Έντυπη Έκδοση

Πολιορκίες και αναταράξεις

**Μάικλ Τζόυς

Λένινγκραντ Η πολιορκία (1941-1944)

μτφρ.: Ρένα Χατχούτ

εκδ. Ωκεανίδα, 2008, σ. 632, 22 ευρώ

Από την ίδρυσή της στις 16 Μαΐου 1703 από τον Μέγα Πέτρο ώς τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η πόλη αυτή ποτέ δεν έφτασε πιο κοντά στην απόλυτη καταστροφή απ' ό,τι κάτω από την επέλαση της ναζιστικής Γερμανίας. Αυτή η ζωντανή, πολιτισμένη πόλη, που αριθμούσε περισσότερους από 2,5 εκατ. κατοίκους, είχε βρεθεί αντιμέτωπη με μια πολύ καλά σχεδιασμένη επίθεση. Διακυβεύοντας το δικαίωμά της να υπάρχει. Τίποτε απ' όσα έγιναν δεν έγιναν τυχαία. Ο αντικειμενικός σκοπός των γερμανικών στρατιών που πολιορκούσαν το Λένινγκραντ ήταν να κάνουν τους κατοίκους της πόλης να πεθάνουν από την πείνα.

Τον χειμώνα του 1941, η καθημερινή μερίδα ψωμιού έφτανε μόλις τα 125 γραμμάρια. Πολλοί άνθρωποι πέθαιναν από την πείνα. Οι αρχές όμως ήθελαν να αποκρύψουν το γεγονός και έβαζαν τα πτώματα σε κάρα, στημένα έτσι ώστε να φαίνονται σαν να ήταν καθιστοί, και τα μετέφεραν κάπου αλλού. Η κρατική λογοκρισία ήταν αυστηρή και αυθαίρετη. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η επίσημη πολιτική δεν επέτρεπε τη δημοσίευση οποιασδήποτε φωτογραφίας του Λένινγκραντ στην οποία να απεικονίζονται πάνω από τρεις νεκροί.

Ο ειδικευμένος στην ψυχολογία των μαχών και στον ζωτικό ρόλο του ψυχισμού σε ακραίες καταστάσεις ιστορικός Μάικλ Τζόυς με συναρπαστική αφήγηση συνθέτει την ιστορία -το έπος- της πολιορκίας από την ανθρώπινη πλευρά του. Ανατρέχοντας σε μαρτυρίες που δεν προέρχονται από επίσημα σοβιετικά αρχεία, αλλά από ζωντανές αφηγήσεις εκείνων που ήταν παγιδευμένοι στην πόλη, αγγίζει ταμπού, όπως η λεηλασία, οι συμμορίες κακοποιών και ο κανιβαλισμός.

**Herbert Adams Gibbons

Βενιζέλος Μια βιογραφία (1864-1920)

πρόλογος: Μίμης Ανδρουλάκης

μτφρ.: Μιχάλης Κατσιμίτσης

εκδ. Ευρασία, 2008, σ. 424, 22 ευρώ

Ο Χέρμπερτ Ανταμς Γκίμπονς (1880-1934), με σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον στον τομέα των Ανατολικών Σπουδών, εργάστηκε ως δημοσιογράφος και ξένος ανταποκριτής (1906-1916) στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Τουρκία -όπου έκανε έρευνα για τη διδακτορική του διατριβή-, καθώς και σε άλλες χώρες της Ανατολής. Μεταξύ των σημαντικών προσωπικοτήτων που είχε την ευκαιρία να γνωρίσει κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του πορείας, υπήρξε και ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Οπως αναφέρει και ο ίδιος, ένα σημαντικό μέρος των όσων εξιστορεί αντλήθηκε από τον ίδιο τον Βενιζέλο, καθώς και από τον Νικόλαο Πολίτη, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών από το 1917.

Ο Γκίμπονς λειτουργώντας ταυτόχρονα ως ιστορικός και ως δημοσιογράφος ξεφεύγει από τον κίνδυνο της εγκωμιαστικής βιογραφίας ή της προπαγάνδας. Παράλληλα με την απλή έως λιτή γραφή του, μας δινει με εξαιρετικά ζωηρό και παραστατικό τρόπο την εικόνα μιας από τις πιο ταραγμένες περιόδους της νεότερης ελληνικής Ιστορίας. Δεν πρόκειται απλώς για μια συνηθισμένη βιογραφία, αλλά για μια ιστορική μαρτυρία με πολλά στοιχεία που δύσκολα εντοπίζονται στα βιβλία της Ιστορίας.

**Σπυρίδων Σφέτας

Ελληνοβουλγαρικές αναταράξεις 1880-1908

εκδ. Επίκεντρο, 2008, σ. 384, 23 ευρώ

Το 1829, μετά την υπογραφή της συνθήκης της Αδριανούπολης, άρχισε σταδιακά να εκδηλώνεται μια βουλγαρική εθνική κίνηση, η οποία εκφράστηκε αρχικά με το αίτημα για ίδρυση βουλγαρικών σχολείων και διορισμό βούλγαρων επισκόπων. Η βουλγαρική εθνική κίνηση εμπεριείχε ως βασικό άξονα την οροθέτηση του βουλγαρισμού από τον ελληνισμό και, σε τελευταία ανάλυση, την αποξένωση. Το δεύτερο στάδιό της αποτέλεσε το εκκλησιαστικό ζήτημα. Η μακροχρόνια υπαγωγή των Βουλγάρων στο Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είχε δημιουργήσει προβλήματα στη συμβίωση Ελλήνων και Βουλγάρων. Αυτά προέκυψαν όταν οι Βούλγαροι άρχισαν να θέτουν ζήτημα ίδρυσης αυτοκέφαλης Βουλγαρικής Εκκλησίας, χωρίς να έχει ιδρυθεί βουλγαρικό κράτος. Το τρίτο στάδιο της βουλγαρικής εθνικής κίνησης ήταν η οργάνωση εξεγέρσεων για την απελευθέρωση.

Ο βαλκανιολόγος Σπυρίδων Σφέτας στη μονογραφία του μελετά τις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις από την εγκατάσταση της ελληνικής διπλωματικής υπηρεσίας στη Σόφια το 1880 μέχρι την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τής Βουλγαρίας το 1908. Πολύ ενδιαφέρουσα και συνθετική η προσέγγισή του, στηρίζεται στο μεγαλύτερο μέρος της σε αδημοσίευτα αρχεία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, των βουλγαρικών κρατικών αρχείων. Υλικό αντλήθηκε και από το προσωπικό αρχείο του Στέφανου Δραγούμη, καθώς και από αδημοσίευτα γερμανικά, αυστριακά και αγγλικά αρχεία.

**David Irving

Γκαίρινγκ Ο ισχυρός άνδρας του τρίτου Ράιχ

μτφρ.: Κατερίνα Χαλμούκου

εκ. Γκοβόστη, 2009, σ. 784, 39 ευρώ

Αμφιλεγόμενος για τις απόψεις του, αλλά έγκυρος ερευνητής και γλαφυρός αφηγητής, ο Ντέιβιντ Ιρβινγκ στο τελευταίο βιβλίο του παρουσιάζει με τρόπο βιωματικό τη σταδιοδρομία του δεύτερου στην ιεραρχία της ναζιστικής Γερμανίας και εκλεκτού διαδόχου τού Χίτλερ, Χέρμαν Βίλχελμ Γκαίρινγκ (1893-1946). Εξαντλώντας κυριολεκτικά πρωτογενείς πηγές, όπως ημερολόγια, αλληλογραφία, ιατρικούς φακέλους και κρατικά αρχεία, συνθέτει μια σπάνια και ρεαλιστική βιογραφία. Τα νέα στοιχεία που προσκομίζει περιλαμβάνουν αναλυτικές πληροφορίες για τους δύο γάμους του, για την εξάρτησή του από τη μορφίνη, για τον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε στη δημιουργία της Γκεστάπο και για τις μυστικές συνομιλίες που είχε πριν από τον πόλεμο με τον πρωθυπουργό της Βρετανίας Νέβιλ Τσάμπερλαιν. Επιπλέον περιλαμβάνονται λεπτομερή στοιχεία για τις συνωμοσίες στις οποίες ενεπλάκη σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, για την εμφάνισή του στη Δίκη της Νυρεμβέργης και για την αυτοκτονία του με υδροκυάνιο λίγη ώρα πριν από την εκτέλεσή του. Η βιογραφία του Γκαίρινγκ από τον Ιρβινγκ συνιστά την πρώτη σοβαρή προσπάθεια εμπεριστατωμένης παρουσίασης του μεγαλομανούς συνεργάτη του Χίτλερ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Κοινωνικός απομονωτισμός
Κομπόδεμα για την αιωνιότητα
Η λογοτεχνία του διχασμένου υποκειμένου
Η βασανισμένη ψυχή του ποιητή Ταρκόφσκι
Ενα βιβλίο για σπουδαστές και όχι μόνο
Στον μαγικό καθρέφτη του χρόνου
Χορεύετε, παρακαλώ;
Η φιλοσοφία ως κριτική της θεολογικής αποξένωσης
Ο φόνος είχε καταντήσει πολύ μπανάλ
Οι ισχυροί χαρακτήρες
Ιστορίες σε εξοχικά τοπία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Κοινωνικός απομονωτισμός
Κομπόδεμα για την αιωνιότητα
Η λογοτεχνία του διχασμένου υποκειμένου
Πολιορκίες και αναταράξεις
Η βασανισμένη ψυχή του ποιητή Ταρκόφσκι
Ενα βιβλίο για σπουδαστές και όχι μόνο
Στον μαγικό καθρέφτη του χρόνου
Χορεύετε, παρακαλώ;
Η φιλοσοφία ως κριτική της θεολογικής αποξένωσης
Ο φόνος είχε καταντήσει πολύ μπανάλ
Οι ισχυροί χαρακτήρες
Ιστορίες σε εξοχικά τοπία
Άλλες ειδήσεις
Ο βασιλιάς με κοντό παντελόνι
Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς
Σχετικά με την προβληματική της τρέλας
Υίωση
Απληστία: θανάσιμη νόσος της εποχής