Έντυπη Έκδοση

Σάτιρα που επαναλαμβάνεται

Ενας πικρός σαρκασμός για όλα όσα ταλάνισαν τα νιάτα του. Μια σάτιρα, ωστόσο, η οποία τείνει να αυτοεξαντληθεί. Ντέιβιντ Σεντάρις, «Οταν σας έχουν τυλίξει οι φλόγες» (εκδ. «Μελάνι»)

Ο Ντέιβιντ Σεντάρις έχει πολλαπλώς επαινεθεί για το καυστικό χιούμορ και το ανελέητα σατιρικό του πνεύμα, που τον βοήθησαν να ξεχωρίσει με βιβλία όπως «Τα μια σχεδόν φυσιολογική οικογένεια», «Εγκώ μιλήσει καλά κάποια μέρα» και «Γυμνός». Γεννημένος το 1957 από έλληνα πατέρα και αμερικανίδα μητέρα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης (σήμερα ζει στο Παρίσι), ο Σεντάρις διαβάστηκε κατά κόρον και χειροκροτήθηκε για το αιρετικό (αν μπορούμε να το ονομάσουμε έτσι) στυλ της πεζογραφίας του, που εξακολουθεί να συγκινεί ποικιλοτρόπως.

Διαβάζω το καινούριο βιβλίο του Σεντάρις, που τιτλοφορείται «Οταν σας έχουν τυλίξει οι φλόγες» και κυκλοφορεί σε εξαιρετική μετάφραση της Μυρσίνης Γκανά από τις εκδόσεις «Μελάνι», και δεν μπορώ να μην τον συγκρίνω με τους παρωδιογράφους της γενιάς του εν Ελλάδι.

Οπως ο Χρήστος Βακαλόπουλος, ο Βαγγέλης Ραπτόπουλος, ο Πέτρος Τατσόπουλος, αλλά και ο Αρης Σφακιανάκης ή η Ερση Σωτηροπούλου, δοκίμασαν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 να αποκαθηλώσουν τις σταθερές εικόνες της ελληνικής κοινωνίας μέσω μιας μαύρης διακωμώδησης της καθημερινής ζωής, στέλνοντας περίπατο τα πολιτικά σύμβολα και τις συλλογικές βεβαιότητες ολόκληρης της μεταπολεμικής περιόδου, έτσι και ο Σεντάρις βάζει στο στόχαστρό του όλα τα αμερικανικά στερεότυπα, για να τα διαρρήξει μέσα από την ειρωνική του γλώσσα μέχρι θεμελίων.

Κι όπως οι έλληνες παρωδιογράφοι τείνουν με το αναιδές τους χιούμορ περισσότερο προς τη μελαγχολία και τον πικρό σαρκασμό, βάζοντας στην άκρη το στοιχείο της καθαρής κωμωδίας, έτσι και ο Σεντάρις νιώθει πιο οικείος με το στραβό χαμόγελο και το λοξό βλέμμα, παραμερίζοντας τη λύτρωση του ξεκαρδισμένου αναγνώστη ή τη λύση του καγχασμού.

Σαφώς πιο αυτοβιογραφικός από τους έλληνες παρωδιογράφους της γενιάς του, ο Σεντάρις καταπιάνεται στο «Οταν σας έχουν τυλίξει οι φλόγες» με ό,τι ταλάνισε την παιδική, την εφηβική και τη νεανική του ηλικία: με τις παραξενιές των νταντάδων και των αδελφών του, με τις έμμονες ιδέες των γονιών του για τις πανεπιστημιακές σπουδές και την επαγγελματική καριέρα, με το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας του (όπου και πολλές αυτοσαρκαστικές σελίδες), με την αρρωστοφοβία και τον καθωσπρεπισμό του μέσου Αμερικανού, όπως και με μια σειρά από καθαρώς γκραν γκινιόλ καταστάσεις, τις οποίες ο αφηγητής του χρησιμοποιεί ως ένα είδος δηλητηριώδους αντιδότου για ό,τι τον ενοχλεί επί καθημερινής βάσεως τριγύρω του.

Δεν παύει κανείς να χαίρεται τις φάρσες τις οποίες στήνει κάθε τόσο ο συγγραφέας με το ανθρωπολογικό υλικό του. Μετά, ωστόσο, από τρία συν ένα ευπώλητα με πανομοιότυπο περιεχόμενο, η σάτιρα του Σεντάρις μοιάζει να αγγίζει τα όριά της, όταν δεν πάσχει ανοιχτά από ναρκισσισμό, όπως στο πέρα για πέρα ανοικονόμητο ακροτελεύτιο κεφάλαιο «Χώρος καπνιστών». Οι έλληνες παρωδιογράφοι γλίτωσαν (όποτε γλίτωσαν) από παρόμοιες παγίδες, αλλάζοντας θεματική κατεύθυνση ή και σατιρικό κλίμα. Ο Σεντάρις δείχνει να νιώθει ακόμη πολύ βολικά με τα κεκτημένα του. Δεν ξέρω πόσο καλά κάνει.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Το ροκ παίρνει τα βουνά
Greek tour των Universe217
Μπαρόκ πάθη και Σάτιρες
Αρχαιολογία
Αποτελέσματα των ερευνών για τον μηχανισμό των Αντικυθήρων
Παρουσίαση βιβλίου
Από το κράτος πρόνοιας στο κράτος καταστολής
ΕΕΝ
Ημερίδα ντοκιμαντέρ
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Ηρωας ή προδότης;
Σύγχρονη Τέχνη
«Η Ελλάδα δημιουργεί και σύγχρονο πολιτισμό»
Εθνικό Θέατρο
«Προμηθέας» με Ελληνες και Αζέρους