Έντυπη Έκδοση

«Χωρίζονται από μια κοινή γλώσσα»

Ο Εντουαρντ Χιθ, βρετανός συντηρητικός πρωθυπουργός (1970-1974), προτιμούσε να περιγράφει ως «φυσική σχέση» τους ιδιαίτερους δεσμούς της Μεγάλης Βρετανίας με τις ΗΠΑ.

Με αυτόν τον τρόπο αναδείκνυε το μη πολιτικό υπόστρωμα αυτού του δεσμού, που θεμελιώνεται καταρχήν σε μια κοινή γλώσσα και έναν κοινό πολιτισμό -έστω και αν ο συγγραφέας Τζορτζ Μπέρναρντ Σο έθετε ερωτήματα για αυτή τη συγγένεια σε έναν αξιομνημόνευτο αφορισμό: «Η Μεγάλη Βρετανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες χωρίζονται από μια κοινή γλώσσα». Είναι το συναίσθημα που πρέπει να είχε νιώσει αρκετές φορές ο Χάρολντ Ουίλσον, ο γεννημένος στο Γιορκσάιρ πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (1964-1970 και κατόπιν 1974-1976), κατά τη διάρκεια των συναντήσεών του με τον Τεξανό Λίντον Τζόνσον στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1960. Στην πραγματικότητα, ποτέ δεν υπήρξε κατανόηση ανάμεσα στους δύο άνδρες, πρώτα απ' όλα εξαιτίας της άρνησης του πρωθυπουργού να αποστείλει ένα στρατιωτικό απόσπασμα, έστω συμβολικό, στο Βιετνάμ.

Απεναντίας, η ικανότητα κατανόησης και η δύναμη του λόγου έπαιξαν μεγάλο ρόλο στη σχεδόν τρυφερή σχέση που διατηρούσαν ο Χάουαρντ Μακμίλαν και ο Τζον Κένεντι. Κατά τη διάρκεια της κρίσης στην Κούβα, τον Οκτώβριο του 1962, ο Κένεντι είχε αποκτήσει τη συνήθεια να συζητά στο τηλέφωνο, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, με τον «Prime Minister» -έτσι απευθυνόταν ο αμερικανός πρόεδρος στον Μακμίλαν- προκειμένου να τον πληροφορήσει για τις εξελίξεις στην κατάσταση και να τον ενημερώσει για τους δισταγμούς του. Στις 24 Οκτωβρίου, του παρουσιάζει το δίλημμά του: πρέπει να εισβάλει στην Κούβα ή να εκμεταλλευτεί την κουβανική κρίση προκειμένου να προσπαθήσει να μειώσει την πίεση στο Βερολίνο; «Τι νομίζετε εσείς;», τον ρωτάει. Συνετός, ο συνομιλητής του, τον συμβουλεύει να κρατήσει μετριοπαθή στάση. Στις 26, ο Κένεντι τηλεφωνεί δύο φορές στον Μακμίλαν, ο οποίος προσφέρεται να βάλει τους αμερικανικούς πυραύλους που σταθμεύουν στη Μεγάλη Βρετανία στο ισοζύγιο των διαπραγματεύσεων με τη Μόσχα, πρόταση που ο Κένεντι απορρίπτει ευγενικά. Την Κυριακή 28 Οκτωβρίου, ο Νικίτα Χρουστσόφ αρνείται να εξωθήσει περαιτέρω την υπόθεση, θέτοντας έτσι τέλος στην «κρίση των πυραύλων». Οι συχνές επαφές μεταξύ του Μακμίλαν και του Κένεντι είχαν άραγε επίπτωση στον τρόπο που χειρίστηκε ο αμερικανός πρόεδρος το συγκεκριμένο επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου; Σύμφωνα με τον επίσημο βιογράφο του Μακμίλαν, «αν οι μακρές τηλεφωνικές συνομιλίες -οι πρώτες του είδους- μεταξύ του πρωθυπουργού και του προέδρου, στο απόγειο της κρίσης, δεν μπορούν να θεωρηθούν "συμβουλές" με την αυστηρή έννοια, ήταν σίγουρα κάτι πολύ περισσότερο από απλές "ενημερωτικές" ανταλλαγές απόψεων (1)».

Θα ξαναβρούμε μια παρόμοια εγγύτητα μεταξύ του Ρόναλντ Ρέιγκαν και της Μάργκαρετ Θάτσερ και αργότερα μεταξύ των Μπιλ Κλίντον και Τόνι Μπλερ, ο οποίος θα διατηρήσει μια ακόμη πιο οικεία σχέση με τον Τζορτζ Γ. Μπους, με τους δύο ηγέτες να έχουν ως κοινό στοιχείο όχι μόνο τη γλώσσα, αλλά και τη μάρκα της οδοντόκρεμάς τους. J.-C. S.

(1) Alistair Horne, «Macmillan, 1957-1986», Τομ. ΙΙ, Macmillan, Λονδίνο, 1989, σ. 382-383.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
ΗΠΑ
Le Monde diplomatique
Βρετανία
Σχετικά θέματα: Le Monde diplomatique
Επανεξετάζει το Λονδίνο τη σχέση του με την Ουάσιγκτον
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα 2010
Ετος εξάπλωσης της κρίσης
Πρόσωπα που σημάδεψαν τη χρονιά που τέλειωσε
Ο Σαρκοζί περιμένει τον αντίπαλό του
Μοναχική πτήση της καγκελαρίου
Πιο δημοφιλής μετά την ήττα
Το ακλόνητο δίδυμο
Γερμανία
Βροχή οι επιθέσεις στον κυβερνοχώρο
Αϊτή
Μια ελληνική απόβαση στο νησί της χολέρας
Le Monde diplomatique
Επανεξετάζει το Λονδίνο τη σχέση του με την Ουάσιγκτον
«Χωρίζονται από μια κοινή γλώσσα»
Καταστροφολογία
Η συντέλεια οργανώνεται για το... 2012!