Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Δυο ματιές την εβδομάδα

  • Θα πτωχεύσουμε; Αγνωστο. Θα φτωχύνουμε; Σίγουρα

    «Τι γίνεται, θα πτωχεύσουμε;», είναι το, σχεδόν μονότονο, ερώτημα που δέχεται καιρό τώρα καθένας που γνωρίζει (ή οι άλλοι θεωρούν ότι γνωρίζει) κάτι παραπάνω.Κι επειδή τέτοια σίγουρη απάντηση δεν μπορούν να δώσουν όχι ο Παπανδρέου κι ο Παπακωνσταντίνου αλλά ούτε η Μέρκελ, ο Στρος Καν και ο Ολι Ρεν (άλλωστε, χρεοκοπίες υπάρχουν πολλών ειδών -αλλά αυτή είναι μια άλλη μεγάλη συζήτηση), νομίζουμε ότι η συζήτηση πρέπει να τεθεί σε άλλη βάση.

    Αντί, λοιπόν, μιας απόλυτης (καταφατικής ή αρνητικής απάντησης στο ερώτημα αυτό), μπορούμε να δώσουμε μια άλλη απάντηση. Μπορεί να μη χρεοκοπήσουμε, αλλά θα φτωχύνουμε σίγουρα. Βέβαια, η έννοια της φτώχειας είναι διαφορετική στη μια ή στην άλλη κοινωνική ή επαγγελματική τάξη και ομάδα και πολύ διαφορετική από άτομο σε άτομο αλλά υπάρχει μια συνισταμένη για όλους. Κι αυτή περιγράφεται με δύο λέξεις: μείωση εισοδήματος.

    Αυτή είναι και η ειδοποιός διαφορά της σημερινής κρίσης από όσες άλλες προηγήθηκαν. Περιόδους λιτότητας, με τη μια ή την άλλη μορφή, έχουμε ζήσει στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν. Ολες, όμως, είχαν ημερομηνία λήξεως. Και οι εισοδηματικές απώλειες ήταν πρόσκαιρες. Αναπληρώθηκαν μόλις (υποτίθεται ότι) πέρασε η περίοδος της κρίσης.

    (Από αυτή την περιγραφή, φυσικά, πρέπει να εξαιρεθούν πρωτίστως οι άνθρωποι που ζούσαν και ζουν με μια στοιχειώδη σύνταξη, που τους κατέτασσε στα όρια της φτώχειας. Αλλά κι αυτοί ακόμη, λόγω κυρίως των οικογενειακών δεσμών, που ήταν ισχυροί στην ελληνική κοινωνία, δεν αντιμετώπιζαν άμεσο πρόβλημα επιβίωσης).

    Η συνεχής άνοδος του βιοτικού επιπέδου, ίσχυε πρωτίστως για τους ανθρώπους που εργάζονται στο δημόσιο τομέα, στενό και, κυρίως, ευρύτερο. Το κράτος στην Ελλάδα, με την ευρεία έννοιά του, μπορεί να ταλαιπωρούσε όσους συναλλάσσονταν μαζί του, αλλά ήταν καλός εργοδότης. Πέρα από την εργασιακή ασφάλεια που έχουν όσοι το υπηρετούν, εξασφάλιζε σε πολυάριθμες ομάδες υπαλλήλων του από καλές έως πλουσιοπάροχες αμοιβές, αν ληφθεί υπόψη το χαμηλό επίπεδο της παραγωγικότητάς του (οι εξαιρέσεις είναι για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα).

    Αν σ' αυτό προστεθεί η συνεχώς διογκούμενη σπατάλη και το καθεστώς κλεπτοκρατίας, που είχε οικοδομηθεί σε πολλές λετουργίες του και στις σχέσεις του με μεγάλο τμήμα των κρατικοδίαιτων επιχειρηματιών, ιδού η εξήγηση για τη σημερινή οικονομική κατάρρευση. Κάποια στιγμή θα ερχόταν, απλώς η οικονομική κρίση και η αδράνεια -που έφτασε σε επίπεδο σκανδαλώδους αναισχυντίας- των κυβερνήσεων Καραμανλή έφερε το μοιραίο νωρίτερα.

    Κι επειδή το κράτος στην Ελλάδα αποτελεί κινητήρια δύναμη και για το μεγαλύτερο μέρος του ιδιωτικού τομέα, η πτώχευση του κράτους συμπαρασύρει όλο το οικοδόμημα της οικονομίας. Γι' αυτό, αν αποτύχει η προσπάθεια συμμαζέματος του κράτους, το καράβι «Ελλάς» δεν θα μπορέσει να βγει από το φουρτουνιασμένο πέλαγος, όσα προνόμια κι αν δοθούν στην ιδιωτική επιχειρηματικότητα, η οποία, άλλωστε, στον πρώτο χρόνο της κρίσης κάθε άλλο παρά δείγματα σοβαρότητας και υπευθυνότητας έδειξε. Επιχειρηματίες, που θησαύρισαν τα προηγούμενα χρόνια, αρνούνται να στηρίξουν τις επιχειρήσεις τους και καταφεύγουν στη γνωστή συνταγή «περικοπές και απολύσεις».

    Αν κάπως έτσι έχει η κατάσταση, η αρχική διαπίστωση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί: μπορεί να μη χρεοκοπήσουμε, αλλά σίγουρα θα φτωχύνουμε. Και αυτό θα συμβεί είτε συνεχιστεί αταλάντευτα η εφαρμογή της σημερινής πολιτικής είτε επιλεγεί μια από τις άλλες λύσεις που ακούγονται δεξιά κι αριστερά. Είτε εφαρμοστεί άλλο «μείγμα» πολιτικής, που λέει ο Σαμαράς, είτε κάνουμε αναδιάρθρωση του χρέους είτε (ακόμα και αν) γυρίσουμε στη δραχμή, που λένε οι διάφορες εκφάνσεις της αφασικής Αριστεράς, η πτώση του επιπέδου της ζωής μας είναι βέβαιη.

    Το μοναδικό ερώτημα που δεν έχει απαντηθεί είναι πού θα σταματήσει αυτή η πτώση και πόσο θα διαρκέσει. Και, κυρίως, με ποια πολιτική και ποιους κυβερνήτες υπάρχουν ελπίδες να αρχίσει αντίστροφη πορεία.

    Ελπίδες υπάρχουν, υπό την απαράβατη προϋπόθεση ότι οι άρχοντές μας θα μιλούν πλέον με ειλικρίνεια και όλοι μας θα κατακτήσουμε την αυτογνωσία.

    Απαξίωση και αδιέξοδο;

    Είναι αμφίβολο αν υπάρχει σήμερα κοινωνική ή επαγγελματική ομάδα που να μη μουρμουρίζει ή να μη σιχτιρίζει.

    Επομένως, είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι πρωτίστως το κυβερνών ΠΑΣΟΚ αλλά και η αντιπολιτευόμενη Ν.Δ. (της οποίας τα πρόσφατα κυβερνητικά κατορθώματα δεν πρόκειται να ξεχαστούν στην τρέχουσα τετραετία) στις επικείμενες εκλογές, όποτε και αν γίνουν, θα πληρώσουν τα επίχειρα της πολιτικής τους. Από την άλλη, εναλλακτική λύση δεν διαφαίνεται, όπως έδειξαν και οι αυτοδιοικητικές εκλογές του Νοεμβρίου. Τόσο στο δεξιό όσο και στο αριστερό άκρο του πολιτικού συστήματος λαλούν πολλοί κοκόροι. Μήπως όλο αυτό παραπέμπει στον ορισμό του πολιτικού αδιεξόδου;

  • Οι πολιτικοί καπετάνιοι να προλάβουν το ναυάγιο

    «Κάθε κυβέρνηση έχει τόσο καθήκον να αποφύγει τον πόλεμο όσο και ένας καπετάνιος να αποφύγει το ναυάγιο».

    Γκι ντε Μοπασάν, Γάλλος συγγραφέας

    Η κοινωνική συνοχή αναδεικνύεται στο πιο κρίσιμο στοίχημα όλων των πολιτικών δυνάμεων, το 2011. Θα κρίνει την αξιοπιστία τους, το πώς αντιλαμβάνονται το χρέος τους στη χώρα και το καθήκον τους απέναντι στον πολίτη.

    Ο Γιώργος Παπανδρέου δήλωσε: «Ή θα γράψουμε ιστορία ή η Ιστορία θα μας ξεγράψει». Υπάρχει και μια τρίτη εκδοχή. Το ΠΑΣΟΚ να μείνει στην Ιστορία με μελανά γράμματα. Το 2010 έβαλε τη χώρα στο ΔΝΤ και ψήφισε μια σειρά από βίαιες ανατροπές: εργασιακές, ασφαλιστικές, εισοδηματικές. Το 2011 θα υλοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος αυτών των μεταρρυθμίσεων. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες θα προστεθούν στον κατάλογο αυτών που είχαν προγραμματίσει τη ζωή τους και την καθημερινότητά τους, από τα δάνεια μέχρι τις σπουδές των παιδιών τους, με βάση κεκτημένα που πλέον γκρεμίζονται, αμφισβητούνται ή απειλούνται από το φάσμα της ανεργίας. Ολα δείχνουν ότι οι αντιδράσεις θα κλιμακωθούν. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ούτε την έκταση ούτε την οργή τους.

    Μεγάλο το ηθικό και πολιτικό δίλημμα των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ. Στην πλειονότητά τους δυσκολεύονται να υποστηρίξουν το ιστορικό εγχείρημα. Το ίδιο και οι περισσότεροι υπουργοί. Διότι δεν ακολουθεί ένα «διά ταύτα». Ενα φως στο τούνελ. Μια προοπτική. Οσο ο Γιώργος Παπανδρέου δεν το αντιλαμβάνεται αυτό και η κυβέρνησή του επιμένει στο «πονάει χέρι, κόψει χέρι» -ρίχνοντας το βάρος στις συνταγές των περικοπών χωρίς ανάπτυξη- τόσο πιο δύσκολη γίνεται η προσπάθεια για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.

    Εχει ιστορικές ευθύνες να συγκρατήσει τη δυσαρέσκεια. Οχι να την καταπνίξει -και να το ήθελε δεν θα μπορούσε. Αλλά να μην επιτρέψει να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Κι αυτό μπορεί να το πετύχει δίνοντας μια ελπίδα ότι μπορεί τώρα να υπάρχει σκοτάδι, αυτό όμως θα έχει ημερομηνία λήξεως, θα αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση για να μπει τέλος στα αδιέξοδα.

    Αντίθετα, η κυβέρνηση επενδύει στη στρατηγική του κοινωνικού αυτοματισμού. Δαιμονοποιεί εργαζόμενους και μισθούς, που μοιράζονταν όμως με διακομματική συνενοχή. Στρέφει τη μία κοινωνική κατηγορία εναντίον της άλλης για να κερδίσει λίγο χρόνο. Κυνηγάει τη «νίκη» της μικρής μάχης και παραβλέπει ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να χαθεί ο πόλεμος για την Ελλάδα.

    Η Ν.Δ. επιμένει στην αντιμνημονιακή στρατηγική της, ελπίζοντας να κερδίσει εκλογικά οφέλη από τη συνεχώς κλιμακούμενη δυσαρέσκεια. Κινείται κι εκείνη πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Κρατάει εύθραυστες ισορροπίες. Από τη μια επικαλείται τη φιλελεύθερη ιδεολογία της και στηρίζει τις διαρθρωτικές αλλαγές και από την άλλη φλερτάρει και με το πεζοδρόμιο της διαμαρτυρίας φοβούμενη το πολιτικό κόστος.

    Ομως «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» δεν γίνεται, όταν απέναντι υπάρχει μια κοινωνία που μοιάζει με χειροβομβίδα έτοιμη να απασφαλιστεί. Ιστορικές είναι οι ευθύνες και του Αντώνη Σαμαρά. Αν είναι κάποτε να γίνει πρωθυπουργός, θα ήταν μεγάλο κρίμα να το κάνει πάνω στα ερείπια μιας κοινωνίας που θα έχει αφεθεί να φάει τις σάρκες της με την ανοχή ή και τη συνενοχή του.

    Η Αλέκα Παπαρήγα (ΚΚΕ) μιλάει για «πόλεμο», ο Αλέξης Τσίπρας (ΣΥΡΙΖΑ) επιμένει στην καταδίκη της βίας με μισόλογα. Ο ΛΑΟΣ μέχρι ένα βαθμό αποφεύγει πολιτικές συμπεριφορές που δυναμιτίζουν τον κοινωνικό ιστό. Το ίδιο και ο Φώτης Κουβέλης. Η Ντόρα Μπακογιάννη έχει πάρει ξεκάθαρη θέση εναντίον των «ρετιρέ του Δημοσίου» και των εργατοπατέρων. Ολοι έχουν τις ευθύνες τους.

    Αν κυλήσει αίμα στους δρόμους της λαϊκής αντίδρασης, θα βάψει τα χέρια όλων όσοι είτε φούντωσαν την οργή είτε έκλεισαν τα μάτια σ' αυτό που είδαν να έρχεται αλλά δεν έκαναν τίποτα για να το σταματήσουν. Η κοινωνική συνοχή ποτέ άλλοτε δεν είχε τόσο μεγάλη σημασία όσο στις μέρες μας. Η πράξη θα δείξει αν το μικροκομματικό θα υπερισχύσει του γενικότερου καλού. Αν η επένδυση στο λαϊκισμό θα κυριαρχήσει, έναντι της κοινωνικής ειρήνης, στις δύσκολες ημέρες που έρχονται.

    Πολλά κοκόρια

    Γενικό λίφτινγκ, α λα Λευκού Οίκου, ετοιμάζει στο Μαξίμου ο Γ. Παπανδρέου με «προσωπάρχη» τη Ρεγγίνα Βάρτζελη. Το εγχείρημα βασίζεται σε ένα στρατό περίπου 150 υπαλλήλων.

    Μακρόσυρτοι τίτλοι επιτροπών υπόσχονται παραγωγή πολιτικής άλλου τύπου. Οπως, για παράδειγμα, εκείνη η Μονάδα η οποία θα αποτελείται από το «Τμήμα Καινοτομίας και Καλών Πρακτικών», που προφανώς προέρχεται από πιστή μετάφραση του good practices, που όμως άλλη είναι η έννοιά του. Ταυτόχρονα υπάρχει: Ο πρωινός καφές υπό τον Ραγκούση. Ο αντιπρόεδρος Πάγκαλος. Ο υπερυπουργός Παπακωνσταντίνου. Οι υπουργοί-κλειδιά (Λοβέρδος, Ρέππας κ.ά.). Πώς όλα αυτά τα κέντρα θα συντονιστούν, ένας θεός ξέρει!

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Απελευθέρωση επαγγελμάτων
Αποφασισμένος για τα κλειστά
Δημόσιο
Μείον 15% στους μισθούς ΔΕΚΟ ήδη
Νέα Δημοκρατία
Πήρε αποστάσεις από το... βαμμένο μαλλί
Οικονομική κρίση
2010: ο 1ος χρόνος της κρίσης
ΠΓΔΜ
Μιλόσοσκι: Ωρα για το όνομα
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης
Και Μητρώο Εμπόρων
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Επιστρέφει η Αρχή για βρώμικο χρήμα
Υπουργείο Εσωτερικών
Πιο ηλεκτρονικό το Δημόσιο
Διορίστηκαν οι 7 γραμματείς στην περιφέρεια
Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη
Γραφείο αντιμετώπισης της αστυνομικής αυθαιρεσίας
Υπουργείο Υποδομών
Με κλήρωση οι αναθέσεις για μικρά έργα
Υπόθεση Siemens
Δίωξη για τις συμβάσεις Ζίμενς-ΟΣΕ
Άλλες ειδήσεις
Αύριο «Κυριακάτικη», τη Δευτέρα η «Ε»