Έντυπη Έκδοση

Oh! χάπι days

Ενα βιβλίο μάς ξεναγεί στον κόσμο των ηρεμιστικών, όπου έβρισκαν καταφύγιο οι σταρ του Χόλιγουντ αλλά και η αγχωμένη μεσαία τάξη

Στο «Οσα παίρνει ο άνεμος» τα γυρίσματα κρατούσαν είκοσι δύο ώρες, γι' αυτό υπήρχαν στα πλατό «φάρμακα» που θα κρατούσαν τους ηθοποιούς ακμαίους.

Ο Χιθ Λέτζερ ήταν ένας από τους δεκάδες σταρ που έχασαν τη ζωή τους από υπερβολική δόση χαπιών. Αναμεσά τους, η Μονρόε, ο Χέντριξ κ.ά. Ο Χιθ Λέτζερ ήταν ένας από τους δεκάδες σταρ που έχασαν τη ζωή τους από υπερβολική δόση χαπιών. Αναμεσά τους, η Μονρόε, ο Χέντριξ κ.ά. Στο «Λόρενς της Αραβίας» ο Τζακ Χόκινς προσπαθούσε να πείσει τον συνάδελφό του Ομάρ Σαρίφ να μην εθίζεται στα χάπια. Λέγεται, μάλιστα, ότι το μπλέξιμο της Τζούντι Γκάρλαντ με τα βαρβιτουρικά έγινε μετά τις αμφεταμίνες που έδινε το στούντιο στην ανήλικη ηθοποιό για να χάσει κιλά και να τα βγάλει πέρα με τα βασανιστικά γυρίσματα της ταινίας «Ο μάγος του Οζ».

Η Λουσίλ Μπολ ηρεμούσε με ένα χαπάκι στον καφέ, η Λορίν Μπακόλ καταπολεμούσε με χάπια την απώλεια του Χάμφρι Μπόγκαρτ, ο Τζέρι Λιούις πρότεινε στους χαμένους των Οσκαρ χαπάκια για παρηγοριά, ο Τένεσι Ουίλιαμς δήλωνε στις «Θεατρικές Τέχνες» ότι χαλάρωνε με «ηρεμιστικά, οινόπνευμα και κολύμπι» και ο Ελβις κατανάλωνε 600 δόσεις χαπιών το μήνα!

Η εμφάνιση του Miltown το 1955, της πρώτης ψυχοτρόπου ουσίας που βαφτίστηκε «ηρεμιστικό», έγινε δεκτή με πρωτόγνωρο ενθουσιασμό από ηθοποιούς, δημοσιογράφους, αθλητές και παράγοντες της σόουμπιζ, ακόμα και πολιτικούς, που εκθείαζαν δημόσια τις θαυματουργές του ιδιότητες: σε τηλεοράσεις, εφημερίδες και περιοδικά, σε πανεπιστήμια και γυμναστήρια, το Μιλτάουν αναφερόταν σαν είδος πρώτης ανάγκης, «χάπι της γαλήνης» και «συναισθηματική ασπιρίνη».

Ακόμα κι ο συγγραφέας Αλντους Χάξλεϊ, που στο βιβλίο «Ο θαυμαστός καινούριος κόσμος» παρουσίαζε την εξουσία να ελέγχει πολιτικά τις μάζες με ηρεμιστικά, υποστήριξε τα χαπάκια. Σε αντίθεση με τον βρετανό ψυχίατρο Μάλκολμ Λάντερ, που τα αποκάλεσε «όπιο των μαζών».

Στα πάρτι, τα χαπάκια μοιράζονταν σαν καναπεδάκια, φυλάσσονταν σε ακριβές κοσμηματοθήκες και αναμειγνύονταν με γνωστά κοκτέιλ. Ηταν μόδα που επιβεβαίωνε το κοινωνικό στάτους του χρήστη. Ετσι, διαδόθηκαν αστραπιαία.

Οπως γράφει η Αντρέα Τόουν στο διαφωτιστικό βιβλίο της «The Age of Anxiety» (Νέα Υόρκη, 2009), στη δεκαετία του '50, τα κύρια χαρακτηριστικά της ζωής δημιουργούσαν πρόσφορο έδαφος για την αποδοχή και ενσωμάτωση των ηρεμιστικών στην καθημερινή ζωή των σελέμπριτις, αλλά και της ευημερούσας μεσαίας τάξης.

Ολα έτρεχαν γρήγορα και ανταγωνιστικά, δημιουργώντας άγχος. Ο ελεύθερος χρόνος περιοριζόταν και οι κοινωνικές σχέσεις άλλαζαν καθώς οι μεσοαστικές οικογένειες μετακόμιζαν στα προάστια. Ταυτόχρονα, ζούσαν σε καθεστώς μεγάλης εθνικής ανασφάλειας.

Η κυβέρνηση προπαγάνδιζε εντατικά ότι η Αμερική κινδύνευε. Από το 1949, που η Σοβιετική Ενωση έκανε δοκιμή ατομικής βόμβας, καλλιεργήθηκε ο φόβος για επικείμενη επίθεση των κομμουνιστών σε αμερικάνικο έδαφος. Στα σπίτια κατασκευάζονταν πυρηνικά καταφύγια με κονσέρβες και ηρεμιστικά, στα σχολεία οι μαθητές εκπαιδεύονταν για την πιθανή εισβολή και η επιτροπή αντιαμερικανικών ενεργειών του Κογκρέσου καταδίωκε με τη συμβολή των ΜΜΕ όσους καταγγέλλονταν ως κομμουνιστές στο Χόλιγουντ, την εκπαίδευση, τις δημόσιες υπηρεσίες κι αλλού.

«Στην εποχή των διηπειρωτικών πυραύλων, οι φαρμακοβιομηχανίες προσφέρουν την ηρεμία που χρειαζόμαστε», έγραφε ο «Νιου Γιόρκερ», το 1958. Οι ασθενείς πολλαπλασιάζονταν και η φροϊδική ψυχανάλυση δεν μπορούσε να καλύψει τις νέες ανάγκες, λόγω υψηλού κόστους και έλλειψης ειδικών. Η κυκλοφορία του πρώτου ηρεμιστικού χαμηλού κόστους, άμεσης δράσης και άγνωστων παρενεργειών αποτέλεσε επανάσταση στην αντιμετώπιση του άγχους.

Το Μίλταουν σάρωσε μέχρι να αντικατασταθεί από το Λίμπριουμ και το Βάλιουμ, που οριστικοποίησαν τη στενή σχέση του σύγχρονου τρόπου ζωής με τα ψυχοφάρμακα και μετατρέψανε σε χρήστες τη μειοψηφία των ψυχικά νοσούντων, αλλά και την πλειοψηφία των υγιών πολιτών που συνήθισαν να παίρνουν ηρεμιστικά για να ανταποκριθούν στις ανάγκες της εργασίας, του νοικοκυριού, των σχέσεων, της ψυχαγωγίας και της μόδας.

Κατακόρυφη αύξηση

Η αναπάντεχη επιτυχία δημιούργησε μια γιγαντιαία βιομηχανία, που διαχώρισε τις καθημερινές ανησυχίες σε 265 διαφορετικές ψυχικές παθήσεις για να επιβάλει αντίστοιχες θεραπείες. Πρώτος στόχος, οι γυναίκες: για να αναθρέψουν παιδιά, να χάσουν την παρθενία τους στο μήνα του μέλιτος ή να καταπολεμήσουν την πλήξη τους, όπως εύστοχα τραγουδούν οι Ρόλινγκ Στόουνς για τον «μικρό βοηθό της μητέρας».

Τα ηρεμιστικά έγιναν αναπόσπαστο μέρος του αμερικάνικου τρόπου ζωής (71,4 εκατομμύρια συνταγές το 2006!), που επεκτάθηκε στην Ευρώπη (στην Ελλάδα, σε μία οκταετία αυξήθηκαν 138% τα απλά ηρεμιστικά και 515% τα αντικαταθλιπτικά), παρ' όλο που έχει στιγματιστεί από το '70 η σκοτεινή πλευρά που ευθύνεται για εξάρτηση, τροπή σε σοβαρότερες παθήσεις, αλκοολισμό, κατάθλιψη, ακόμα και θάνατο.

Οι Μέριλιν Μονρόε, Τζίμι Χέντριξ, Ρόρι Γκάλαχερ, Νταλιντά, Μπράιαν Τζόουνς, Χιθ Λέτζερ, Μπρους Λι, Χάουαρντ Χιουζ, Χριστίνα Ωνάση και πολλοί άλλοι καλλιτέχνες, μανεκέν, πανεπιστημιακοί, επιχειρηματίες και άνθρωποι απ' όλα τα κοινωνικά στρώματα -τελευταίος στη λίστα ο Μάικλ Τζάκσον- άφησαν τη ζωή τους με ναρκωτικές ουσίες που αποδίδουν στις φαρμακοβιομηχανίες τεράστια κέρδη και στις πολιτικές εξουσίες ανοχή και συναίνεση. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Κινηματογράφος
Ναρκωτικά εξαρτησιογόνες ουσίες και απεξάρτηση
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Ο Λέων βρυχάται στο Βυζάντιο
Τα άνθη του καλού
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογικό Μουσείο Αγίου Νικολάου
Αρχαία νομίσματα γύρισαν στην Κρήτη
Βιβλίο
Oh! χάπι days
Ο Λέων βρυχάται στο Βυζάντιο
Τα άνθη του καλού
Εικαστικά
Ο Μιρό μετακομίζει
Κινηματογράφος
Δύο μήνες, δέκα φεστιβάλ
Βιομηχανία θανάτου
Κόμικς
Οιδίπους επί Σόχο
Μεταπτυχιακό στη δημιουργική γραφή
Συγγραφείς με μάστερ
Μουσεία & Αρχαιολογικοί χώροι
Πυρασφάλεια: ένα θέμα που καίει
Μπιγκ Μπεν
Για ποιον χτυπά η καμπάνα
Ο νόμος για τον ελληνικό κινηματογράφο
Τοπίο στην ομίχλη
Συνέντευξη Ερίκ Καντονά
Από τα γήπεδα στο σινεμά
Συνέντευξη Χάρης & Πάνος Κατσιμίχας
«Ηρωές μας είναι οι φωτεινές ψυχές»
Συνέντευξη Χοσέ Καρέρας
«Χωρίς πειθαρχία, καριέρα δεν χτίζεται»
Φεστιβάλ Επιδαύρου
Ματαιώσεις, γιούχα και ανατροπές
Κραυγές και ψίθυροι
Φωτογραφία
Ο δρόμος του Ντούτσε