Έντυπη Έκδοση

Διατηρητέα μόνο τα μπαρ

Ξυρίζουμε σιγά αλλά σταθερά τις μνήμες της πόλης, άλλοτε ύπουλα, χαρακτηρίζοντας κάποια κτήρια διατηρητέα και αφήνοντας τα να πέσουν στη συνέχεια, και άλλοτε απ' ευθείας και δίχως αιδω

ν κάποιος σας προτείνει να πάτε βράδυ στο «νησί», μη φανταστείτε πως θέλει να σας παρασύρει στο Αιγαίο. Το πιθανότερο είναι πως θ' αναφέρεται στα δεκάδες μπαρ που βρίσκονται στη διασταύρωση της οδού Πανόρμου και Λουίζης Ριανκούρ. Ο δε χαρακτηρισμός δεν είναι άστοχος, αφού τα δίπατα προσφυγικά σπίτια, στα οποία στεγάζονται, δίνουν την αίσθηση ενός νησιού μέσα στο πέλαγος των πολυκατοικιών.

Η σημερινή κατάσταση του «νησιού» είναι αχαρακτήριστη. Και εκεί, όπως και αλλού στην Αθήνα, η γκετοποίηση της διασκέδασης έχει διώξει τους κατοίκους. Ελάχιστοι έχουν απομείνει πια, ηλικιωμένοι ως επί το πλείστον. Πολλά δε από τα σπίτια, που δεν κατοικούνται ή δεν χρησιμοποιούνται σαν μπαρ, μετά βίας στέκουν όρθια.

Αυτά τα σπίτια οικοδομήθηκαν για να στεγαστούν πρόσφυγες της Μικράς Ασίας του 1922, το χρονικό διάστημα 1930-1932, με τις τότε αρχές του μοντέρνου κινήματος περί οργανωμένης δόμησης. Αποτελούν την πρώτη κατασκευή κοινωνικής κατοικίας, είναι στοιχισμένα σε «μπάρες» κτηρίων, ενώ ο σχεδιασμός τους έχει βασική αρχή την ύπαρξη σωστού φωτισμού και αερισμού. Από αρχιτεκτονική άποψη πρόκειται για «αυστηρά ωφελιμιστικά» κτήρια, απλά ορθογώνια παραλληλεπίπεδα. Είναι σημαντικό ότι η δομή του οικισμού έχει διασωθεί σε μεγάλο βαθμό και αποτελεί σχετικά μικρό μεν σύνολο, αλλά πολύ σημαντικό για την περιοχή, τόσο λόγω της ιστορικότητάς του όσο και λόγω της κλίμακάς του.

Ερειπωμένα σπίτια και άλλα που γλίτωσαν λόγω της χρήσης τους ως μπαρ η καφετεριών Ερειπωμένα σπίτια και άλλα που γλίτωσαν λόγω της χρήσης τους ως μπαρ η καφετεριών Το 2000 ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ανω Αμπελοκήπων κατάφερε να αποτρέψει την κατεδάφισή τους, ώστε στη θέση τους να ανεγερθεί πενταώροφο υπέργειο γκαράζ -«σταθμός μετεπιβίβασης αυτοκινήτων»- κάλυψης 5,5 στρεμμάτων, με καταστήματα στο ισόγειο, όπως είχε αποφασίσει το τότε υπουργείο Περιβάλλοντος έπειτα από πρόταση της Αττικό Μετρό.

Στην απόφαση (225/2000) του Συμβουλίου της Επικρατείας, στο οποίο είχε προσφύγει ο Σύλλογος, αναφερόταν χαρακτηριστικά: «Η περιοχή βρίσκεται σε επιβαρημένο πολεοδομικώς τμήμα της πόλης των Αθηνών, που θα επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο από τη λειτουργία του Σταθμού Μετεπιβίβασης, δεδομένου ότι αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση υπερτοπικών αναγκών και όχι των συνήθων τοπικών αναγκών».

Από την πλευρά του ο Δήμος Αθηναίων αποφάσισε το 2010 την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου των προσφυγικών κατοικιών, ενώ το 2011 απέρριψε όλες τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν από τους ιδιοκτήτες των μπαρ και των καφετεριών. Τον ίδιο χρόνο ο δήμος υπέβαλε συγκεκριμένη πρόταση στο υπουργείο Περιβάλλοντος, στην οποία ανάμεσα σε άλλα αναφέρονταν:

- Κήρυξη των όψεων των κτηρίων ως διατηρητέων. Με την πρόταση αυτή επιβάλλεται η ανακατασκευή των κτηρίων στην αρχική τους μορφή, όσον αφορά τις όψεις.

- Θεσμοθετούνται ως κοινόχρηστοι χώροι όλοι οι δημόσιοι χώροι που είναι εντός και στην περίμετρο του οικιστικού συνόλου (κοινόχρηστο πράσινο και πεζόδρομοι με φύτευση).

Ως κοινόχρηστο πράσινο καθορίζεται και ο χώρος επί της οδού Λ. Ριανκούρ, περίπου 400 τ.μ., που ο Σύλλογος επανειλημμένα έχει δενδροφυτεύσει, καθαρίσει και προστατεύσει.

- Καθορισμός χρήσεων γης. Νόμιμη χρήση του συνόλου των κτηρίων ορίζεται η κατοικία. Ομως επιτρέπονται και οι παρακάτω χρήσεις, έπειτα βέβαια από σχετική άδεια αλλαγής χρήσης.

Αλλες χρήσεις

Συγκεκριμένα, οι άλλες χρήσεις (εκτός από κατοικία) συγκροτούν τις εξής ομάδες:

Ομάδα Ι: πολιτιστικά κτήρια, κτήρια κοινωνικής πρόνοιας.

Ομάδα ΙΙ: εμπορικά καταστήματα, τροφίμων, ποτών, εγκαταστάσεις παροχής προσωπικών υπηρεσιών.

Ομάδα ΙΙΙ: εστιατόρια-αναψυκτήρια.

Το σύνολο των κτηρίων κατανέμεται σε ενότητες (ομάδες) και έτσι οι άλλες χρήσεις πλην της κατοικίας θα υπάρξουν μεν, θα είναι σε περιορισμένο βαθμό δε.

Εκτοτε σιωπή, ώς τις 13 τρέχοντος, που το θέμα των προσφυγικών συζητήθηκε στο Κεντρικό Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο του υπουργείου Περιβάλλοντος, χωρίς όμως η επιτροπή να καταλήξει σε κάποια απόφαση, ενώ αποφασίστηκε νέα συνεδρίαση. Παρευρέθησαν, υποστηρίζοντας τις προτάσεις του Δήμου Αθηναίων, οι εκπρόσωποι του δήμου (κυρίες Μίχα και Δανιήλ), του Συλλόγου Αμπελοκήπων (πρόεδρος κ. Ζωίδης) και της οργάνωσης Monumenta (κα Γκρατσία).

Τα παραπάνω για την ιστορία. Αδήλο ωστόσο τι πρόκειται να γίνει. Εφ' όσον το Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο του υπουργείου κρίνει πως τα προσφυγικά δεν θα κριθούν διατηρητέα, θα προχωρήσει σε νέα πρόταση για πολεοδομική ρύθμιση. Εύλογο πως οι του Συλλόγου θα αποταθούν ξανά στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Αν πάλι τα προσφυγικά κριθούν διατηρητέα και περάσουν οι προτάσεις του Δήμου Αθηναίων, σίγουρα θα υπάρξουν νέες ενστάσεις από τους ενοικιαστές των μπαρ, που όμως τις άδειες των καταστημάτων τους εκδίδει ο ίδιος ο δήμος. Τα παραπάνω, χωρίς να έχουν ακουστεί και οι άλλες υπόγειες αντιρρήσεις, τις οποίες μπορεί να έχουν οι ιδιοκτήτες των ενοικιαζόμενων προσφυγικών, που κινδυνεύουν να χάσουν τα έσοδά τους.

Στο διά ταύτα, ένα καλό ερώτημα είναι αν θα υπάρξουν στην ευτυχέστερη των περιπτώσεων χρήματα για να διασωθούν τα προσφυγικά. Τα ΕΣΠΑ είναι μια λύση. Το πότε, και αυτό άδηλο. Το μόνο σίγουρο σ' αυτή την ιστορία είναι πως αυτά τα πληγωμένα ντουβάρια έχουν ψυχή και μεταφέρουν μνήμη. Οι άνθρωποι είναι που δεν έχουν. Η Καισαριανή και οι Φυλακές Αβέρωφ γκρεμίστηκαν.

Ξυρίζουμε σιγά αλλά σταθερά τις μνήμες της πόλης, άλλοτε ύπουλα, χαρακτηρίζοντας κάποια κτήρια διατηρητέα και αφήνοντάς τα να πέσουν στη συνέχεια, και άλλοτε απ' ευθείας και δίχως αιδώ. Μέχρι να μείνουμε στο τέλος μ' αυτό που μας αξίζει: μια πόλη μικρή, με γειτονιές (και του κέντρου) για πατρίκιους και μια άλλη τεράστια, για τους πληβείους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Ρεπορτάζ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Τραγουδώντας το θάνατο
Η επάνοδος του φασισμού
Εικαστικά
Γενέθλια τέχνης της Γκιόκο Ονο
Τα πορτρέτα του Ουίλσον
Εικαστικές οφθαλμαπάτες
Ανεργίτσα και πειναλέων
''Τελευταίες πινελιές'' της Οπυς Ζούνη
Θέατρο
Η Ελλάδα εμπνέει αλλά και πληγώνει
Στα χρόνια της κατοχής
Καυστικό σχόλιο για την υποκρισία
Ο ...''Τζόρνταν'' επιστρέφει
Ρωμαίος και Ιουλιέτα στη Λυρική
Ο Ελλην Βρυκόλαξ
Κρυφακούω συστηματικά
Κινηματογράφος
Γοητεύει ηθοποιούς και σκηνοθέτες...
Αλήθειες και μύθοι για τον Δράκουλα
Διαφοροποιημένη η Κέιτ Γουίνσλετ
Επιστρέφει με δύο ταινίες ο Ρέντφορντ
Η εκεδίκηση της μυστηριώδους γαλλίδα
Αρωμα από φιλμ νουάρ
Η Χιονάτη στη Σεβίλη
Το παρελθόν επιστρέφει
Γίγαντες σε 3D
Ερωτας και μυστήριο
ΜΑΡΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ
Λογοτεχνία
Στη σκιά της Ιστορίας
Μουσική
Οχι στα μουσικά γκέτο
Χατζιδάκις με τραγούδια και σχόλια
Η ''ευλογημένη'' έρχεται στην Αθήνα
''Ντελικατέσεν'' με τη Misia
7+1 νύχτες με Αλεξίου
Ροκ διήμερο από τα παλιά
Ρεπορτάζ
Διατηρητέα μόνο τα μπαρ