Έντυπη Έκδοση

Το νουάρ κάνει τη διαφορά

Ενα θύμα δολοφονίας που παραδόξως κυκλοφορεί ολοζώντανο στα σοκάκια των χωριών του μεξικάνικου Νότου είναι η αφορμή ώστε ο Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ΙΙ να περιγράψει τη συγκρουσιακή ατμόσφαιρα που επικρατούσε στη χώρα πριν από την έκρηξη του αντάρτικου των Ζαπατίστας.

Μια άλλη δολοφονία ενός ταριχευτή στην Τεργέστη δίνει την ευκαιρία στον Φάιτ Χάινιχεν να γράψει για τη λεηλασία που πραγματοποιείται σε χώρες όπως η Σλοβενία και η Κροατία, νεόκοπες στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ενώ το πτώμα μιας αμερικανίδας φοιτήτριας σε ένα γκέτο εργατικών πολυκατοικιών, σε μια φανταστική πόλη, χωρισμένη στα δύο, κάπου στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελεί την αρχή μιας λαβυρινθωδους ιστορίας με πολιτικές προεκτάσεις, από τον Τσάινα Μιέβιλ.

Για τον Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο ΙΙ, η φόρμα της αστυνομικής ιστορίας δεν είναι παρά μια μέθοδος για να γράψει, ακόμα μια φορά, για τη διαφθορά και την παρακμή των κρατούντων στο Μεξικό. Στο μυθιστόρημα «Οταν οι νεκροί χορεύουν» (εκδ. Αγρα, μετάφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος) ο ήρωάς του, ο μονόφθαλμος αναρχικός ντετέκτιβ Εκτορ Μπελασκοαράν Σάιν, προσλαμβάνεται από το συνδικάτο των δασκάλων για να διαλευκάνει μια υπόθεση που έχει προκαλέσει τη γενική απεργία των δασκάλων στον Νότο. Οι πεισματάρηδες δάσκαλοι είναι οι μόνοι στο Μεξικό των αρχών της δεκαετίας του '90, που παλεύουν να μορφωθούν οι άκληροι αγρότες για να ξεφύγουν από τη σκλαβιά των γαιοκτημόνων και των ιδιωτικών τους στρατών. Ετσι απεργούν και οργανώνουν πορείες διαμαρτυρίας στο Μέξικο Σίτι, επειδή ένας από τους ηγέτες τους, ο Μεδάρδο Ριβέρα, φυλακίζεται για τη δολοφονία ενός ανθρώπου, ο οποίος όχι μόνο είναι ολοζωντανός αλλά χορεύει τις νύχτες και στα μπαρ του Νότου. Ετσι, το μυθιστόρημα γίνεται ουσιαστικά μια καταγγελία για τις συνθήκες ζωής των Μεξικανών σε έναν τόπο όπου κυριαρχούν οι πλούσιοι γαιοκτήμονες και οι διεφθαρμένοι πολιτικοί που εξοντώνουν κάθε αντίσταση μέσα από άγριες δολοφόνιες και δικαστικές σκευωρίες.

Από την άλλη, ο συγγραφέας από την Τεργέστη Φάιτ Χάινιχεν, στο μυθιστόρημά του «Η ηρεμία του ισχυρότερου» (εκδ. Καστανιώτη, μετάφρ. Αρετή Κοντογιώργη), αποκαλύπτει τα πολιτικά και οικονομικά παιχνίδια που παίζονται στις νέες χώρες οι οποίες γίνονται μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ο ήρωάς του, ο επιθεωρητής της ιταλικής αστυνομίας Προτέο Λαουρέντι, έρευνα έναν μυστηριώδη φόνο που διαπράχτηκε στο βαγόνι ενός τρένου και ανακαλύπτει πίσω του μια δράκα οικονομικά ισχυρών, που πλουτίζουν χτίζοντας παράνομα πολυτελείς οικοδομές στα παράλια της Αδριατικής και εξαπλώνοντας την καλλιέργεια των απαγορευμένων γενετικά τροποποιημένων προϊόντων. Στο χάος μιας παγκόσμιας οικονομίας που παραπαίει, ο Χάινιχεν κάνει μέσα από μια αστυνομική ιστορία το δικό του επίκαιρο σχόλιο για την απληστία των χρηματιστηριακών αγορών, τη δουλικότητα των ανίσχυρων πολιτικών αλλά και την αλματώδη άνοδο της ακροδεξιάς, κάτω από αυτές τις συνθήκες, στις ευρωπαϊκές χώρες.

Αντίθετα, στο μυθιστόρημα του «Η πόλη και η πόλη» (εκδ. Anubis, μετάφρ. Γιώργος Καρατζήμας), ο Βρετανός Τσάινα Μιέβιλ, επινοεί δυο φανταστικές πόλεις-κράτη κάπου στην Ανατολική Ευρώπη. Εκεί ένας αστυνομικός της Μπεσέλ, ο επιθεωρητής Τίαντορ Μπόρλοου της Μονάδας Ειδεχθών Εγκλημάτων, περνάει τα σύνορα από τη δική του πόλη στην άλλη πόλη, την Ουλ Κόμα, για να ανακαλύψει το μυστικό που κρύβεται πίσω από την άγρια δολοφονία μιας αμερικανίδας φοιτήτριας. Με επιρροές από την παράδοση του Φίλιπ Ντικ, του Τζέιμς Μπάλαρντ αλλά και του Μπόρχες, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την αστυνομική πλοκή για να περιγράψει την κοινωνία του ελέγχου που στήνεται στις μητροπόλεις της Δύσης. Μέσα σε ένα σκηνικό όπου τα σύνορα των δυο πόλεων αλληλοπλέκονται, φανατικοί εθνικιστές συγκρούονται με ριζοσπαστικές ομάδες που επιθυμούν την ένωση, και μια ανεξάρτητη δύναμη, η Παράβαση, λειτουργεί ως μονάδα καταστολής, τιμωρώντας όσους δεν υπακούουν στους κανόνες, ο Μπόρλοου προσπαθεί να αγνοήσει τις πολιτικές πιέσεις και τις εθνικές διαφορές για να βρει το δολοφόνο.

Με ένα πολυβραβευμένο μυθιστόρημα, ο Μιέβιλ ανακατεύει την επιστημονική φαντασία με το αστυνομικό μυστήριο και δημιουργεί έναν καφκικό κόσμο, όπου ο έλεγχος του πληθυσμού είναι διαρκής και ανελέητος. «Η πόλη και η πόλη» είναι η δική του δυσοίωνη πρόβλεψη, ένα εφιαλτικό μέλλον όπου, παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, ο απολυταρχισμός και η καταστολή θα χαρακτηρίζουν την άσκηση της εξουσίας σε κάθε μητρόπολη του πλανήτη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Οδοιπορικό
Επτά μέρες με μαντίλα
Η τέχνη ενώνει
Παραστάσεις
Από μικρά στα δύσκολα
Μιχάλης Κακογιάννης
Ένας εστέτ αγωνιστής
Ο σκηνοθέτης και οι μούσες του
«Το σινεμά αντιπροσωπεύει... δυστυχώς τη ζωή μου»
Εϊμι Γουάινχαουζ
Το παιχνίδι των λυγμών
Βιβλίο
Το νουάρ κάνει τη διαφορά