Έντυπη Έκδοση

ΘΩΜΑΣ ΑΚΙΝΑΤΗΣ (1225-1274)

Η εκκοσμίκευση της Θεολογίας

Ο Μεσαίωνας είναι η εποχή κατά την οποία διαμορφώνεται η Ευρώπη ως πραγματικότητα και ως ιδέα, γι' αυτό και η προσέγγιση της πολιτισμικής ρίζας της Ευρώπης και της ευρωπαϊκής σκέψης συνδέεται στενά με τη μελέτη της μεσαιωνικής φιλοσοφίας.

Στη μεσαιωνική φιλοσοφία συντελέστηκε το φαινόμενο της σύζευξης της κλασικής παράδοσης της ελληνικής αρχαιότητας και του χριστιανισμού, μέσω του οποίου πήρε σάρκα και οστά η διαμόρφωση της πνευματικής ταυτότητας της Ευρώπης.

Αυτή την ανάμεικτη και αρχαία χριστιανική κληρονομιά μεταβίβασαν στο Μεσαίωνα οι Πατέρες της εκκλησίας, κατ' εξοχήν δε οι Ελληνες Πατέρες του 4ου αιώνα, οι οποίοι πρώτοι έκαναν τη σύνθεση της ελληνικής παιδείας και του χριστιανικού πνεύματος και διερεύνησαν τη σχέση φιλοσοφίας και θεολογίας επιτυγχάνοντας τη σύζευξη Ελληνισμού και χριστιανισμού γι' αυτό και θεωρούνται «ιδρυτές του αληθινού χριστιανικού ουμανισμού» και -σύμφωνα με τον Jacques Le Goff- μπορούμε να τους αποκαλέσουμε Πολιτιστικούς Πατέρες της Ευρώπης.

Η σχολαστική φιλοσοφία είναι καρπός μιας αναγέννησης που έλαβε χώρα το 12ο και κυρίως το 13ο αιώνα και συνιστά μία αποφασιστική μεταμόρφωση του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Η χριστιανική ανθρωπολογία του Θωμά Ακινάτη, προϊόν της συμφιλίωσης θεολογίας και φιλοσοφίας, Ελληνισμού και χριστιανισμού, πίστης και λόγου, συνίσταται σε μία νέα γνώση και θεώρηση του κόσμου και του ανθρώπου.

Στη θωμιστική σκέψη θεολογία και φιλοσοφία ενώνονται διατηρώντας τη δική τους οντότητα σε αυτό που ο Etienne Gilson ονόμασε «χριστιανική φιλοσοφία» ή όπως το ονόμασε ο Eco «θεολογία της επίγειας πραγματικότητας».

Η επιτακτική ανάγκη στην οποία βρέθηκε ο Θωμάς Ακινάτης στην εποχή του αφορούσε τη συμφιλίωση τριών παραδόσεων: της χριστιανικής παράδοσης, της ελληνικής φιλοσοφίας, κατ' εξοχήν δε της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη, και της παράδοσης του ρωμαϊκού δικαίου.

Για το σκοπό αυτό προσέφυγε στην πνευματική στάση του χριστιανικού ανθρωπισμού που όφειλε την ύπαρξή της στην αδιάκοπη από την εποχή της ύστερης αρχαιότητας πολιτισμική παράδοση της «πρώτης ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας», της Αυτοκρατορίας δηλαδή του Βυζαντίου στην οποία πρώτη φορά συνυπήρξαν η ελληνική ορθολογική σκέψη, οι ρωμαϊκοί διοικητικοί θεσμοί και η χριστιανική πνευματικότητα.

Το έργο του Θωμά Ακινάτη είναι αναμφισβήτητα το κορυφαίο προϊόν της επαφής της ελληνικής φιλοσοφίας και του χριστιανισμού, καθώς και του ρωμαϊκού δικαίου και εντάσσεται οργανικά στην πνευματική παράδοση του Βυζαντίου, η οποία είναι η πρώτη μεγάλη πολιτισμική κληρονομιά της Ευρώπης και θεμέλιο του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Η Summa Theologiae, ως μεγαλειώδης σύνθεση των τριών παραδόσεων, είναι το κορυφαίο επίτευγμα της μεσαιωνικής φιλοσοφίας, καθιστώντας το Μεσαίωνα όπως λέει ο Le Goff «την αληθινή απαρχή της σύγχρονης Δύσης».

ΕΚΔΗΛΩΣΗ: Οι εκδόσεις Ηρόδοτος σας προσκαλούν τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου (7.30 μ.μ.) στο χώρο πολιτικής & πολιτισμού «Αρδην» (Ξενοφώντος 4, πλ. Συντάγματος).

Στην παρουσίαση του βιβλίου της Ελένης Προκοπίου «Το πρόσωπο ως υποκείμενο δικαίου στο έργο του Θωμά Ακινάτη». Θα μιλήσουν: Βασίλης Βουτσάκης, επίκουρος καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου της Νομικής Σχολής Αθηνών, Χαρίτων Καρανάσιος, ερευνητής του Κ. Ε. Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών, Απόστολος Διαμαντής, ιστορικός, Δημήτρης Παπαδημητρίου, συνθέτης.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Φιλοσοφία
Συνεντεύξεις
Ερευνες & μελέτες
Εκκλησιαστικά & θρησκευτικά θέματα
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Φιλοσοφία
Αριστοτέλης και Ακινάτης
Ο Ακινάτης και η νέα εποχή
Ενας εισηγητής της επιστημονικής σκέψης
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Σκηνοθέτες
Φοβάμαι το άγνωστο σενάριο των μέτρων
Συγγραφείς
«Ισως η Ελλάδα μάς δείξει το δρόμο»
Μουσική
«Η «Συννεφιασμένη Κυριακή» έπρεπε να είναι ο Εθνικός μας Υμνος»
Αρχιτεκτονική
Κτήρια που προκαλούν τυφώνες
Φιλοσοφία
Η εκκοσμίκευση της Θεολογίας
Αριστοτέλης και Ακινάτης
Ο Ακινάτης και η νέα εποχή
Ενας εισηγητής της επιστημονικής σκέψης