Έντυπη Έκδοση

«Μεφίστο» με πολυμέσα

Οι νέες τεχνολογίες πρωταγωνιστούν στην παράσταση που ο Γκι Κασίερς παρουσιάζει στο Φεστιβάλ Αθηνών

Αν και διευθυντής του πρωτοποριακού Ρο Τεάτερ του Ρότερνταμ επί σχεδόν μία δεκαετία, ο Φλαμανδός Γκι Κασίερς γνωρίζει στην πραγματικότητα μια δεύτερη, διεθνή καριέρα την τελευταία τετραετία, από τη στιγμή, δηλαδή, που ανέλαβε τη διεύθυνση του Toneelhuis στην Αμβέρσα.

Τη φήμη του τη χρωστά κυρίως στο «Μεφίστο για πάντα», την πρώτη παραγωγή του στο Toneelhuis, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ της Αβινιόν το 2007 εντυπωσιάζοντας κοινό και κριτικούς.

Ελεύθερα διασκευασμένο από το μυθιστόρημα «Μεφίστο» (1936) του Κλάους Μαν, το «Μεφίστο για πάντα» που προσκάλεσε φέτος το Φεστιβάλ Αθηνών αποτελεί το πρώτο (και καλύτερο) μέρος της τριλογίας του Κασίερς με γενικό τίτλο «Το τρίπτυχο της εξουσίας».

Το «Μεφίστο για πάντα» που θα δούμε από τις 11 ώς τις 13 Ιουνίου στο Κέντρο Πολιτισμού Ελληνικός Κόσμος είναι μια παράσταση πολιτική πάνω στη σχέση εξουσίας και τέχνης, δημαγωγίας και ελευθερίας της έκφρασης, προσωπικής ευθύνης και συλλογικής μνήμης. Ο συγγραφέας του, Τομ Λανουά, τρομερό παιδί της φλαμανδικής σκηνής με έντονα κριτικό λόγο, δεν υπογράφει μια σκηνική μεταφορά του μυθιστορήματος, αλλά ένα νέο έργο ελεύθερα εμπνευσμένο από το μυθιστόρημα του Κλάους Μαν.

Μεταξύ Γκέμπελς και Σέξπιρ

Στο κέντρο της δράσης βρίσκεται ο ηθοποιός Κουρτ Κέπλερ, ο οποίος, αν και γνωστός για τις αριστερές πεποιθήσεις του, «προσαρμόζεται» στις απαιτήσεις του ναζιστικού καθεστώτος και συνεχίζει να πρωταγωνιστεί στο θέατρο αρνούμενος να εγκαταλείψει τη χιτλερική Γερμανία.

Εμπειρος χειριστής της τεχνικής του κολάζ, ο Τομ Λανουά χρησιμοποιεί παράλληλα με το κείμενο του Μαν αποσπάσματα από Σέξπιρ, Γκαίτε και Τσέχοφ, ενώ ανατρέχει συχνά και σε ιστορικά ντοκουμέντα, π.χ. στους λόγους του Γκέμπελς.

Η παράσταση ανέβηκε στην Αμβέρσα όταν η άκρα δεξιά κέρδιζε ολοένα σε δημοτικότητα αγγίζοντας το 35%. Ωστόσο, το «Μεφίστο για πάντα» δεν περιορίζεται σε μια επιφανειακή προσέγγιση της επικαιρότητας. Η δύναμη του κειμένου και της παράστασης εντοπίζεται ακριβώς στην προσπάθεια τόσο του συγγραφέα όσο και του σκηνοθέτη να κάνουν ορατούς τους περίπλοκους μηχανισμούς ελέγχου κάθε απολυταρχικού καθεστώτος.

Γνωστός για την προτίμησή του σε μη δραματικά κείμενα, ο Κασίερς κάνει ένα θέατρο κλασικό που στηρίζεται στον ηθοποιό και το κείμενο. Καλλιτέχνης με διακριτική παρουσία παρά τους πολύχρονους πειραματισμούς του στη δεκαετία του 1980 και του 1990 σε μη θεατρικούς χώρους, αλλά και τη συνεργασία του με έφηβους και άτομα με ειδικές ανάγκες, άργησε να «διεκδικήσει» τη θέση του στη φλαμανδική σκηνή.

Η θητεία του στο σχέδιο και την γκραβούρα επέδρασαν στον τρόπο με τον οποίο τοποθετεί την ανθρώπινη μορφή στο χώρο αλλά και στη χρήση της νέας τεχνολογίας. Κάθε δουλειά του εντυπωσιάζει τόσο για την έξοχη διδασκαλία των ηθοποιών όσο και για την εικαστική της αρτιότητα, που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από μια δημιουργική χρήση του βίντεο.

Δουλεύοντας με τις αισθήσεις

Στο «Μεφίστο για πάντα» η ηλεκτρονική εικόνα τίθεται στην υπηρεσία της δραματουργίας. Τα κοντινά πλάνα των ηθοποιών, αγαπημένη τεχνική του Κασίερς, υπονομεύουν τη μετωπική σχέση του κοινού με την πλατεία δημιουργώντας μια αίσθηση οικειότητας. Πέρα από την εκτεταμένη χρήση της ηλεκτρονικής εικόνας, ο Κασίερς χρησιμοποιεί την τεχνολογία και για να επεξεργαστεί το ηχητικό περιβάλλον της παράστασης.

Στην παράσταση η χρήση μικροφώνων δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα, αφού κάνει αισθητή τη σχεδόν ψιθυριστή εκφορά του λόγου, ενώ παράλληλα μεγεθύνει εντυπωσιακά τις στιγμές έντασης. «Το θεατρικό μέσο», δήλωνε το περασμένο καλοκαίρι σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Le Monde», «είναι τόσο ανοιχτό, οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν τόσες δυνατότητες, που μας επιτρέπουν να δώσουμε το μέγιστο πληροφοριών στις αισθήσεις του θεατή: δουλεύοντας πάνω στον ήχο και την εικόνα μπορούμε πραγματικά να δημιουργήσουμε ένα νοητικό τοπίο που θα μας επιτρέψει να εισχωρήσουμε στον εσωτερικό κόσμο του θεατρικού προσώπου. Ετσι, δεν υπάρχει πλέον απόσταση ανάμεσα στον ηθοποιό και τον θεατή, όπως ακριβώς όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο που αγαπάμε...». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Σχετικά θέματα: Φεστιβάλ Αθηνών
Αφιερωμένα εξαιρετικά στον Ρίτσο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
53η Μπιενάλε Βενετίας
Ο καλλιτέχνης είναι γυμνός
Η μηχανή των ποιητών
Αγορά βιβλίου
Εκρηξη στο μυθιστόρημα
Αστυνομικό μυθιστόρημα
Στη θάλασσα με τους ντετέκτιβ
Βιβλίο
Αρειανοί στον πλανήτη Μελιτζάν
Η αγία ελληνική οικογένεια
Αντίο, κύριε Ζούκερμαν
Γερμανικό Θέατρο του Βερολίνου
Ανθρωποι και ποντίκια
Εκθεση
Με το πενάκι του Φελίνι
Εκθεση ζωγραφικής
Με πέτρα, νερό και έντονα χρώματα
Θέατρο
Μια παράσταση σαν συναυλία
Κινηματογράφος
Ξαφνικά φέτος το καλοκαίρι
Προσοχή, πτώμα στον κήπο
Κοινοτικές επιδοτήσεις
820 εκατ. ευρώ ζητούν διαχειριστή
Μουσική
Ρόκερ απ' τον τόπο σου
Ακολουθώντας τα είδωλα
Συνέντευξη με τη Μόνικα Μπελούτσι
Monica Bellucci
Συνέντευξη: Μίκαελ Χάνεκε
Τα παιδικά χρόνια του φασισμού
Συνέντευξη: Σίνεντ Ο' Κόνορ
«Ο Ομπάμα ήρθε όπως ο Χριστός»
Συνέντευξη: Σαρλότ Γκενσμπούργκ
«Εφτασα στα άκρα και το απόλαυσα»
Συνέντευξη: Στέλιος Μάινας
Ο μαφιόζος της διπλανής πόρτας
Συνέντευξη: Φώτης Κρικζώνης
Μισόν αιώνα μπάρμαν
Φεστιβάλ Αθηνών
«Μεφίστο» με πολυμέσα
Αφιερωμένα εξαιρετικά στον Ρίτσο
Χορός
Χορεύοντας με τον Μπετόβεν