Έντυπη Έκδοση

Προτρέπει τους νέους να μάθουν ιμβριώτικα

Συνέντευξη με τον ΞΕΝΟΦΩΝΤΑ ΤΖΑΒΑΡΑ

Εκδόθηκε από το Σύλλογο Ιμβρίων το βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών (2010) «Λεξικό του Ιμβριακού Ιδιώματος (Ερμηνευτικό - Ετυμολογικό)», καρπός της δεκαπενταετούς συστηματικής ενασχόλησης του διδάκτορα Γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Ξενοφώντα Τζαβάρα, το οποίο προλογίζει ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ.

«Κάνουμε μόνο το χρέος μας και αυτό είναι η καταγραφή και η διάσωση της Ιστορίας του Ελληνισμού» ΕΙΡΗΝΗ ΣΑΡΙΟΓΛΟ «Κάνουμε μόνο το χρέος μας και αυτό είναι η καταγραφή και η διάσωση της Ιστορίας του Ελληνισμού» ΕΙΡΗΝΗ ΣΑΡΙΟΓΛΟ Βαρθολομαίος, η διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης των Νεοελληνικών Ιδιωμάτων και Διαλέκτων, καθώς και του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής, Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου, καθώς και ο γενικός γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων, Πάρις Ασανάκης.Το Λεξικό διατίθεται από το Σύλλογο Ιμβρίων, Ελευθ. Βενιζέλου 80, Ν. Σμύρνη, τηλ.: 210-9345096.

- Ιμβριος στην καταγωγή;

«Εχω γεννηθεί και μεγαλώσει στην Αθήνα, όπου και έκανα τις σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το οποίο έλαβα και το διδακτορικό μου δίπλωμα στη Γλωσσολογία. Ελκω την ιμβριακή μου καταγωγή από τη μητέρα μου, η οποία γεννήθηκε και μεγάλωσε στο χωριό Γλυκύ της Ιμβρου. Την επισκέπτομαι ωστόσο κατά διαστήματα το καλοκαίρι».

- Εργο ζωής το λεξικό;

«Το καλοκαίρι του 1996, που επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Ιμβρο, μου δόθηκε το έναυσμα να ξεκινήσω, μέσω μαγνητοφωνήσεων -κατά προτίμηση ηλικιωμένων Ιμβρίων- και ερωτηματολογίων, την καταγραφή ιμβριακών ιδιωματικών λέξεων τις οποίες εμπλούτιζα συνεχώς κατά τις καλοκαιρινές επισκέψεις μου στην Ιμβρο, ενώ παράλληλα ξεκίνησα και να αποδελτιώνω κάθε έντυπο (χειρόγραφο, βιβλίο, άρθρο) που θα μπορούσε να περιέχει έστω και μία λέξη του Ιμβριακού Ιδιώματος».

- Σε ποια γλωσσική ομάδα ανήκει το Ιμβριακό Ιδίωμα;

«Συγκαταλέγεται στα λεγόμενα "βόρεια" νεοελληνικά ιδιώματα, καθώς χαρακτηρίζεται από τις γνωστές στα ιδιώματα αυτά "στενώσεις" και αποβολές φωνηέντων που απαντούν κυρίως στη Β. Ελλάδα (π.χ. "του χουράφ', ι δισπότ'ς, του μ'λάρ'"). Περισσότερες ομοιότητες εμφανίζει με αντίστοιχα ιδιώματα γειτονικών νησιών, όπως της Λήμνου, της Λέσβου, της Σαμοθράκης και φυσικά της Τενέδου, καθώς και της ευρύτερης περιοχής της Θράκης, ενώ είναι αρκετά συντηρητικό όπως φαίνεται από τη διατήρηση πολλών αρχαιοελληνικών λέξεων, οι περισσότερες εκ των οποίων μάλιστα δεν απαντούν στη Νεοελληνική Κοινή».

- Διττός ο χαρακτήρας του;

«Σωστά: ερμηνευτικό και παράλληλα ετυμολογικό, καθώς ετυμολογείται πλήρως το 99% από τα περίπου 10.000 λήμματα που υπάρχουν. Κομβικό σημείο και σημαντική ιδιαιτερότητα του Λεξικού θεωρώ επίσης ότι είναι η ένταξη καθεμιάς από τις παραπάνω λέξεις (καθώς και των επιμέρους σημασιών τους) σε ισάριθμα παραδείγματα με τη μορφή φράσεων σε γνήσιο ιδιωματικό λόγο, στο πλαίσιο μάλιστα των οποίων παρέχονται συχνά, όπου αυτό ήταν δυνατό, πολύτιμες λαογραφικές και ονοματολογικές πληροφορίες».

- Σε ποιους απευθύνεται;

«Ενα ιδιωματικό Λεξικό, όπως αυτό, μοιραία είναι εξειδικευμένο, καθώς αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο γλωσσικό ιδίωμα. Ως εκ τούτου, είναι ευνόητο ότι απευθύνεται πρωτίστως σε όλους τους Ιμβρίους, καθώς -όπως έχει πει και ο Αδαμάντιος Κοραής- "Το πρώτο βιβλίο εκάστου έθνους είναι της γλώσσης του το Λεξικό". Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι απευθύνεται αποκλειστικά σε αυτούς. Η νεοελληνική μας γλώσσα, παρά τις αναμενόμενες τοπικές διαφοροποιήσεις, είναι ενιαία, δεν έχει στεγανά, με αποτέλεσμα πλήθος ιμβριακών λέξεων να υπάρχουν σε δεκάδες άλλα νεοελληνικά ιδιώματα».

- Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος μιλάει το Ιμβριακό Ιδίωμα;

«Ο Πατριάρχης μας, για τον οποίο καμαρώνουμε όλοι οι Ιμβριοι, είναι πολύ καλός γνώστης του Ιμβριακού Ιδιώματος, όπως άλλωστε δήλωσε και ο ίδιος χαρακτηριστικά κατά την επίσκεψή του στο Σύλλογο Ιμβρίων τον Ιούνιο του 2011, όταν χαριτολογώντας προκάλεσε όποιον θέλει να μιλήσει μαζί του, ενώ παράλληλα προέτρεψε τους νέους Ιμβριους να μαθαίνουν ιμβριώτικα για να μη χαθεί η γλώσσα των προγόνων τους».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Συνεντεύξεις
Ανθρώπινα
Εκκλησιαστικά & θρησκευτικά θέματα
Γλωσσολογία
Σχετικά θέματα: Ανθρώπινα
Η Ξανθίππη του Σωκράτη
Η «Αλισάχνη» της Σαββέριας
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Κύπρος
Ρουμάνος ο «Μπεν» είπε και το DNA
ΤΡΑΙΝΟΣΕ
Προικίζουν την ΤΡΑΙΝΟΣΕ με δημόσια επιδότηση
ΕΟΠΥΥ
59 γιατροί εκτός ΕΟΠΥΥ για υπερσυνταγογράφηση
«Κλειστά» για ΕΟΠΥΥ και τα διαγνωστικά κέντρα
Υγεία
Θυσιάζουν έρωτα για τρυφερότητα
11.000 από την Υγεία στο βωμό της τρόικας
Δημόσιος Τομέας
«Αντίο» κάρτα, «καλώς ήλθες» barcode στο Δημόσιο
Πολεοδομία
Η ένοχη σχέση κράτους - ιδιοκτητών
Αρχή Προστασίας Δεδομένων
«Οχι» στο φακέλωμα των ψυχικά ασθενών
Θεσσαλονίκη
Η γεωργία ελκύει τους νέους
Ανθρώπινα
Προτρέπει τους νέους να μάθουν ιμβριώτικα
Η Ξανθίππη του Σωκράτη
Η «Αλισάχνη» της Σαββέριας