Ηλεκτρονική Έκδοση

FT: Tριπλή καταστροφή η ελληνική κρίση

Κίνδυνοι παγκόσμιας κατρακύλας

Στην αρχή η κρίση στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκε από τους... πλανητάρχες, σαν «μεμονομένο γεγονός», μια “ελληνική τραγωδία”. Τώρα βλέπουν πως “η τοξική κληρονομία της κρίσης στην Ελλάδα”, δεν διαφέρει από το “παγκόσμια δράμα” του φαύλου κύκλου της ύφεσης και του χρέους που ταλανίζει την οικονομία διεθνώς σχεδόν 6 χρόνια από το κραχ του 2008, όπως εξηγεί ο βασικός αρθρογράφος στους Financial Times, Μάρτιν Γουλφ.

Η χώρα υπέστη μία καταστροφή και ο συνεπακόλουθος φόβος άλλων χωρών ότι θα ακολουθήσουν δικαιολόγησε τη λιτότητα. Το αποτέλεσμα ήταν μία αναιμική ανάκαμψη από την ύφεση της κρίσης, κυρίως στην ευρωζώνη και στη Βρετανία. Η Ελλάδα, δυστυχώς, αντιμετώπισε τη λάθος κρίση στη λάθος στιγμή, αναφέρει ο Μ. Γουλφ.

Ιδού η περίληψη της αναφοράς για τις αποτυχίες του ΔΝΤ που καταγράφηκαν (σημειώνει):

«Δεν αποκαταστάθηκε η αξιοπιστία έναντι των αγορών. Το τραπεζικό σύστημα έχασε το 30% των καταθέσεών του και η οικονομία βυθίστηκε σε πολύ βαθύτερη ύφεση από ό,τι αναμενόταν με πολύ μεγάλη ανεργία. Το δημόσιο χρέος παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα και τελικά έπρεπε να αναδιαρθρωθεί, με παράπλευρές απώλειες για τους ισολογισμούς των τραπεζών που αποδυναμώθηκαν και από την ύφεση. Η ανταγωνιστικότητα βελτιώθηκε κάπως λόγω της μείωσης των μισθών, αλλά οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις αναβλήθηκαν και τα κέρδη σε επίπεδο παραγωγικότητας αποδείχθηκαν απατηλά».

Ενώ το πρόγραμμα προέβλεπε ύφεση 5,5% την περίοδο 2009-2012, το αποτέλεσμα ήταν να μειωθεί το ΑΕΠ κατά 17%. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η πραγματική ιδιωτική ζήτηση μειώθηκε κατά 33% από το πρώτο τρίμηνο του 2008 μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2013, ενώ η ανεργία εκτοξεύθηκε στο 27% του εργατικού δυναμικού. Στο τέλος, επεβλήθη κούρεμα χρέους στους ιδιώτες πιστωτές, ααναφέρει ο Μ. Γουλφ.

Χρέος: Ανεβαίνει αντί να πέφτει

Παρ' όλα αυτά, το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει, αδιαμφισβήτητα, σε πολύ υψηλά επίπεδα: το ΔΝΤ προβλέπει ότι θα πλησιάσει το 2020 το 120% του ΑΕΠ. Το υπερβολικό χρέος καθιστά δύσκολη για την Ελλάδα την επιστροφή στις αγορές σε μία υγιή οικονομική κατάσταση. Η χώρα εξακολουθεί να χρειάζεται βαθύτερη μείωση του χρέους.

Η ελληνική κρίση, όμως, δυστυχώς, έχει και δύο παγκόσμια αποτελέσματα, εξηγεί ο Μ. Γούλφ:

Πρώτον, εντός της ευρωζώνης, το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που αντιμετώπισε προβλήματα έδωσε βαρύτητα στην άποψη των βορειοευρωπαίων ότι η κρίση ήταν δημοσιονομική. Σε άλλα μέρη, όμως, η κατάσταση ήταν πολύ διαφορετική: ο ιδιωτικός δανεισμός ήταν η ρίζα του προβλήματος στην Ιρλανδία και στην Ισπανία και –σε μικρότερο βαθμό– στην Πορτογαλία.

Το δημόσιο χρέος της Ιταλίας ήταν υψηλό, αλλά όχι λόγω πρόσφατης σπατάλης. Αποφασίζοντας ότι η κρίση ήταν κατά κύριο λόγο δημοσιονομική, οι αξιωματούχοι αγνόησαν την αλήθεια, ότι η βασική αιτία της αποδιοργάνωσης ήταν ο ανεύθυνος διακρατικός δανεισμός, για τον οποίο οι χορηγοί της πίστωσης είναι αδιαμφισβήτητα εξίσου υπεύθυνοι με εκείνους που έπαιρναν τα δάνεια. Εάν είχε γίνει κατανοητή η ευθύνη και των δύο πλευρών – δανειστών και οφειλετών – τότε τα ηθικά επιχειρήματα για τη διαγραφή χρεών θα ήταν πιο σαφή, υπογραμμίζει ο Γουλφ.

Δεύτερον, η ελληνική κρίση φόβισε τους αξιωματούχους παντού. Αντί να επικεντρώσουν τις προσπάθειές στην αντιμετώπιση της κατάρρευσης του χρηματοοικονομικού κλάδου και στη μείωση του υπερβολικού ιδιωτικού χρέους, που ήταν οι βασικές αιτίες της κρίσης, επικεντρώθηκαν στα δημοσιονομικά ελλείμματα. Αυτά, όμως, ήταν κυρίως σύμπτωμα της κρίσης, αν και -εν μέρει- επίσης θα μπορούσαν επίσης να είναι η κατάλληλη πολιτική απάντηση σε αυτή, τονίζει ο Γουλφ.

Με λίγα λόγια, γράφει ο Γουλφ, η ελληνική κρίση αποδείχθηκε τριπλή καταστροφή. Καταστροφή για τους ίδιους τους Έλληνες, καταστροφή για την κοινή άποψη που επικράτησε ως προς την κρίση εντός της ευρωζώνης και καταστροφή από τη δημοσιονομική πολιτική παντού. Το αποτέλεσμα ήταν η στασιμότητα, αν όχι χειρότερα, ειδικότερα στην Ευρώπη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική κρίση
Ευρωπαϊκή Ένωση
Κυβέρνηση