Έντυπη Έκδοση

Η τέχνη ενώνει

ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ για το Φεστιβάλ, η Βαρβάρα Δούκα δέχτηκε πολλές ερωτήσεις από φίλους της καλλιτέχνες: μα έχει θέατρο στο Ιράν; Οι γυναίκες παίζουν; Οι ηθοποιοί ακουμπούν ο ένας τον άλλον; Φοράνε και στη σκηνή μαντίλα; Πρέπει να φοράς κι εσύ μαντίλα; Είσαι σίγουρη ότι θέλουν να ακούσουν από μία Ελληνίδα τους «Πέρσες», ένα έργο που μιλάει για την ήττα τους;

«Η τέχνη αποδείχθηκε τελικά σωτήρια», λέει εκείνη. «Ακόμα και στην περίπτωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Ετσι άκουσα τον λόγο του Αισχύλου στα "φαρσί", τα περσικά, κι έμαθα ότι ο Ξέρξης λέγεται Χασαγιαρ-σαχ, με δύο παχιά "σ". Κολύμπησα στο χάος που άνοιξε από τη μια πλευρά ο Χριστιανισμός, από την άλλη το Ισλάμ, ανάμεσα σε δύο λαούς που στην αρχαιότητα μισήθηκαν κι αγαπήθηκαν, πολέμησαν, μοίρασαν λάφυρα, γλώσσα, αντάλλαξαν πολιτισμό, ήθη, και οι επιμειξίες τους κράτησαν αιώνες».

Τα σκηνοθετικά ερωτήματα για τη Βαρβάρα Δούκα προέκυψαν από την υφή της επιλογής του έργου και την κουλτούρα των Περσών.

«Τι κάνεις με τόσους σχοινοτενείς "ανατολίτικους" θρήνους που τόσο σοφά ο Αισχύλος έβαλε στο στόμα των Περσών; Αλλά τι κάνεις και ιδεολογικά, όταν αυτή ακριβώς η θρηνητική υπερβολή έχει γίνει πεδίο εκμετάλλευσης και επιβολής ενός πολιτικού συστήματος μέσω μιας ατελείωτης προπαγάνδας, βασισμένης στον οικτιρμό και στις δημόσιες θρηνητικές τελετές "μνήμης για τους μάρτυρες" ενός άχρηστου πολέμου;... Η σύγχρονη ιρανική σκηνή, ειδικά οι νέοι, έχουν ανάγκη από χιούμορ, ανατροπές, αυτοσχεδιασμό, καυστικότητα. Οι ηθοποιοί, κατέχοντας γερές τεχνικές από το ρεαλιστικό παίξιμο, λόγω της τεράστιας άνθισης του ιρανικού κινηματογράφου, βαθιές ρίζες στην παράδοση και τη συναισθηματική επικοινωνία, αποτελούν εύπλαστο υλικό. Αν προσθέσεις τη δίψα για μάθηση και νέες τεχνικές, την πειθαρχία και την αυταπάρνηση, ο σκηνοθέτης έχει το τέλειο όργανο».

Ωστόσο οι ιρανοί καλλιτέχνες, κλειστοί και αποκομμένοι λόγω του πολιτεύματος, έχουν θολή εικόνα του έξω κόσμου. Κι αναρωτιούνται: Είμαστε καλοί; Είμαστε μοντέρνοι; Τι γίνεται στο εξωτερικό; Τι μπορούμε να μεταφέρουμε εδώ;

«Η απάντηση αφορά και μας» λέει η σκηνοθέτις. «Πρέπει να εμπιστευόμαστε τις δυνάμεις μας. Στο Ιράν υπάρχει πραγματική ανάγκη, βουλιμία σχεδόν, για θέατρο, που οι υπερκορεσμένοι Δυτικοί δεν αντιλαμβανόμαστε, θεωρώντας την τέχνη περισσότερο πολιτιστικό γεγονός και λιγότερο ζωτική λειτουργία στην καθημερινότητα. Σε συνθήκες απαγόρευσης το θέατρο βρίσκει τον προορισμό του, αφού το μυαλό του ανθρώπου αντιστέκεται, επινοεί υπερβάσεις των εμποδίων, βρίσκει ανείπωτους τρόπους έκφρασης για να αφηγηθεί. "Ο,τι απαγορεύεται, μιαν άλλη στιγμή, επιτρέπεται" και οι Ιρανοί έχουν μάθει να επιβιώνουν σ' ένα δαίδαλο απαγορεύσεων και "έξωθεν" επιβεβλημένων ταμπού».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Ιράν
Σχετικά θέματα: Οδοιπορικό
Επτά μέρες με μαντίλα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Οδοιπορικό
Επτά μέρες με μαντίλα
Η τέχνη ενώνει
Παραστάσεις
Από μικρά στα δύσκολα
Μιχάλης Κακογιάννης
Ένας εστέτ αγωνιστής
Ο σκηνοθέτης και οι μούσες του
«Το σινεμά αντιπροσωπεύει... δυστυχώς τη ζωή μου»
Εϊμι Γουάινχαουζ
Το παιχνίδι των λυγμών
Βιβλίο
Το νουάρ κάνει τη διαφορά