληλογλείφονται και σηκώνουν το χρήμα. Ομως, στην Ελλάδα ζούμε, μη λέμε και μεγάλες κουβέντες. Κατά μόνας, όλοι θα δεχτούμε πιέσεις και ενδεχομένως να υπάρξουν και κάποιες διαρροές». Οπως λέει κι ο Πάνος Κούτρας, «αρχές Σεπτέμβρη θα ξανασυναντηθούμε, θα κάνουμε έναν απολογισμό και θα δούμε πώς θα συνεχίσουμε».

Ο παραγωγός και νομικός Διονύσης Σαμιώτης, με γκάμα που καλύπτει από το «Σούλα έλα ξανά» και τον «Ηλία του 16ου» ώς τον «Παράδεισο στη Δύση» του Γαβρά, έχοντας ανακατευτεί σε κάμποσες νομοπαρασκευαστικές απόπειρες έως τώρα, δηλώνει μετανιωμένος για τον «απίστευτο» χρόνο που χαράμισε. «Πώς εκβιάζεται ο υπουργός;» αναρωτιέται.

«Επειδή πιέζεται να κάνει τη δουλειά του; Η πολιτική ηγεσία εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι η κατάσταση στο χώρο είναι ρευστή κι ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις, για να καλύψει την αδυναμία της να νομοθετήσει ακόμα και τα προφανή. Πολύ φοβάμαι πως και αυτή τη φορά δεν θα γίνει τίποτα και θα μείνουμε εμείς να τσακωνόμαστε».

Το καζάνι βράζει

Παρά την ομοψυχία για την ανάγκη διεύρυνσης της οικονομικής βάσης της ελληνικής κινηματογραφίας και τη θέσπιση κινήτρων για επενδύσεις σ' αυτήν, για το ποιος θα... μοιράζει τα λεφτά, με τι κριτήρια και ποιες διαδικασίες, υπάρχουν διαφωνίες.

Εδώ εντοπίζεται και η βασική διαφορά ανάμεσα στις προτάσεις που επιχειρεί να συγκεράσει η νομοπαρασκευαστική επιτροπή του ΥΠΠΟ. Η επιτροπή προσωπικοτήτων που είχε συσταθεί επί Μιχάλη Λιάπη, εισηγήθηκε μια σειρά μέτρων που βάζουν τέλος στις συντεχνιακές νοοτροπίες και στη χάραξη κινηματογραφικής πολιτικής από τους συνδικαλιστές. Η πρόταση νόμου, αντίθετα, της Διασωματειακής Επιτροπής, θέλει ισχυρή εκπροσώπηση των τελευταίων σ' όλα τα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Ενα Κέντρο Κινηματογράφου, όπου πέντε από τα επτά μέλη του δ.σ. θα διορίζονται από τον υπουργό, ο οποίος και θα φέρει την ευθύνη των επιλογών του; Κρατικά βραβεία ποιότητας που δεν θα συνοδεύονται ούτε από ένα ευρώ, όπως συμβαίνει από τα Σεζάρ ώς τα Οσκαρ; Κάτι τέτοιες ιδέες είναι που κάνουν τον Χάρη Παπαδόπουλο, πρόεδρο της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, να ξεσπαθώνει. «Οσο κύρος κι αν έχουν κάποιες ομάδες, στερούνται δημοκρατικής βάσης» επιμένει. «Κι όσοι νόμοι έγιναν ερήμην των παραγωγικών δυνάμεων του χώρου, δεν περπάτησαν τελικά. Πιστεύω πως ο Αντώνης Σαμαράς συμμερίζεται τις ενστάσεις μας και γι' αυτό καθυστερεί τη δημοσιοποίηση του νομοσχεδίου».

Ετσι έχουν τα πράγματα; Οπως ομολογεί ο γεν. γραμματέας του ΥΠΠΟ, Θοδωρής Δραβίλλας, «δεν θα θέλαμε να υποτιμήσουμε το θεσμικό πλαίσιο που δημιουργήθηκε επί της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη. Πόσω μάλλον όταν σε κανέναν άλλο κοινωνικό χώρο δεν προβάλλεται αίτημα για να περιοριστούν οι εξουσίες των συνδικαλιστικών φορέων. Στο μέτρο, εν τούτοις, που ωριμάζει η συζήτηση για την μετατόπιση του κέντρου βάρους από τα σωματεία σε κάτι άλλο, δηλώνουμε πρόθυμοι να την παρακολουθήσουμε. Εξετάζουμε έξυπνες λύσεις για να προτείνουμε, χωρίς όμως να δημιουργηθεί μια αίσθηση περί νικητών και ηττημένων. Αντί να τρώμε τις σάρκες μας, πρέπει να κοιτάξουμε το αναπτυξιακό ζήτημα. Μόνο που γι' αυτό δεν είναι αποκλειστικά αρμόδιο το υπουργείο Πολιτισμού, είναι κι εκείνα των Οικονομικών και Ανάπτυξης».

Ηρθε άραγε σ' επαφή ο Αντώνης Σαμαράς με τους επικεφαλής των παραπάνω, όπως είχαν κάνει οι προκάτοχοί του; Προχώρησε στις απαιτούμενες διαπραγματεύσεις για τη θέσπιση του tax shelter καθώς και γιά την τροποποίηση του αναπτυξιακού νόμου 3299/2004 ώστε να ενταχθούν και οι κινηματογραφικές επιχειρήσεις σ' αυτόν; Ή μήπως προτίθεται να εξαγγείλει ηρωικά μέτρα που θα μείνουν και πάλι ανεφάρμοστα, ρίχνοντας το φταίξιμο αλλού; Εχει άραγε ο ίδιος κάποιο όραμα για τα κινηματογραφικά ζητήματα, κι αν ναι γιατί το κρατάει κρυφό; Ποιος τον συμβουλεύει σχετικά εδώ κι οχτώ μήνες; Και πόσο πρόθυμος είναι ν' αναταράξει το status quo δεκαετιών που έχει οδηγήσει στο σημερινό αδιέξοδο;

Η λογική της επετηρίδας

Γιατί, κακά τα ψέματα: Ενα τοπίο που ορίζεται μεταξύ Κέντρου Κινηματογράφου και «μονοπωλίων» σαν της Odeon ή της Village συρρικνώνοντας τη δυναμική των ανεξάρτητων παραγωγών, ένα σύστημα που αδυνατεί να στηρίξει ελπιδοφόρες δυνάμεις, αλλά συνεχίζει να λειτουργεί με τη λογική της επετηρίδας κι ενισχύει ταινίες που, πολύ συχνά, ούτε καλλιτεχνικά εκτιμώνται ούτε πληρώνει κανείς για να τις δει, πρέπει επιτέλους ν' αναμορφωθεί.

Το πιθανότερο είναι πως μέσα στον Σεπτέμβριο -ενόψει και του επετειακού Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης- το επτασφράγιστο για την ώρα σχέδιο νόμου θα δημοσιοποιηθεί. Κι όλα δείχνουν πως το ΥΠΠΟ θα προβεί σε σολομώντειες λύσεις, αποφεύγοντας την πλήρη ρήξη με τα σωματεία. Ως προς το περίφημο 1,5% των καναλιών, επίσης, ας κρατάμε μικρό καλάθι. Πώς θα τα υποχρεώσει το κράτος να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους όταν, είκοσι χρόνια τώρα, δεν τους έχει παραχωρήσει παρά προσωρινές άδειες λειτουργίας;

«Αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές», παραδέχεται ο Θ. Δραβίλλας, «πρέπει να ξεφύγουμε από το συγκεκριμένο ποσοστό. Σημασία έχει να υλοποιηθεί ο στόχος: η ενίσχυση ταινιών από τους τηλεοπτικούς σταθμούς. Γιατί άραγε ο Αντέννα σύστησε δισκογραφική εταιρεία; Κάποιο κίνητρο δεν είχε; Ε, ας του δώσουμε κίνητρα για να στραφεί και στο σινεμά». Οσο για την Ακαδημία Τεχνών, όπου θα στεγαζόταν και η πολυπόθητη σχολή κινηματογράφου, «είναι ένα αυτοτελές ζήτημα που απέκτησε δυναμική επί θητείας Βουλγαράκη, αλλά στην πορεία την έχασε, αν και όχι εντελώς», λέει ο γ.γ. του ΥΠΠΟ. Το σίγουρο είναι πως στο επικείμενο νομοσχέδιο, το θέμα της κινηματογραφικής παιδείας δεν αγγίζεται ούτε ακροθιγώς. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Πολιτισμού
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου
Αρχαία νομίσματα γύρισαν στην Κρήτη
Βιβλίο
Oh! χάπι days
Ο Λέων βρυχάται στο Βυζάντιο
Τα άνθη του καλού
Εικαστικά
Ο Μιρό μετακομίζει
Κινηματογράφος
Δύο μήνες, δέκα φεστιβάλ
Βιομηχανία θανάτου
Κόμικς
Οιδίπους επί Σόχο
Μεταπτυχιακό στη δημιουργική γραφή
Συγγραφείς με μάστερ
Μουσεία & Αρχαιολογικοί χώροι
Πυρασφάλεια: ένα θέμα που καίει
Μπιγκ Μπεν
Για ποιον χτυπά η καμπάνα
Ο νόμος για τον ελληνικό κινηματογράφο
Τοπίο στην ομίχλη
Συνέντευξη Ερίκ Καντονά
Από τα γήπεδα στο σινεμά
Συνέντευξη Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας
«Ηρωές μας είναι οι φωτεινές ψυχές»
Συνέντευξη Χοσέ Καρέρας
«Χωρίς πειθαρχία, καριέρα δεν χτίζεται»
Φεστιβάλ Επιδαύρου
Ματαιώσεις, γιούχα και ανατροπές
Κραυγές και ψίθυροι
Φωτογραφία
Ο δρόμος του Ντούτσε