Έντυπη Έκδοση

Πού οδηγεί η πολιτική της συναίνεσης;

Σαντάλ Μουφ

Επί του πολιτικού

μτφρ.: Αλέξανδρος Κιουπκιολής

εκδόσεις Εκκρεμές, σ. 158, ευρώ 14,77

Η Σαντάλ Μουφ (Βέλγιο, 1943) εξετάζει θέματα πολιτικής στρατηγικής των σύγχρονων κοινωνιών, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, και διαπιστώνει ότι οι απόψεις πολλών πολιτικών αναλυτών, όπως και κοινωνιολόγων, σχετικά με την πρόοδο των κοινωνιών χάρη στον αφανισμό των συγκρούσεων και της αντιπαλότητας, είναι λανθασμένες. Το «μεταπολιτικό» όραμα, ότι δηλαδή η παγκοσμιοποίηση και η εξάπλωση της φιλελεύθερης δημοκρατίας οδηγεί τις κοινωνίες σε «κοσμοπολίτικο μέλλον», κύρια συστατικά του οποίου είναι η ειρήνη, η ευημερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα σε παγκόσμια κλίμακα, αμφισβητείται από τη συγγραφέα. Μάλιστα, αντλώντας παραδείγματα από τα λαϊκιστικά δεξιά κόμματα και τη νέα τρομοκρατία, υποστηρίζει ότι μια τέτοια αντίληψη δημιουργεί περισσότερα προβλήματα στους δημοκρατικούς θεσμούς, καθώς όταν δεν υπάρχουν «διαθέσιμοι δίαυλοι μέσω των οποίων οι διάφορες συγκρούσεις θα μπορούσαν να λάβουν μια "αγωνιστική" μορφή, αυτές οι συγκρούσεις έχουν την τάση να προσλαμβάνουν ανταγωνιστική μορφή», κάτι που αποτρέπει την αγωνιστική συμπεριφορά.

Οι έννοιες «ακομμάτιστη δημοκρατία», «παγκόσμια κοινωνία πολιτών», «απόλυτη δημοκρατία» συνιστούν την απολιτική θέση, η οποία δεν αναγνωρίζει την ανταγωνιστική διάσταση που εμπεριέχεται στην έννοια του πολιτικού.

Η πεποίθηση ότι η οικουμενική ορθολογική συναίνεση -κάτι που συναντάται στον φιλελεύθερο πολιτικό λόγο- οδηγεί τις κοινωνίες στην απόλυτη δημοκρατία είναι εσφαλμένη, καθώς η ταύτιση οδηγεί σε αδιέξοδα, ενώ θα ήταν πιο γόνιμη η αναζήτηση μέσων για να δημιουργηθεί μια «ζωντανή "αγωνιστική" δημόσια σφαίρα αμφισβήτησης όπου θα μπορούν να αντιπαρατεθούν διαφορετικά ηγεμονικά πολιτικά σχέδια». Επιπλέον η Μουφ επικρίνει τη σύγχρονη τάση των πολιτικών να μιλάνε για «διάλογο» και «διαβούλευση» -«έννοιες» οικείες και στα καθ' ημάς-, μιας και θεωρεί ότι οι λέξεις αυτές είναι κενές περιεχομένου και νοήματος, αφού αυτοί που συμμετέχουν στις συζητήσεις δεν έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε διαφοροποιημένες εναλλακτικές δυνατότητες. Για τη συγγραφέα η συναινετική πολιτική, όχι μόνο δεν δημιουργεί εκείνες τις προϋποθέσεις για μια ενωμένη και συμφιλιωμένη κοινωνία, αλλά αντιθέτως οδηγεί στην εμφάνιση ανταγωνισμών, τους οποίους η αγωνιστική σκοπιά θα τις είχε αποφύγει εφόσον θα επέτρεπε νόμιμες μορφές έκφρασης σ' αυτού του είδους τις συγκρούσεις.

Παράλληλα, ωστόσο, πολλά προβλήματα προκύπτουν σήμερα όχι από τη σύγκρουση «Δεξιάς και Αριστεράς», αλλά από την αντιπαλότητα ανάμεσα στο «Καλό και το Κακό», επειδή η πολιτική έχει μετατεθεί στο «ηθικό επίπεδο». Για να αποτραπεί η ηγεμονία μίας και μόνης υπερδύναμης, με όλα τα δεινά που μπορεί να επιφέρει αυτή, είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί ένας πολυπολικός κόσμος στον οποίο θα επιτυγχάνεται η ισορροπία από τους διάφορους περιφερειακούς πόλους και την ύπαρξη διαφόρων ηγεμονικών δυνάμεων.

Ενα βιβλίο χρήσιμο για να κατανοήσουμε σύγχρονα πολιτικά φαινόμενα και να δημιουργήσουμε νέες μορφές συλλογικής ταύτισης, έχοντας πάντα ως άξονα τις δημοκρατικές κατευθύνσεις.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Τύφλωση προσώπου
Ουέλς σε μετάφραση Παπαδιαμάντη
Ο Μαρξ παραμένει επίκαιρος;
Ο λόγος της απουσίας
Η ευκαρπία του καθηγητή Π.Δ. Μαστροδημήτρη
Φρενιάσματα
Περιήγηση εντός και εκτός τού εγώ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Τύφλωση προσώπου
Ουέλς σε μετάφραση Παπαδιαμάντη
Ο Μαρξ παραμένει επίκαιρος;
Ο λόγος της απουσίας
Η ευκαρπία του καθηγητή Π.Δ. Μαστροδημήτρη
Φρενιάσματα
Περιήγηση εντός και εκτός τού εγώ
Πού οδηγεί η πολιτική της συναίνεσης;
Οψεις ανάγνωσης
Το καλό εξώφυλλο δεν είναι προϊόν συνταγής
Μουσική
Σαν παλιό καλό κρασί - Κ.Π. Καβάφης. Λένα Πλάτωνος, Γιάννης Παλαμίδας Μικρή Επίδαυρος, 9 και 10 Ιουλίου 2010
Δυο κριτικές για το ίδιο βιβλίο
Το ρίγος της ύπαρξης
Θέατρο σκιών
Μια επιστολή από την Κομοτηνή για τον Καραγκιόζη
Μεταδίδει από το Βερολίνο ο Βασίλης Κοντόπουλος
Η ευαίσθητη θηλυκή υφήλιος της Λουίζ Μπουρζουά και ο Χανς Μπέλμερ
Φιλοσοφία
Ο πλατωνικός Τίμαιος και κάποιες σκέψεις πάνω στο κοσμολογικό πρόβλημα
Από τις 4:00 στις 6:00
Ενας μουσικός θησαυρός
Οταν ένα καθημερινό πρόβλημα γίνεται τραγούδι
Άλλες ειδήσεις
Περίεργα ξένος
Ο Διονύσης