Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Ελεύθερο βήμα

  • Προκλήσεις για τη διαφάνεια

    Αν κάποιος παρατηρήσει προσεκτικά τις προκηρύξεις των διαφόρων προγραμμάτων, θα διαπιστώσει ότι όλες παρουσιάζουν μια σημαντική παθογένεια· την ανυπαρξία ανωνυμίας στις προτάσεις που ανταγωνίζονται προκειμένου να λάβουν χρηματοδότηση.

    Οταν όλοι διαμαρτύρονται για την έλλειψη αντικειμενικών μηχανισμών αξιολόγησης και αδιάβλητων όρων στις χρηματοδοτήσεις έργων και προγραμμάτων, κανείς δεν μπορεί να υποστηρίξει με τον ίδιο τρόπο την ανυπαρξία προληπτικών-ελεγκτικών μηχανισμών στο διεθνές επίπεδο.

    Επομένως, το ερώτημα είναι απλό: Θέλουμε να βελτιώσουμε το πλαίσιο χρηματοδότησης προγραμμάτων και έργων προκειμένου να έχουμε ανταγωνιστικές και καινοτόμες προτάσεις και να χρηματοδοτούμε τις καλύτερες και όχι τις πιο «επώνυμες»; Αν αυτό είναι το ζητούμενο για μια κοινωνία που επιδιώκει τη βελτίωση των όρων υγιούς ανταγωνισμού, προώθησης της διαφάνειας, ανάδειξης των καλύτερων και όχι των αποκαλούμενων «επωνύμων», την προώθηση της καινοτομίας, τότε υπάρχει τρόπος. Σε αυτόν τον διάλογο προτείνω τη θεσμοθέτηση τριών συγκεκριμένων μέτρων:

    1 Ενός μηχανισμού προστασίας της ανωνυμίας των προς χρηματοδότηση προτάσεων. Κάθε πρόταση πρέπει να συνοδεύεται από δύο ξεχωριστούς φακέλους: Εναν ανώνυμο που θα περιέχει το τεχνικό και επιστημονικό μέρος του έργου και έναν επώνυμο, στον οποίο θα παρουσιάζεται η επιστημονική / ερευνητική ομάδα ή ακόμη και το δίκτυο συνεργασίας. Είναι αυτονόητο ότι το κάθε σκέλος θα έχει το ειδικό βάρος που του αναλογεί.

    Η αξιοπιστία του προτεινόμενου συστήματος έγκειται στο γεγονός ότι πρώτα αξιολογείται το ανώνυμο μέρος, δηλαδή η πρωτοτυπία, η καινοτομία, το περιεχόμενο της πρότασης, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης κ.λπ. και ακολούθως το επώνυμο μέρος, στο οποίο αξιολογείται το ανθρώπινο δυναμικό που προτείνεται να υποστηρίξει το συγκεκριμένο έργο / πρόγραμμα.

    2 Η υποχρεωτική χρήση της αγγλικής γλώσσας ως γλώσσας εργασίας και παρουσίασης των προτάσεων. Η πρόταση παραμένει ανοικτή για να προστεθούν εναλλακτικά η γαλλική και η γερμανική γλώσσα ως γλώσσες εργασίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Κατ' αυτό τον τρόπο θα δίνεται η δυνατότητα στην αναθέτουσα αρχή να χρησιμοποιεί αξιολογητές από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου.

    3 Τη δημιουργία μητρώου αξιολογητών με επιστήμονες-εμπειρογνώμονες από όλο τον κόσμο. Ετσι η Ελλάδα θα δείξει ότι έχει «ανοικτές πόρτες» σε ιδέες και δεν φοβάται τη διεθνή αξιολόγηση του δυναμικού της.

    Η Ελλάδα οφείλει να πιστέψει στη δύναμη των ιδεών και της καινοτομίας. Με αυτούς τους όρους μπορεί να διαμορφώσει ένα διαφορετικό σκηνικό εξωστρέφειας και παραγωγής σημαντικών ερευνητικών και βιομηχανικών αποτελεσμάτων. Η προγραμματική περίοδος 2007-2013 δίνει μια σημαντική ευκαιρία να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο διαφάνειας στη λειτουργία των προγραμμάτων και να δημιουργήσουμε νέες και καλύτερες υποδομές.

    * Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ είναι καθηγητής του ΑΠΘ.

  • Μετάλλαξη της βαρβαρότητας

    Ολοι ξέρουμε ότι υγεία της δημοκρατίας και υγεία του κράτους σημαίνει υγεία των θεσμών.

    Ολοι ξέρουμε ότι η χειρότερη αρρώστια είναι η μετάπλαση (=μεταπλασία) των θεσμών σε τρωκτικά που τρώνε τις δικές τους σάρκες και τις σάρκες των άλλων.

    Τα τελευταία χρόνια, δυστυχώς, το ροκάνισμα θεσμών και ιδεών αποτελεί καθημερινό σύνδρομο της δημόσιας ζωής. Δύο θεμελιώδεις θεσμοί, χωρίς τη λειτουργία των οποίων δεν νοείται δημοκρατία, υποφέρουν σοβαρά απ' αυτή την αρρώστια διαστρέφοντας τον υψηλό ρόλο τους. Πρόκειται για τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας, των οποίων η αδηφαγία μεταλλάσσει καθημερινά τα πολιτικά κόμματα σε όργανα και υπηρέτες τους.

    1 Το μικρόβιο των πρώτων: η βουλιμία της επιλογής του «ό,τι πουλάει», το οποίο μεταλλάσσεται στα πολιτικά κόμματα σε «μικροπολιτικό κομματικό συμφέρον» ή «κομματικό κόστος». Ετσι, η βουλιμία του κέρδους και η βουλιμία του κομματικού συμφέροντος δημιουργούν τη νεοπλασματική πολιτική εξουσία.

    Είναι λυπηρό που αναγκάζεται κανείς να χρησιμοποιεί ιατρικούς όρους. Αλλά ποιους άλλους θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει κανείς σήμερα; Παλαιότερα, η συνταγματική επιστήμη ονόμαζε αυτά τα (τότε όχι συχνά) φαινόμενα: «αλλοίωση του συντάγματος» ή «αλλοίωση του πολιτεύματος». Σήμερα οι όροι εκείνοι δεν λένε πια τίποτε.

    2 Η πιο θεμελιώδης λειτουργία της ανθρώπινης κοινωνίας, η επικοινωνία, και ο βασικότερος θεσμός σύνδεσης κράτους και κοινωνίας, τα πολιτικά κόμματα, αντί να υπηρετούν την ποιότητα της δημοκρατίας, την καθιστούν όργανό τους και όργανο του «τι πουλάει» και του «τι κομματικά συμφέρει». Ετσι, οι αρχές αυτών των ταπεινών επιλογών έχουν καταστεί πια αρχές της δημοκρατίας, αρχές λειτουργίας του πολιτεύματος και βάσεις της δημοκρατικής αρχής. Σιγά σιγά μάλιστα μπορεί να καθιερωθούν ή και να θεσπιστούν... ως συνταγματικές αρχές. Γιατί όχι; Ηδη έχει υποστηριχθεί ότι οποιαδήποτε ασυδοσία στον αιθέρα και στη λαϊκή αντιπροσωπεία ανήκει στην ελευθερία του τύπου (για τα τηλεοπτικά ΜΜΕ) και στις πολιτικές ελευθερίες (για τους πολιτικούς).

    3 Πριν από λίγο καιρό ζήσαμε την ανερυθρίαστη συζήτηση ΜΜΕ και κομματικών παραγόντων με τη χρησιμοποίηση του θεσμού ανάδειξης του Προέδρου της Δημοκρατίας για την επίσπευση των βουλευτικών εκλογών. Ζήσαμε ακόμη και τη χωρίς αναστολή αποδοχή της δήλωσης για το χρηματισμό πολιτικού κόμματος.

    Ολα αυτά δεν ήταν κατάχρηση θεσμών; Ενα ατέλειωτο ροκάνισμα των θεσμών του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Πολιτικού Κόμματος;

    Τώρα ζούμε την καταχρηστική εκμετάλλευση, το ροκάνισμα του θεσμού των ευρωεκλογών, του θεσμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο προεκλογικός αγώνας, εβδομάδες τώρα, από αγώνας για ανάδειξη αντιπροσώπων στην Ευρωβουλή, έγινε αγώνας «βάρβαρης» διαφήμισης για το ποιο κόμμα είναι καλύτερο να κυβερνά τον τόπο. Ολοι οι πολίτες διερωτώνται: ο προεκλογικός αυτός αγώνας δεν έπρεπε να είναι ένας πολιτισμένος αγώνας ενημέρωσής μας για το τι είναι η Ευρωπαϊκή Ενωση; Τι καλό ή τι κακό περιμένουμε απ' αυτήν και ποια πολιτική έχει το κάθε κόμμα για την αξιοποίηση της σχέσης μας ως μέλους της Ενωσης για τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα εθνικά μας συμφέροντα;

    4 Κανείς δεν άκουσε τίποτα για συγκεκριμένο πρόγραμμα της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Κανείς δεν άκουσε τι θα κάνουν οι αντιπρόσωποί μας που θα εκλεγούν.

    Ετσι, οι εκλογές για την εκπροσώπηση της χώρας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έγιναν μέσο κομματικής διαφήμισης για δημοσκόπηση, για δημοψήφισμα ή, στην καλύτερη (αλλά και την πιο στρεβλή περίπτωση) για εθνικές εκλογές. Οι πολίτες πράγματι μπερδεύονται κάθε φορά που πάνε μπροστά στις τηλεοράσεις: Είναι δημοσκόπηση; Είναι δημοψήφισμα; Ποιο κόμμα έρχεται πρώτο; Ποια κυβέρνηση θα έχουμε μετά τις εκλογές;

    Αν αυτό δεν είναι όχι απλώς «αλλοίωση του συντάγματος», που θα λέγαμε στην αίθουσα διδασκαλίας, αλλά ροκάνισμα και καταβρόχθιση θεσμών της δημοκρατίας, τότε τι είναι;

    5 Δεν έφταναν για τη βουλιμία μας οι θεσμοί. Τώρα τελευταία αρχίσαμε να καταβροχθίζουμε και πολιτικές ιδέες. «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα;». Ενας ιδεολογικοπολιτικό και κοινωνικοπολιτικό σύνθημα της πρώτης μεγάλης κρίσης της αστικής δημοκρατίας κατά την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης, ένα σύνθημα που βροντοφωνήθηκε στα πεδία των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων ενός και πλέον αιώνα, κατακρεουργήθηκε μπροστά στο βωμό της μικροπολιτικής και της γενικής παρακμής, χωρίς γνώση και με περιφρόνηση της Ιστορίας.

    Το τι σημαίνει το σύνθημα σήμερα, στην βαθιά τούτη κρίση, το είπε με πληρότητα το κύριο άρθρο του εκδότη της περασμένης «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας». Θα 'θελα να προσθέσω μόνο δυο-τρεις σκέψεις εδώ. Η κρίση, φοβούμαι, είναι σήμερα μεγαλύτερη από εκείνη της βιομηχανικής επανάστασης και η «βαρβαρότητα» βαθύτερη. Γιατί δεν είναι κρίση μόνο οικονομική, όπως μας την παρουσιάζουν. Είναι κρίση όλων των τομέων του πολιτισμού. Αυτό δεν το ζούμε από τον περασμένο Σεπτέμβρη. Το ζούμε δυστυχώς, από πολλές δεκαετίες.

    6 Τότε, κατά τη βιομηχανική επανάσταση των μέσων του 19ου αιώνα, υπήρχε σκέψη, μελέτη και βαθυστόχαστη συζήτηση, σε όλες τις πλευρές - για να καταλήξει και σε αιματηρούς αγώνες. Σήμερα δεν υπάρχει καμιά σκέψη -τίποτα. Ο σημερινός «σοσιαλισμός», με όλες του τις διαβαθμίσεις και σημαίες, ακόμη και με το μοντέρνο ένδυμα της «σοσιαλδημοκρατίας» ή της «πολιτικής του κοινωνικού κράτους», παραμένει άφωνος. Και το χειρότερο: ούτε μελετά, ούτε σκέπτεται για το «μέγιστο μάθημα».

    Ετσι, το σύνθημα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», χωρίς μελέτη, χωρίς σκέψη για τη σημερινή κρίση πολιτισμού, φαγώθηκε και αυτό στο βωμό της παρακμής. Στο βωμό της μικροπολιτικής, που δεν του άξιζε.

    *Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Οι 4 γρίφοι της κάλπης
Λογαριασμοί χωρίς τον ψηφοφόρο
Η διαφορά θα κάνει τη διαφορά
Φωτοφίνις με την αποχή
Επικοινωνιακό «καναβούρι»
Το «καναβούρι» της επικοινωνίας
Τι είπε ο παπαγάλος της Ν.Δ.
Η ιστορία της Μαριέττας
Ελιγμός από ΛΑΟΣ
Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα
Παράξενοι πράσινοι
Πάγκαλος vs ΚΚΕ
Οι παπαγάλοι ακούστηκαν μέχρι τη Νέα Υόρκη!
Συνέντευξη με τον Αλέξη Τσίπρα
«Βλακώδης η κόντρα ΠΑΣΟΚ-Ν.Δ.»
Υπόθεση Siemens
Δύο έξω, δύο μέσα για τη Siemens
Αντίδραση συνηγόρων
Ανάσα από Eurogroup στην κυβέρνηση
Από φθινόπωρο τα σκληρά
Ασφαλιστικά Ταμεία
Απαγορευμένη επένδυση του ΤΑΞΥ
Βατοπέδιο
Από την αρχή η διερεύνηση
Ε.Ε.: Αποτυχίες στην κοινωνική πολιτική
Ευέλικτοι, πολωνοί υδραυλικοί
Επίτροπος Μετανάστευσης
Περιπολία Μπαρό επιτόπου
Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις μοναστηριών
Της αγίας Αγρανάπαυσης
Λαθρεμπόριο Τσιγάρων
Ενα σκάνδαλο με φίλτρο
Πράσινες ευρωεκλογές
Ελάτε να πρασινίσουμε
Συνέντευξη Β. Κοντογιαννόπουλος
«Να τελειώνουμε πια με τις αυτοδυναμίες»
Συνέντευξη Νίκος Χρυσόγελος
«Ετοιμοι για συνεργασία, πάνω όμως σε συγκεκριμένα σημεία»
Συνέντευξη Χανς-Γκερτ Πέτερινγκ
«Η αποχή θα ενισχύσει τα κόμματα των άκρων»
Συνέντευξη με το Μιχάλη Χρυσοχοΐδη
«Το ΚΚΕ ανάχωμα υπέρ της δεξιάς»