Ηλεκτρονική Έκδοση

Πότε και πόσο φορολογείται κανείς με βάση τα τεκμήρια

Τεκμήρια διαβίωσης

Πως γίνεται ο υπολογισμός και η ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών

 Ακολουθεί μια αναλυτική παρουσίαση των τεκμηρίων διαβίωσης από ακίνητα και κατοικίες μέχρι αυτοκίνητα και σκάφη αναψυχής καθώς και του τρόπου που αυτά μπορεί να επιβαρύνουν τη φορολογία του καθενός.

Κύρια, δευτερεύουσα και εξοχική κατοικία

Αυτοκίνητα

Σκάφη αναψυχής

Πισίνες

Προσωπικά δάνεια-γονικές παροχές

Τραπεζικά δάνεια- Πιστωτικές κάρτες

Πως γίνεται ο τελικός υπολογισμός-εξαιρέσεις από τα τεκμήρια

 

Κύρια, δευτερεύουσα και εξοχική κατοικία

Ο φορολογούμενος επιβαρύνεται για τεκμαρτό εισόδημα για όσα ακίνητα έχει στην κατοχή του. Το αν θα υπολογιστούν τεκμήρια για αυτά εξαρτάται από το μέγεθος και την φύση των ακινήτων (κύρια κατοικία, εξοχική).

Κύρια κατοικία

Για την ιδιοκτησία την μίσθωση ή τη χρονομεριστική μίσθωση (leasing) κύριας κατοικίας, υπάρχει το ενδεχόμενο τεκμαρτής φορολόγησης. Όσον αφορά την κύρια κατοικία, τεκμήριο υπολογίζεται όταν αυτή ξεπερνά τα 200 τ.μ.

Δευτερεύουσα κατοικία-εξοχικά

Το μίσθωμα δευτερεύουσας κατοικίας υπολογίζεται σαν τεκμήριο εάν αυτή υπερβαίνει τα 150 τ.μ πολλαπλασιασμένο όμως επί δύο. Ακόμη σαν τεκμήριο θεωρείται η κατοχή ή το μίσθωμα των εξοχικών κατοικιών αλλά επιμερισμένο για 3 μήνες το χρόνο. Εάν υπάρχουν περισσότερες από μια δευτερεύουσες κατοικίες με συνολική επιφάνεια πάνω από 150 τ.μ τότε υπολογίζεται συνολικά για όλες αυτές. Ακόμη προβλέπονται εκπτώσεις στα τεκμήρια για περιοχές με κάτω από 5.000 κατοίκους.

Υπολογισμός:

Το τεκμαρτό μίσθωμα, εάν προκύπτει και για κάθε μία από τις κατοικίες του φορολογούμενου, ανάλογα με το είδος της, υπολογίζεται με βάση ένα μαθηματικό τύπο. Ο τύπος είναι: τ.ζ * m2 * δ.σ * σ.π * 3,5%

►τ.ζ είναι η τιμή ζώνης ανά τετραγωνικό μέτρο

►m2 είναι τα τετραγωνικά μέτρα της επιφάνειας της κατοικίας εάν προσθέσουμε και το 20% της επιφάνειας των βοηθητικών χώρων

►δ.σ είναι ο "διορθωτικός συντελεστής" ο οποίος είναι από 1,1 έως 1,40 και εξαρτάται από την τιμή ζώνης

►σ.π είναι ο "συντελεστής παλαιότητας" όπου διαμορφώνεται από 0,9 έως 0,6 και εξαρτάται από το πόσα χρόνια πέρασαν από τον δεύτερο χρόνο μετά την έκδοση της οικοδομικής άδειας

Αυτοκίνητα

Η ιδιοκτησία και χρησιμοποίηση Ι.Χ. αυτοκινήτου θεωρείται τεκμήριο, με το χρηματικό ποσό αυτού μέχρι πριν από λίγα χρόνια να εξαρτάται από τους φορολογήσιμους ίππους του Ι.Χ. και την "ηλικία του".  Στην πράξη και από το 2004, με τις διατάξεις του φορολογικού νόμου δεν υπολογίζεται τεκμήριο διαβίωσης για σχεδόν κανένα Ι.Χ. καθώς τεκμήριο νοείται μόνο για αυτοκίνητα που έχουν εργοστασιακή αξία πάνω από 50.000.

Βέβαια ο τρόπος τιμολόγησης των Ι.Χ. κάνει τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα και έχουν εργοστασιακή αξία πάνω από 50.000 ευρώ να είναι μετρημένα ίσως και στα δάχτυλα του ενός χεριού, έτσι στην παρούσα φάση τεκμήριο διαβίωσης για Ι.Χ. πρακτικά δεν ισχύει. Αυτό δίνει την δυνατότητα και σε κάποιον που δεν έχει εισόδημα, π.χ. φοιτητή να αγοράζει στο όνομά του Ι.Χ. και να μην φορολογείται κάτι που αλλάζει από τις δηλώσεις του 2010 μιας και τα τεκμήρια επανήλθαν στο προσκήνιο.

Ο ελληνικός νόμος για εισοδήματα μέχρι το 2008, υποστήριζε ότι από το συνολικό μας εισόδημα προηγούμενων ετών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει φετινά τεκμήρια, αφαιρούνται τα ποσά όλων των τεκμηρίων και όχι αυτών που ισχύουν. Για παράδειγμα εάν κάποιος θέλει να χρησιμοποιήσει το εισόδημα που έχει πριν το 2008 για να καλύψει τα τεκμήρια του, από τα εισοδήματα για πριν το 2008 θα αφαιρέσει όλα τα τεκμήρια που είχε τότε, αλλά και τεκμήριο Ι.Χ. και ας μην το είχε συμπεριλάβει (σωστά) στον υπολογισμό. Έτσι για αυτήν την περίπτωση ισχύουν τα τεκμαρτά ποσά του παρακάτω πίνακα:

Φορολογήσιμοι Ίπποι 
Ετήσια τεκμαρτή δαπάνη (Ευρώ)
Μέχρι 7 4800
8 6100
9 8000
10 9900
11 11800
12 14200
13 16700
14 20500
15 26500
16 33600
17 41300
18 49500
19 57800
20 66600
21 75700
22-23 85300
24-25 95900
26-27 107900
28 και άνω 121900

Σκάφη αναψυχής

►Τα ιδιωτικά σκάφη αναψυχής επιβαρύνουν τους ιδιοκτήτες τους με τεκμήρια διαβίωσης ως εξής:

α) Για μηχανοκίνητα σκάφη μέχρι τρία μέτρα με 2.600 ευρώ και με χίλια τριακόσια ευρώ ανά μέτρο για μήκος μεγαλύτερο των τριών μέτρων

β) Για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη η τεκμαρτή δαπάνη εξαρτάται από τα μέτρα του μήκους τους και υπολογίζεται ως εξής:

Μήκος σκάφους  Ετήσια τεκμαρτή δαπάνη (Ευρώ)
Μέχρι 8 μέτρα 21.000
8 με 10 38.000
10 με 12 55.600
12 με 14 74.400
14 με 16 95.000
16 με 18 117.800
18 με 20 144.200
20 με 22 174.800
22 με 24 210.000
24 με 26 250.000
26 με 28 295.800
28 με 30 348.000
30 με 32 407.200
πάνω από 32 455.400
 

Εάν αυτά τα σκάφη χρησιμοποιούνται σε ναυταθλητικούς αγώνες το ποσό μειώνεται κατά 50%. Επίσης τα τεκμήρια μειώνονται αναλογικά με την παλαιότητα κατά με 10% για πάνω από 5 έτη και με 20% για πάνω από 10 χρόνια. Εάν δε απασχολείται πλήρωμα στο σκάφος σε μόνιμη βάση, η αμοιβή του πληρώματος προστίθεται στο τεκμήριο επί δυο.

Από τον υπολογισμό των τεκμηρίων εξαιρείται η δαπάνη διαβίωσης για ένα μόνο σκάφος ολικού μήκους μέχρι 10 μέτρα το οποίο δεν έχει πλήρωμα.

Πισίνες

►Η ιδιοκτησία πισίνας επιβαρύνει τον φορολογούμενο με τεκμήριο διαβίωσης. Αυτό υπολογίζεται με βάση τα ετήσια έξοδα συντήρησης και εξαρτάται από τα τετραγωνικά μέτρα της επιφάνειας της ως εξής:

Επιφάνεια πισίνας  Ετήσια τεκμαρτή δαπάνη (Ευρώ)
25-60 μέτρα 11.600
60-10 μέτρα 29.200
120 και πάνω 46.800

Σε περίπτωση εσωτερικής πισίνας τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 50%.

 

Προσωπικά δάνεια-γονικές παροχές

Τεκμήριο θεωρείται η χορήγηση δανείων προς οποιονδήποτε εκτός των δανείων που δίνονται από τα μέλη εταιρειών, κοινοπραξιών ή κοινωνιών στους μετόχους τους.

Δωρεές-γονικές παροχές χρημάτων

Ακόμη, το συνολικό ποσό που διατίθεται ετησίως για δωρεές, γονικές παροχές και χορηγίες χρηματικών ποσών, μεγαλύτερων των 300 ευρώ υπολογίζεται στα τεκμήρια. Εξαιρέσεις αποτελούν οι δωρεές προς το Δημόσιο, τους δήμους, τα ΑΕΙ, τα νοσηλευτικά ιδρύματα και τα νοσοκομεία.

Τραπεζικά δάνεια- Πιστωτικές κάρτες

Σαν τεκμήριο διαβίωσης θεωρείται επίσης το συνολικό ποσό των χρημάτων που δαπάνησε κανείς μέσα στο έτος, για την αποπληρωμή των δανείων ή των οποιασδήποτε μορφής πιστώσεων που έχει. Στα παραπάνω ποσά προστίθεται και το σύνολο των τόκων που έχουν πληρωθεί μέσα στη χρονιά.

Με λίγα λόγια εάν κάποιος εξοφλεί δόσεις για δύο καταναλωτικά δάνεια μέσα στη χρονιά, το συνολικό ποσό αποπληρωμής των δανείων καθώς και των τόκων που πλήρωσε για αυτά, υπολογίζεται για τεκμήριο.

Εξαιρέσεις από τον υπολογισμό των τεκμηρίων γίνονται για τα ποσά των δόσεων για αγορά πρώτης κατοικίας μέχρι 120 τ.μ. (επιμεριστικά εάν είναι μεγαλύτερη των 120) καθώς και των δανείων που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά εξοπλισμού γεωργικής εκμετάλλευσης και οικοπέδων από επιτηδευματίες που ασχολούνται με ανέγερση και πώληση οικοδομών.

 

Πως γίνεται ο τελικός υπολογισμός-εξαιρέσεις από τα τεκμήρια

Προσαύξηση τεκμηρίου

Αφού αθροιστεί το συνολικό ποσό των τεκμηρίων, για τον υπολογισμό του φορολογήσιμου εισοδήματος πρέπει να ληφθεί υπ όψιν και το πόσα είναι τα τεκμήρια, αριθμητικά. Εάν είναι παραπάνω από δύο, το συνολικό φορολογήσιμο εισόδημα προσαυξάνεται με 10% για κάθε ένα τεκμήριο μετά το δεύτερο. Η προσαύξηση αυτή επιτρέπεται να φτάσει μέχρι το 100% και δεν υπολογίζεται με μεγαλύτερο ποσοστό.

Πότε δεν φορολογείται κάποιος με τα τεκμήρια

Επίσης, το σύνολο των τεκμηρίων δεν προσαυξάνεται όταν αυτό είναι μικρότερο από 7.350 ευρώ. Ακόμα δεν λαμβάνεται υπ όψιν το τεκμαρτό εισόδημα, σε περίπτωση που η διαφορά του με το εισόδημα που δηλώθηκε μέσα στη χρονιά είναι μικρότερη του 20%.

♦Παράδειγμα

Εάν ο φορολογούμενος δηλώνει εισόδημα 100.000 ευρώ και το τεκμήριο είναι 119.999 ευρώ, φορολογείται με βάση τις 100.000 καθώς η διαφορά τους (119.999-100.000), 19.999 ευρώ, είναι μικρότερο του 20%*100.000=20.000 ευρώ.

Κάλυψη τεκμηρίου με εισόδημα προηγούμενων ετών

Ακόμα υπάρχει η δυνατότητα "κάλυψης" των τεκμηρίων, όταν αυτά υπερβαίνουν το ποσό του εισοδήματος που δηλώνεται στη χρονιά, με το να επικαλεστεί ο φορολογούμενος τα εισοδήματα των προηγούμενων ετών.

Προσοχή όμως. Εδώ υπάρχει μια "παγίδα" καθώς τα τεκμήρια που μπορεί να μην συμπεριλαμβάνονται στο τεκμαρτό εισόδημα τη συγκεκριμένη χρονιά (λόγω απαλλαγών), όταν θέλουμε να επικαλεστούμε το εισόδημα της συγκεκριμένης χρονιάς κάποια χρόνια αργότερα, αυτά λειτουργούν αφαιρετικά από αυτό. Η απόφαση αυτή ισχύει για τα εισοδήματα που επικαλούμαστε μέχρι 1/1/2008 καθώς για τα επόμενα έτη σταματάει να ισχύει σύμφωνα με κοινοτική οδηγία.

Έστω ότι έκανα πρώτη φορά δήλωση το 2007. Το εισόδημα μου ήταν 20.000 ευρώ και είχα στην κατοχή μου επίσης ένα Ι.Χ. τεκμαρτής αξίας 8.000 ευρώ (δεν θεωρείται τεκμήριο μέσα στη χρονιά) και ένα σπίτι 80 τ.μ σαν πρώτη κατοικία έστω τεκμαρτής αξίας 10.000 ευρώ (επίσης δεν θεωρείται τεκμήριο).

Το έτος 2008 είχα μηδενική δήλωση.

Το έτος 2009, δήλωσα εισόδημα 5.000 ευρώ και αγόρασα άλλο ένα Ι.Χ. αξίας 20.000. Το φορολογητέο εισόδημα μου μέσα στη χρονιά είναι 20.000. Θα μπορούσε κανείς να πει πως μπορώ να επικαλεστώ το εισόδημα του 2007 για να το καλύψω, όμως με βάση το νόμο, το εισόδημα του 2007 που μπορώ να χρησιμοποιήσω για την κάλυψη του τεκμηρίου είναι (20.000-10.000-8.000)=2.000 ευρώ μόνο.

Αμφισβήτηση τεκμαρτής δαπάνης

Υπάρχει η δυνατότητα να αμφισβητήσει κάποιος το ποσό της τεκμαρτής δαπάνης, εάν αυτή υπερβαίνει φυσικά το εισόδημα που δήλωσε, εάν αυτός επικαλεστεί πραγματικά περιστατικά, όπως:

α)Υπηρετεί την θητεία του στο στρατό

β)Είναι φυλακισμένος

γ)Νοσηλεύεται σε νοσοκομείο

δ)Είναι άνεργος και λαμβάνει επίδομα ανεργίας

ε)Συγκατοικεί με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχει μειωμένες δαπάνες διαβίωσης λόγω συμβολής των συγγενών του, σε αυτές

στ)Είναι ορφανός, ανήλικος αλλά έχει στην κυριότητα του επιβατικά αυτοκίνητα από κληρονομιά

ζ)Προσκομίσει στοιχεία τα οποία αποδυκνείουν ότι λόγω γεγονότων ανωτέρας βίας πραγματοποίησε δαπάνη μικρότερη από την τεκμαρτή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τo πορτοφόλι μου