Έντυπη Έκδοση

Μια ποίηση με ένα είδος ηρωισμού

Κατερίνα Τρακάκη

Μοναξιά 1967-2007 Σημειώσεις, σ. 64, ευρώ 8,07 Ζωή σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία Σημειώσεις, σ. 72, ευρώ 8,44

εκδ. Αρμός

Τα δύο βιβλία φέρουν τον υπότιτλο Σημειώσεις. Οντως, έχουμε να κάνουμε με ποιητικές σημειώσεις χαμηλών, θα έλεγα, τόνων. Πού και πού παρεμβάλλονται μερικά ιταλικά και γαλλικά ποιήματα, συνοδευόμενα από μετάφραση, και τούτο γιατί η ποιήτρια γεννήθηκε στην Αθήνα, έζησε όμως παιδικά και εφηβικά χρόνια στην Τεργέστη και αργότερα, για ένα διάστημα, στο Παρίσι.

Και στα δύο βιβλία της έχουμε να κάνουμε περισσότερο με μια φωνή που προφέρει βιώματα σε ολιγόστιχα ποιήματα, κάπως σαν καταγραφή διαδοχικών στιγμών ζωής. Η ποίηση της Τρακάκη είναι καρδιακή, ποίηση οδύνης αλλά και ποίηση σχέσης. Το τελευταίο αυτό έρχεται και επανέρχεται, σθεναρά θα έλεγα, σαν είδος εμμονής, σαν βαθιά ανάγκη του ανθρώπου, σαν μόνιμη δυνατότητα. Η μοναξιά, η νοσταλγία και η οδύνη πάνε κι έρχονται όπου υπάρχει αγάπη και έρωτας, καθώς και στα δύο αυτά παρουσιάζονται πληγές, ρήγματα, συγκρούσεις. Από την πρώτη φωνή που ακούστηκε στη Γένεση να την απευθύνει ο Αδάμ στην Εύα, «τούτο νυν οστούν εκ των οστέων μου και σαρξ εκ της σαρκός μου», άνοιξε ένας δρόμος, ο δρόμος της σχέσης και μέχρι σήμερα, παρά τις όποιες παραλλαγές ή και στρεβλώσεις, εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτός.

Η Τρακάκη, πιστή σε αυτόν τον δρόμο, καταγράφει την εμπειρία της στεγνά, χωρίς φτιασιδώματα, δανείζεται τρόπους, θα μπορούσα να πω, της μοντέρνας τέχνης, δείγματα της οποίας βλέπουμε στις ζωγραφιές και τις φωτογραφίες που κοσμούν το πρώτο βιβλίο. Υπάρχει στην τέχνη αυτή ένα ξεγύμνωμα και όταν πρόκειται για ποίηση, είναι ακόμη περισσότερο ξεγύμνωμα ψυχής. Θα τολμούσα να πω επιγραμματικά ότι ο ποιητής είναι πάντα ένας λαβωμένος άνθρωπος. Μα αυτή η λαβωματιά, ίσα ίσα, του ανοίγει την καρδιά, την ύπαρξη, τη φωνή, του κινεί το χέρι, και η πληγή γίνεται στίχος, η οδύνη γίνεται εικόνα, η αδυναμία σχέσης γίνεται τρόπος να φανερώσεις όψεις της ζωής, που αλλιώς δεν φανερώνονται, αγγίζοντας συχνά όρια υπερευαισθησίας.

Ζούμε μια ταραγμένη εποχή, εποχή κρίσεων και όχι απλώς κρίσης, εποχή αποξένωσης, μοναξιάς, υπερδραστηριότητας, γιγαντισμού, μηδενισμού. Δυνάμεις ανεξέλεγκτες προελαύνουν. Οι ψυχές κυνηγούν τα σώματα ή τα σώματα τις ψυχές; Ενας διχασμός κατοικούσε προαιώνια τον άνθρωπο και στις μέρες μας τείνει, για να ξεπεραστεί, να μεταμορφωθεί σε ενισμό: να γίνει δηλαδή ο άνθρωπος μονοδιάστατος, όπως είχε εδώ και πολλά χρόνια ειπωθεί από έναν φιλόσοφο, αλλά η διατύπωση λησμονήθηκε. Οι άνθρωποι πιο πολύ νοιάζονται για τη λήθη παρά για την αλήθεια. Τους ενδιαφέρουν τεχνικά καμώματα, και ηλεκτρονικά και τεχνολογικά, αντί για στάλες ευαισθησίας, ποίησης, ομορφιάς, τρυφερότητας, χαρμολύπης.

Υπάρχει με αφορμή την τελευταία αυτή λέξη ένα ομότιτλο ποίημα στο βιβλίο της Μοναξιά (σ. 22): Η χαρά είναι πάντα πόνος/ γιατί έχει την πικρή γεύση/ της προσωρινότητας/ Ο πόνος έχει πάντα τη χαρά/ που δίνει η διαπίστωση/ της αγάπης.

Η Τρακάκη μέσα από τη βίωση της οδύνης, την προσήλωση στο νόημα της σχέσης και στην έλλειψή της, μέσα από μια ζωή που καθώς λέει «πορεύεσαι / τον έρωτα για να 'βρεις / Κοχύλια, λουλούδια, μαύρα πηγάδια / συναντάς...» (Μοναξιά, σελ.33), πού και πού σημειώνει ένα καταστάλαγμα σκέψεων και εικόνων, που φτάνουν να αποκτήσουν θεολογική σημασία, να αγγίξουν πνευματικές ολότητες (δες Μοναξιά, σελ.55).

Παρότι μίλησα για χαμηλούς τόνους, η ποίηση της Τρακάκη έχει ένα είδος ηρωισμού: ο ηρωισμός έγκειται στην ομολογία του βιώματος με ευθύ λόγο και στη δύναμη να σηκώνεις την ομολογία αυτή, όχι μόνο σε διάρκεια ημερονυχτίων, αλλά, αναζητώντας μια κάποια κάθαρση, να καταγράφεις αυτήν την ομολογία, περιγράφοντας ουσιαστικά την κατάσταση που ζεις.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Αν θες να ζήσεις ...τρεις φορές
Λογική και περιεχόμενο στην ανάλυση της κοινωνίας
Με ακουστική χάρη
Βίος και πολιτεία σε ερείπια
Η μαγική βιογραφία του Μπέργκμαν
Ανήσυχες ψυχές στον Αδη
Η εν-σωμάτωση του Αλλου
Ηλεκτρονικές εκδόσεις: θα κυκλοφορούν και... δερματόδετες;
Η πουλημένη και λεηλατημένη «ευτυχία» μιας παθιασμένης...
Ο επιστήθιος φίλος του Νέλσον Μαντέλα
Το κυβιστικό πορτρέτο ενός δημιουργού μετά το «θάνατό» του
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Από τις 4:00 στις 6:00
Τέλος δεν υπάρχει στη μουσική
Φανατικός φίλος της μελωδίας
Κριτική βιβλίου
Αν θες να ζήσεις ...τρεις φορές
Μια ποίηση με ένα είδος ηρωισμού
Λογική και περιεχόμενο στην ανάλυση της κοινωνίας
Με ακουστική χάρη
Βίος και πολιτεία σε ερείπια
Η μαγική βιογραφία του Μπέργκμαν
Ανήσυχες ψυχές στον Αδη
Η εν-σωμάτωση του Αλλου
Ηλεκτρονικές εκδόσεις: θα κυκλοφορούν και... δερματόδετες;
Η πουλημένη και λεηλατημένη «ευτυχία» μιας παθιασμένης...
Ο επιστήθιος φίλος του Νέλσον Μαντέλα
Το κυβιστικό πορτρέτο ενός δημιουργού μετά το «θάνατό» του
Συνέντευξη: Διαμαντής Καράβολας
Το περιοδικό και οι εκδόσεις Φαρφουλάς
Φιλοσοφία
Η «ελληνική μοίρα» του Κώστα Αξελού
Άλλες ειδήσεις
Παρουσίαση βιβλίου
Συνταγές επιβίωσης για αλλιώτικα παιδιά
Χώρα
Του σκοταδιού τη ζάχαρη
Η κόρνα