Έντυπη Έκδοση

Μαύρη Αμερική

Αδικημένη και εξεγερμένη

Το πρωί της περασμένης Δευτέρας περί τους πέντε χιλιάδες πολίτες ακολούθησαν τη σορό του δολοφονημένου 18χρονου μαύρου Μάικλ Μπράουν, οι οποίοι ζητούσαν δικαιοσύνη εδώ και τώρα για τον άδικο φόνο. Η κηδεία του άτυχου νεαρού έγινε σε Εκκλησία Βαπτιστών και στη συνέχεια ενταφιάστηκε, παρουσία της οικογένειάς του, στο κοιμητήριο Σεντ Πίτερς του Σεντ Λούις.

Η δημοκρατία στην Αμερική είναι μία γυάλα για χρυσόψαρα, την οποία αν τη σπάσεις, θα πεθάνουν από ασφυξία. Μόνον που αυτή η γυάλα, όσο κι αν οι φυλετικές διακρίσεις λευκών και μαύρων έχουν καταλυθεί διά νόμου για τα πολιτικά δικαιώματα από το 1964 (Civil Rights Act), αν και την επιθυμούν οι περισσότεροι Αμερικανοί πολίτες, προορίζεται συνήθως για τους λευκούς.

Η πρόσφατη δολοφονία του 18χρονου μαύρου Μάικλ Μπράουν στην πόλη Φέργκιουσον του Μιζούρι (9 Αυγούστου) και ακολούθως μέσα σε λίγες μέρες ο θάνατος ενός δεύτερου 23χρονου Αφροαμερικανού, πιθανότατα να έκαναν και τους πιο ανήθικους Αμερικανούς αστυνομικούς να κοκκινίσουν από ντροπή. Είναι η τρίτη δολοφονία μέσα στο καλοκαίρι, αφού προηγήθηκε ο θάνατος του μαύρου οικογενειάρχη Ερικ Γκάρνερ, ο οποίος έχασε τη ζωή του στις 17 Ιουλίου, αφού ακινητοποιήθηκε στο έδαφος και στραγγαλίστηκε από αστυνομικούς στο Στάτεν Αϊλαντ.

ΧΑΟΥΑΡΝΤ ΖΙΝ Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών. Μια κοινωνική ιστορία της Αμερικής από την εποχή του Κολόμβου ώς τις αρχές τού 21ου αιώνα ΜΤΦΡ.: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΛΥΒΑΣ Αιώρα Σελ. 784 Τιμή: 37 ευρώ ΧΑΟΥΑΡΝΤ ΖΙΝ Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών. Μια κοινωνική ιστορία της Αμερικής από την εποχή του Κολόμβου ώς τις αρχές τού 21ου αιώνα ΜΤΦΡ.: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΛΥΒΑΣ Αιώρα Σελ. 784 Τιμή: 37 ευρώ Ομως, υπάρχουν και ορισμένοι λευκοί οι οποίοι ζουν έξω από τη γυάλα με τα χρυσόψαρα, και αν θέλετε τους πιστεύετε ότι δεν επιθυμούν με τίποτα να εξασφαλίσουν λίγο οξυγόνο και λίγη τροφή επιβίωσης σ' αυτόν τον ακίνητο τεχνητό βιότοπο. Ο καθηγητής ανθρωπολογίας στο Λόντον Σκουλ Οφ Εκονόμικς και πολιτικά αναρχικός και ακτιβιστής Ντέιβιντ Γκρέμπερ βγαίνει ως ηγετική προσωπικότητα κατευθείαν από το κίνημα της Κατάληψης της Γουόλ Στριτ.

Στο βιβλίο του «Το δημοκρατικό σχέδιο. Η ιστορία, η κρίση, το κίνημα», το οποίο αποτελεί έναν ευρύ απολογισμό των διεκδικήσεων και των πεπραγμένων του κινήματος Occupy Wall Street αναφέρεται συχνά και παραδειγματικά στην αφροαμερικανική περίπτωση:

ΧΑΟΥΑΡΝΤ ΖΙΝ Διακηρύξεις Ανεξαρτησίας ΜΤΦΡ. - ΕΠΙΜ.: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εξάρχεια Σελ. 376 Τιμή: 10 ευρώ ΧΑΟΥΑΡΝΤ ΖΙΝ Διακηρύξεις Ανεξαρτησίας ΜΤΦΡ. - ΕΠΙΜ.: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εξάρχεια Σελ. 376 Τιμή: 10 ευρώ «[...] Η πολιτική ανυπακοή ισοδυναμεί με την άρνηση της συμμόρφωσης σε έναν άδικο νόμο ή σε ένα νομικό πλαίσιο που είναι άδικο. Ωστόσο, η πολιτική ανυπακοή μπορεί να έχει τη μορφή άμεσης δράσης, όπως, για παράδειγμα, ήταν το κάψιμο των εγγράφων στρατολόγησης κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ, με το αιτιολογικό ότι σε μια ελεύθερη κοινωνία η στρατολόγηση δεν πρέπει να είναι υποχρεωτική, ή όπως ήταν η διεκδίκηση από τους Αφροαμερικανούς τού δικαιώματος να τους σερβίρουν σε εστιατόρια που επέβαλαν το φυλετικό διαχωρισμό [...]».

Η περίπτωση της μοδίστρας Ρόζα Παρκς (1913-2005), η οποία, την 1η Δεκεμβρίου 1955, αρνήθηκε να δώσει τη θέση της σ' ένα λεωφορείο στον λευκό επιβάτη που της ζήτησε να σηκωθεί, στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, είναι το περιστατικό που στοίχειωσε την απαρχή της δράσης του αιδεσιμότατου Μάρτιν Λούθερ Κινγκ (1929-1968). Ωστόσο, δεν είναι η μοναδική εξεγερτική και επαναστατική δράση του υπό διαρκή καταδίωξη μαύρου πολίτη από τους επικυρίαρχους λευκούς. Ισως είναι η πιο προβεβλημένη, αλλά είναι μία από τις πολλές φυλετικές και ταξικές πράξεις αντίστασης, οι οποίες έχουν την αφετηρία τους από τον πόλεμο της ανεξαρτησίας της Αμερικής και του Εμφύλιου Βορείων - Νοτίων που ακολούθησε.

ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΡΕΜΠΕΡ Το δημοκρατικό σχέδιο. Η ιστορία, η κρίση, το κίνημα ΜΤΦΡ.: ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΤΟΣ Α.Α. Λιβάνης Σελ. 368 Τιμή: 15,55 ευρώ ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΡΕΜΠΕΡ Το δημοκρατικό σχέδιο. Η ιστορία, η κρίση, το κίνημα ΜΤΦΡ.: ΑΓΓΕΛΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΤΟΣ Α.Α. Λιβάνης Σελ. 368 Τιμή: 15,55 ευρώ Πριν από εξήντα χρόνια, λοιπόν, οι Αφροαμερικανοί -αλλά- και οι Ερυθρόδερμοι, οι κάθε εθνικότητας μετανάστες, οι γυναίκες και οι φτωχοί λευκοί αποτελούσαν τα σκουπίδια του αμερικανικού έθνους.

Ομως, ο ρατσισμός του «καλού» λευκού χτυπούσε κυρίως τους μαύρους, αυτούς τους πρώην και πάντα σκλάβους σε μία κοινωνία, η οποία θεσμοθετεί νόμους στα χαρτιά και τους παραβιάζει στην πράξη.

Σήμερα, στον καινούργιο εικοστό πρώτο αιώνα, το κάθε θεσμικό όργανο της τάξης ή ο οποιοσδήποτε τρελαμένος ιδιωτικός σωματοφύλακας, μόλις αντικρίζει το πρόσωπο ενός μαύρου φαίνεται ότι αφυπνίζονται μέσα του τα φωλιασμένα αρνητικά χριστιανικά ανακλαστικά περί διαβόλου...

Ετσι, προτού η αφήγησή μας για τον παγιωμένο ρατσισμό στην Αμερική εναντίον των Αφροαμερικανών και των Λατινοαμερικανών -οι οποίοι κατά τεκμήριο ανήκουν στα ασθενέστερα οικονομικά στρώματα- επικεντρωθεί στους δολοφονηθέντες ηγέτες της «Μαύρης» Αμερικής (Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, Μάλκολμ Χ, Χιου Νιούτον και Μπόμπι Σιλ των «Μαύρων Πανθήρων»), θα αντρέξουμε στις απαρχές του «μαύρου» κινήματος. Το οποίο έχει συνδεθεί με δεκάδες εξεγέρσεις, επαναστάσεις, δολοφονίες και καταστολές.

MARTIN LOUTHER KING Η δύναμη της αγάπης: Το πέταγμα ενός αετού στον ουρανό της αγάπης ΜΤΦΡ.: ΘΑΝΑΣΗΣ Θ. ΝΙΑΡΧΟΣ Δορκάς Σελ. 143 Τιμή: 10 ευρώ MARTIN LOUTHER KING Η δύναμη της αγάπης: Το πέταγμα ενός αετού στον ουρανό της αγάπης ΜΤΦΡ.: ΘΑΝΑΣΗΣ Θ. ΝΙΑΡΧΟΣ Δορκάς Σελ. 143 Τιμή: 10 ευρώ Μετά την ψήφιση του Συντάγματος, το 1788, υπήρξαν είκοσι επτά αναθεωρήσεις του. Οι πρώτες δέκα, γνωστές ως Διακήρυξη των Δικαιωμάτων, καθόρισαν μια σειρά από ατομικές ελευθερίες. Σημαντικές αναθεωρήσεις είναι η 13η, η 14η και η 15η που κατάργησαν τη δουλεία και παραχώρησαν στους πρώην δούλους το δικαίωμα της ψήφου.

Εν τούτοις, κατά τη μετάβαση, από τη δεκαετία του 1830 μέχρι τον Εμφύλιο Πόλεμο, οι πολίτες οι οποίοι αγωνίζονταν ενάντια στη δουλεία δημιούργησαν τα θεμέλια ενός καινοφανούς κινήματος. Επικεφαλής του, ο λευκός αγωνιστής Ουίλιαμ Λόιντ Γκάρισον και όχημά του η εφημερίδα «The Liberator»:

«Κατηγορώ τη γη που με γέννησε ότι προσβάλλει τη μεγαλειότητα του Θεού με τη μεγαλύτερη κοροϊδία που είδε ποτέ ο άνθρωπος».

Στα βήματα του προηγούμενου, βάδισε ο πρώην σκλάβος Φρέντερικ Ντάγκλας, ο οποίος ίδρυσε την εφημερίδα «North Star», μέσα από τις σελίδες της οποίας διακήρυξε ότι «η μάχη είναι δική μας και κανείς άλλος δεν μπορεί να τη δώσει στη θέση μας». Παράλληλα, δημιουργήθηκε η οργάνωση Undegroud Railroad από τη Χάριετ Τάμπμαν, γεννημένη στη δουλεία και η οποία δραπέτευσε από αυτήν, όταν ήταν νεαρή.

MARTIN LOUTHER KING Εχω ένα όνειρο: Κείμενα και ομιλίες που άλλαξαν τον κόσμο ΜΤΦΡ.: ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΡΟΥ Κοάν Σελ. 317 Τιμή: 10,62 ευρώ MARTIN LOUTHER KING Εχω ένα όνειρο: Κείμενα και ομιλίες που άλλαξαν τον κόσμο ΜΤΦΡ.: ΜΑΡΙΑ ΠΕΤΡΟΥ Κοάν Σελ. 317 Τιμή: 10,62 ευρώ Περί το 1850, οπότε ψηφίστηκε ο νόμος για τους φυγάδες σκλάβους, λευκοί και μαύροι βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του αγώνα και ηγήθηκαν της προσπάθειας άρνησης του νόμου. Εν τη πράξει έδωσαν καταφύγιο σε φυγάδες σκλάβους και τους φυγάδευσαν από δικαστικές αίθουσες και αστυνομικά τμήματα.

Αλλος ένας λευκός ο οποίος αγωνίστηκε για τη δικαίωση των μαύρων -κατά τα μέσα τού 19ου αιώνα- λεγόταν Τζον Μπράουν. Αυτός, από κοινού με μαύρους και λευκούς συντρόφους του αποπειράθηκαν να καταλάβουν την ομοσπονδιακή αποθήκη όπλων στο Χάρπερ Φέρι της Βιρτζίνια. Ολη η ομάδα κρούσης απαγχονίστηκε, γεγονός που υποχρέωσε τον διανοούμενο Ραλφ Γουάλντο Εμερσον να σχολιάσει με ευφυΐα: «Θα κάνει τις αγχόνες ιερές σαν τον σταυρό».

Κατά τη διάρκεια του τετραετούς Αμερικανικού Εμφύλιου (1861-1865) που χώρισε τη χώρα σε Βόρειους και Νότιους, το Κογκρέσο ξεκαθάρισε με μια διακήρυξή του ότι «ο πόλεμος αυτός δεν γίνεται με σκοπό ανατροπής ή μεταρρύθμισης των δικαιωμάτων ορισμένων υφισταμένων θεσμών... Την τρίτη χρονιά του Εμφυλίου, η νέα Διακήρυξη Χειραφέτησης φαίνεται τουλάχιστον στα λόγια ότι πάει να καταργήσει τη δουλεία, αφού στη βασική της αρχή αναφέρει: «[...] Ενα ανθρώπινο πλάσμα δεν μπορεί να ανήκει σε κάποιο άλλο, αλλά και ότι κανείς δεν μπορεί να έχει δούλο, εκτός κι αν είναι πιστός στις ΗΠΑ».

Μέχρι το καλοκαίρι του 1864, συγκεντρώθηκαν 400.000 υπογραφές με αίτημα να καταργηθεί η δουλεία. Ωσπου τον Ιανουάριο του 1865, η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε τη 13η Τροποποίηση, κηρύσσοντας τη σκλαβιά ανθρώπου από άνθρωπο αντισυνταγματική. Ωστόσο, εκπνέοντας ο 19ος αιώνας, οι Αφροαμερικανοί εξακολουθούν να αισθάνονται ότι ανήκουν στα σκουπίδια του υπό διαμόρφωση πολυπολιτισμικού έθνους. Ο εικοστός αιώνας θα σημάνει την αφύπνιση της αφρικανικής καταγωγής του μαζικού κινήματος των μαύρων.

DAVID DOWNING Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ΜΤΦΡ.: ΣΟΦΙΑ ΣΚΟΥΛΙΚΑΡΗ Σαββάλας Σελ. 64 Τιμή: 9,70 ευρώ DAVID DOWNING Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ΜΤΦΡ.: ΣΟΦΙΑ ΣΚΟΥΛΙΚΑΡΗ Σαββάλας Σελ. 64 Τιμή: 9,70 ευρώ

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλιοθήκη
Αφιέρωμα
ΗΠΑ
Πρόσωπα & Γεγονότα
Βιβλίο
Πρόσωπα
Σχετικά θέματα: Βιβλιοθήκη
Ο Μισισιπής καίγεται
Οι Μαύροι Πάνθηρες
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Ο προφήτης Δανιήλ και ο τάφος του Μεγαλέξανδρου
Σφίγγες προστάτευαν ιερά και ταφικά μνημεία
Θέατρο
«Εγώ είμαι αληθινά σνομπ»
Ποίηση
Στάλιν, «η μαύρη άρκτος»
Βιβλίο
Βροχή νέων βιβλίων το φθινόπωρο
Βιβλιοθήκη
Αδικημένη και εξεγερμένη
Ο Μισισιπής καίγεται
Οι Μαύροι Πάνθηρες