Έντυπη Έκδοση

ΙΔΕΕΣ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Πόλη του Παναμά

Τελευταίως, οικοδομική φασαρία κυριαρχεί στον μεγαλύτερο, μετά τη διώρυγα του Σουέζ, υδάτινο δρόμο του κόσμου. Εκατοντάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα χωμάτων και πετρωμάτων απομακρύνονται για τη διεύρυνση του πόρου, που στο στενότερο σημείο της αμερικανικής ηπείρου συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό.

Η σύγχρονη βιοποικιλότητα του Παναμά έχει μελετηθεί όπως ίσως πουθενά αλλού στον κόσμο κι αυτό οφείλεται στη διώρυγα (ιστορική φωτογραφία από τη διάνοιξή της). Η διεύρυνσή της, που συντελείται τώρα και θα ολοκληρωθεί έως το 2014, αναμένεται να δώσει απαντήσεις σε πάμπολλα επιστημονικά ερωτήματα Η σύγχρονη βιοποικιλότητα του Παναμά έχει μελετηθεί όπως ίσως πουθενά αλλού στον κόσμο κι αυτό οφείλεται στη διώρυγα (ιστορική φωτογραφία από τη διάνοιξή της). Η διεύρυνσή της, που συντελείται τώρα και θα ολοκληρωθεί έως το 2014, αναμένεται να δώσει απαντήσεις σε πάμπολλα επιστημονικά ερωτήματα Το 5% των διακινούμενων στις παγκόσμιες θάλασσες αγαθών μεταφέρονται μέσω της διώρυγας του Παναμά, ποσοστό που η εταιρεία εκμετάλλευσής της, ACP, πιστεύει, ότι θα διπλασιαστεί μετά τα τρέχοντα έργα, που υπολογίζεται να κοστίσουν περίπου πέντε δισ. δολάρια. Η διεύρυνση αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα 100ά γενέθλια της διώρυγας, 15 Αυγούστου 2014. Κάθε διέλευση χρεώνεται από την ACP κατά μέσο όρο με 100.000$ και 10% των εσόδων της στηρίζει την οικονομία του Παναμά.

Τα κενά που δημιουργούνται αντιμετωπίζονται ως ευχής έργον και από επιστήμονες όπως ο Καμίλο Μόντες από το Smithsonian Tropical Research Institute (STRI). Ο Κολομβιανός γεωλόγος και η ομάδα του αποσκοπούν σε βαθύτερη μελέτη των κρυμμένων στα σπλάχνα της γης διαδικασιών που «πιθανόν άλλαξαν ολόκληρο τον κόσμο». Οι δύο ήπειροι ενώθηκαν πριν από τρία εκατομμύρια χρόνια και από τότε δημιουργήθηκε το Ρεύμα του Κόλπου, που εξασφαλίζει ξηρασία στην Αφρική και ήπιες θερμοκρασίες στη Δυτ. Ευρώπη. Στους δύο ωκεανούς σχηματίστηκαν διαφορετικά οικοσυστήματα με αποφασιστική επίδραση στην πανίδα, ενώ ο Παναμάς διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες βιοποικιλότητες στον κόσμο.

Καυτά ερωτήματα

Ο Κολομβιανός παλαιοντολόγος Κάρλος Γιαραμίλιο αναρωτιέται «πώς έκλεισε το στενό;», ενώ άλλα καυτά ερωτήματα του κλάδου του είναι -«γιατί η πανίδα του Βορρά υπερείχε πολύ εκείνης του Νότου;/ ο σχηματισμός του Παναμά πράγματι προκάλεσε υποχώρηση των αφρικανικών δασών;/ αυτή η εξέλιξη κατέβασε τους ανθρωποειδείς πιθήκους από τα δέντρα στη σαβάνα;- και εν κατακλείδι, η περιοχή του Παναμά προήγαγε την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους;». Κατά τον Κολομβιανό ειδικό η διεύρυνση της διώρυγας προσφέρει σε πολλούς επιστημονικούς κλάδους δυνατότητα μελέτης και κατανόησης όλων αυτών των συσχετισμών.

Με συναδέλφους από τις ΗΠΑ, η ομάδα του STRI αναζητά απαντήσεις σε απολιθώματα, αλλά και στα εδάφη - τα οποία κατά τον Καμίλο. Μόντες παρουσιάζουν έναν αινιγματικό σχεδιασμό. Δυτικώς του Παναμά υπάρχει μία αλυσίδα ηφαιστείων. Ηφαιστειακά πετρώματα ανευρίσκονται, βεβαίως, και στην άλλη πλευρά της διώρυγας, όμως ηφαίστειο κανένα. Πώς δημιουργήθηκαν και από πού προέρχονται αυτά τα πετρώματα; Το πλούσιο σε εναλλαγές υφής και χρωμάτων υπέδαφος δίνει στους επιστήμονες στοιχεία για τις διαστρωματώσεις και την ηλικία τους και συντάσσουν διαφορετικές κατηγορίες για την περιοχή και διεξάγουν παλαιομαγνητικές και γεωχρονολογικές εργαστηριακές αναλύσεις. Τα αποτελέσματα καταλήγουν στα χέρια της Νατάλια Χόγιος.

Η επίσης Κολομβιανή γεωλόγος περνά πολύ χρόνο στον Η/Υ της τροφοδοτώντας με όλα τα διαθέσιμα στοιχεία ένα μοντέλο περί τεκτονικών πλακών. Εκεί παρουσιάζεται πώς ηφαιστειογενή νησιά αναδύθηκαν αρχικώς μεμονωμένα από τον Ειρηνικό στα ΝΔ της Β. Αμερικής και σταδιακά κινήθηκαν ΒΑ καταλήγοντας στην ηπειρωτική ξηρά. Αργά δημιουργήθηκε μία γλώσσα στεριάς, που ύστερα από εκατομμύρια χρόνια μεταβλήθηκε σε «γέφυρα» ξηράς, ενώνοντας τη Ν. Αμερική ξανά με άλλην ήπειρο έπειτα από μακροχρόνια απομόνωση. Κατά τον Κ. Μόντες, «τα στοιχεία στηρίζουν τη θεωρία πως πριν από περίπου 20 εκατ. χρόνια ο Παναμάς ήταν ενωμένος με τη Β. Αμερική υπό μορφή χερσονήσου. Το συγκεκριμένο μοντέλο αποτελεί επίσης εξήγηση γιατί η πανίδα του Βορρά κυριάρχησε εκείνης του Νότου - τα βορινά ζωικά είδη είχαν χρόνο να προσαρμοστούν στις τροπικές περιβαλλοντικές συνθήκες του Παναμά, ενώ την ίδια εποχή τα νοτιαμερικανικά αντιμετώπιζαν έντονα γεωλογικά και κλιματικά φαινόμενα.

Η σύγχρονη βιοποικιλότητα της χώρας έχει μελετηθεί όπως ίσως πουθενά αλλού στον κόσμο - κι αυτό οφείλεται στη διάνοιξη της διώρυγας. Η έρευνα ξεκίνησε από τους ανωφελείς φορείς ασθενειών, τα κουνούπια, και σήμερα έχει επεκταθεί στην κοινωνική συμπεριφορά των λεοπαρδάλεων οζελότων, το σύστημα υποήχων των νυχτερίδων, τις τελετουργίες ζευγαρώματος των βατράχων και τις συνήθειες κίνησης και ύπνου του βραδύποδα. «Εδώ και μία 30ετία τηρούμε λεπτομερή βιβλία για την ανάπτυξη και των 300.000 δέντρων στο Μπάρο Κολοράντο, ενώ αρχικώς δεν γνωρίζαμε τίποτε για τα εξωτικά δάση και τον συγχρωτισμό των διαφορετικών ειδών δέντρων», λέει χαρακτηριστικά ο Αμερικανός βιολόγος Τζο Ράιτ, συνεργάτης την τελευταία 20ετία με μελετητές της περιοχής και γοητευμένος από τη «δυναμική του τροπικού δάσους, η σύνθεση του οποίου αλλάζει διαρκώς».

«Μουσείο» πανίδας -χλωρίδας

Το Μπάρο Κολοράντο είναι ο μοναδικός τόπος στους τροπικούς, όπου είναι αναγνωρίσιμα όλα τα είδη πανίδας και χλωρίδας από πληροφορίες που συλλέγονται εδώ κι έναν αιώνα. Ολος αυτός ο πλούτος γνώσεων οφείλεται στη διώρυγα, γι' αυτό και ο Τζο Ράιτ ενδιαφέρεται προσωπικώς για τη διατήρησή της σε καλή κατάσταση.

Στο Causeway de Amado, τεχνητή γλώσσα στεριάς στις ακτές της Πόλης του Παναμά, που δημιουργήθηκε κατά τη διάνοιξη της διώρυγας, έχει αρχίσει εδώ και μερικά χρόνια η ανέγερση του Museo de la Biodiversidad («Μουσείο της Βιοποικιλότητας») σε σχέδια του κορυφαίου αρχιτέκτονα Φρανκ Γκέρι. Το μουσείο προορίζεται να «διηγείται» στους επισκέπτες την ιστορία της «Γέφυρας της ζωής» με εντυπωσιακές προβολές και χρώματα. Αν και τα εγκαίνια έχουν προγραμματιστεί για το τέλος του 2010, ο διευθυντής του, Λίντερ Σούκρε, συλλέγει ιδέες και αναπλάθει συνεχώς την ομιλία που θα εκφωνήσει ο πρόεδρος του Παναμά ενώπιον της ολομέλειας των Ηνωμ. Εθνών. Ολα, βεβαίως, χτίζονται γύρω από την κεντρική ιδέα πως «η χώρα συνετέλεσε αποφασιστικά στην αλλαγή της υφηλίου». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Στη στήλη
Πλανήτης Γη
Τελευταίες ειδήσεις στην κατηγορία Διεθνή
Καταγγελίες για παραβίαση της εκεχειρίας στη Γάζα
Ενέδρα αυτονομιστών σε κυβερνητικές δυνάμεις στην Ουκρανία
Ταϊβάν: Σκηνικό καταστροφής από έκρηξη σε αγωγό φυσικού αερίου
Πειραματικό εμβόλιο κατά του Έμπολα από τις ΗΠΑ
Ας σιγήσουν τα όπλα