Έντυπη Έκδοση

ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ:

«Το σινεμά αντιπροσωπεύει... δυστυχώς τη ζωή μου»

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ σημαντική συνάντηση με τον Μιχάλη Κακογιάννη (πέρα από μια πολύ σύντομη το 1962 στο Φεστιβάλ των Κανών, όπου προβλήθηκε και βραβεύτηκε η ταινία του «Ηλέκτρα») έγινε το 1964 στα στούντιο του Φίνου στην οδό Χίου, όταν ο σκηνοθέτης είχε αρχίσει το μοντάζ της ταινίας του «Αλέξης Ζορμπάς».

Παρά την κούραση και την ένταση που θα περίμενε κανείς, ο Κακογιάννης, φρέσκος και πολύ νεανικός παρά τα 40 του τότε χρόνια, δέχτηκε πρόθυμα να μιλήσει για την ταινία του. Παραθέτω αποσπάσματα από τη συνέντευξη.

- Τι σας έκανε να διαλέξετε τον «Ζορμπά» από όλα τα έργα του Νίκου Καζαντζάκη;

«Πρώτα ήταν η πρόκληση να μεταφερθεί στην οθόνη ένα έργο που εξωτερικά δεν είχε κινηματογραφική μορφή. Οπως και ως μυθιστόρημα δεν είχε τη μορφή κανονικού μυθιστορήματος. Ηθελα, στην πραγματικότητα, να κάνω μια ταινία χωρίς τη γεωμετρική μαθηματική μορφή, δηλαδή 1+1 = 2. Εδώ η ταινία είναι ένα μωσαϊκό της ζωής, που στο τέλος δημιουργεί την εντύπωση ενός συνόλου, είναι μια σύνθεση όλων των εκδηλώσεων της ζωής. Υστερα, η όλη υπόσταση του Αλέξη Ζορμπά ως χαρακτήρα (που είναι και η ραχοκοκαλιά της ταινίας) είναι κάτι που με γοητεύει».

- Πώς βλέπετε το φιλμ στο σύνολο του κινηματογραφικού σας έργου;

«Ταιριάζει μέσα στο σύνολο της κινηματογραφικής μου όρασης γιατί είναι... διαφορετικό από όλα τα άλλα, και προσπαθώ κάθε φορά να μην επαναλαμβάνομαι. Βέβαια προσωπικό ύφος υπάρχει -ταύτιση με ορισμένες πλευρές του καζαντζακικού έργου- που αν δεν υπήρχε δεν θα έκανα την ταινία».

- Πού δώσατε το κυριότερο βάρος της σκηνοθεσίας; Ποιες σκηνές διαλέξατε για κλειδιά του φιλμ;

«Δύο είναι οι κεντρικές γραμμές: Πρώτον η σχέση του συγγραφέα με τον Ζορμπά και δεύτερον, η σχέση και των δύο με τη ζωή του κρητικού χωριού. Δύο παράλληλες γραμμές που ξεκινούν από την κωμωδία για να καταλήξουν στην τραγωδία».

- Πώς αντιμετωπίσατε το γλωσσικό πρόβλημα στο γύρισμα του «Ζορμπά»;

«Αρκετά θεμιτά: μετέτρεψα τον συγγραφέα σε αγγλόφωνο Ελληνα, και ο Ζορμπάς, σαν κοσμογυρισμένος που είναι, μιλάει εντελώς ιδιωματικά αγγλικά, που υπογραμμίζουν την ελληνικότητά του. Ολοι οι Ελληνες στην ταινία μεταξύ τους μιλάν ελληνικά - κι αυτό ακόμη το πράγμα το εκμεταλλεύομαι δραματουργικά. Δηλαδή η έλλειψη συνεννόησης βοήθησε ώστε να δημιουργηθεί η κατάλληλη ατμόσφαιρα. Παράδειγμα, η ερωτική σκηνή ανάμεσα στον συγγραφέα και τη χήρα, όπου δεν βγάζουν ούτε μία λέξη...».

- Είστε ικανοποιημένος από τη βοήθεια των Κρητικών στην ταινία;

«Ενστικτωδώς μερικοί Κρητικοί -που διαλέξαμε με μεγάλη προσοχή- αποδείχτηκαν ηθοποιοί πρώτης ολκής, σε βαθμό που ενώ είχα υπόψη να χρησιμοποιήσω ηθοποιούς σε ορισμένους μικρούς ρόλους, προτίμησα τελικά να χρησιμοποιήσω το γνήσιο υλικό».

- Ποια ταινία σας προτιμάτε από όσες γυρίσατε μέχρι σήμερα;

«Από την κάθε ταινία που έχω κάνει θα έβρισκα μια ή δυο σκηνές και θα έφτιαχνα εκείνο που σαν εκτέλεση πέτυχε στο όλο μου έργο».

- Για σας τι αντιπροσωπεύει ο κινηματογράφος;

«Δυστυχώς τη ζωή μου. Λέω "δυστυχώς" γιατί προϋποθέτει αφοσίωση, θυσίες, που καμιά φορά γίνονται σε βάρος αυτής της ίδιας της ζωής μου».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Μιχάλης Κακογιάννης
Ένας εστέτ αγωνιστής
Ο σκηνοθέτης και οι μούσες του
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Οδοιπορικό
Επτά μέρες με μαντίλα
Η τέχνη ενώνει
Παραστάσεις
Από μικρά στα δύσκολα
Μιχάλης Κακογιάννης
Ένας εστέτ αγωνιστής
Ο σκηνοθέτης και οι μούσες του
«Το σινεμά αντιπροσωπεύει... δυστυχώς τη ζωή μου»
Εϊμι Γουάινχαουζ
Το παιχνίδι των λυγμών
Βιβλίο
Το νουάρ κάνει τη διαφορά