Έντυπη Έκδοση

Βιβλία από τους πάγκους των βιβλιοπωλείων

**Θοδωρής Παπαθεοδώρου

Οι κόρες της λησμονιάς

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 640, 19,90 ευρώ

Ενα αληθινό μυθιστόρημα, με την αφηγηματική ικανότητα να δεσπόζει. Οι κόρες της λησμονιάς είναι ένα μεγάλο κείμενο για τις «κόρες» της ελληνικής γης, με τα χρόνια του Εμφυλίου κυρίως στο επίκεντρο. Η όλη προσπάθεια μοιάζει σαν ένα βάμμα που ξεθολώνει όπως μπορεί την εικόνα, αντικαθιστώντας στο τοπίο το δάκρυ των τραγικών ηρώων. Η ιστορική γνώση και η ανθρώπινη προσέγγιση είναι δομημένες με μια αφοπλιστική και ορμητική δήλωση ενδιαφέροντος. Που είναι πασίδηλη στο γραπτό, όπως και οι αποστάσεις που κρατούνται επιμελώς. Με την πλούσια βιβλιογραφία και τις πολύ εύστοχα δοσμένες σημειώσεις του συγγραφέα στο τέλος, έχουμε έναν πραγματικά ξεχωριστό, συγκινητικό και ιδιαίτερο τρόπο να προσεγγίσουμε τα θέματα. Με τα οποία πρέπει όλο και πιο επιτακτικά και με τρόπο εύστοχο να μπολιάζουμε τη μνήμη μας.

**Βασίλης Παπαθεοδώρου

Στη διαπασών

εκδ. Καστανιώτη, σ. 253, 14,63 ευρώ

Ενα νεανικό, κοινωνικό μυθιστόρημα. Θαρραλέα, εντοπίζει κάποιος πολιτική χροιά, ίσως μέσα από κάποιους συμβολισμούς. Ο Θανάσης είναι έφηβος, επαναλαμβάνει για τρίτη φορά τη Γ' Γυμνασίου, ζει με τη μητέρα του, τον πατριό και τα δύο μικρότερα αδέλφια του. Η βία είναι παντού γύρω, στο σπίτι του εκπορεύεται από τον πατριό του και στη γειτονιά του αναπαράγεται παντού. Από τις βρισιές και τους τσακωμούς τους μέχρι την κακής ποιότητας μουσική που ακούνε. Ακόμα και τις ώρες της κοινής ησυχίας, τις ώρες που «και καλά» κοιμούνται. Το μόνο που τους ενοχλεί είναι η δικιά του μουσική, γιατί έχει ξένο στίχο. Η μουσική είναι ο οδηγός σε αυτή την αφήγηση. Την ακούει παντού και πάντα, σε σημείο που αυτή τον καταπίνει και τον αφομοιώνει, τον παγιδεύει.

(Η μουσική μού δίνει ενέργεια, αδρεναλίνη, ορμή. Μάλιστα μου παραδίνει ορμή, πιστεύω ότι με σπρώχνει να κάνω... ε, πώς να το πω; Να κάνω πράγματα. Τι πράγματα;) σελ. 11

Εχει γίνει και ο ίδιος ήδη «ξενιστής» της βίας. Την ασκεί απέναντι στους συμμαθητές τους και στους ξένους. Γίνεται μέλος χουλιγκανικών και εθνοχουλιγκανικών ομάδων. Σπάει, κλέβει, δέρνει και φοβερίζει καθώς περνάει στάδια μύησης. Ετσι εκκωφαντικά αλλά και μελωδικά εξιστορείται η ζωή του Θανάση, και αυτό συμβαίνει στη μήτρα της δικής μας κοινωνίας, κάνοντας το βιβλίο να διαβάζεται με ταχύτατους ρυθμούς.

Στον αντίποδα, η μητέρα του, η «κυρα»-Ελευθερία της γειτονιάς, είναι μια χλομή σχεδόν σκιά, μοδίστρα. Και ναι, συμβολικά είναι κάτι παραπάνω από μητέρα. Αυτή δεν αγαπά την «άγρια» μουσική που ακούει ο γιος της, αγαπημένο της τραγούδι είναι το Κόκκινο γαρίφαλο. Τελικά τα πράγματα θα πάρουν μια δραματική τροπή, καθώς φαίνεται πως με κάποιο τρόπο χρειάζονται θυσίες ζωής για να αλλάξουν τα πράγματα. Και οι θυσίες αλλάζουν από εποχή σε εποχή.

Κλείνοντας, μοιάζει να επιτυγχάνεται μια ισορροπία ή, γιατί όχι, και μια εκεχειρία, μια μετατροπή, καθώς οι κοινωνικές συνθήκες που τα δημιούργησαν, το περιβάλλον, μάλλον παραμένουν.

Ισως κάποιους να ξενίσει το γεγονός πως η μουσική που ξεσηκώνει ώς τα άκρα τον νεαρό αποτελείται από κομμάτια των: The Animals, Rolling Stones, Queen, Depeche Mode, Iggy Pop, Radiohead κ.τ.λ. -απλώς γιατί αναφερόμαστε στο σήμερα -, είναι όμως ο μελωδικός πλοηγός του αφηγήματος. Αυτό το σήμερα που κάνει σχεδόν επιτακτική τη γραφή και την ανάγνωση τέτοιων βιβλίων. Είτε συμφωνούμε είτε όχι με τις εκάστοτε απόψεις.

**Αιγαίο άνωθεν

(Αεροφωτογραφίες του Γιάννη Γιαννέλου)

εκδόσεις Μίλητος, σ. 337

Ενα πλήρες και πολυτελές άλμπουμ που περικλείει σε φωτογραφίες το Αιγαίο. Κοιτάμε τον αιγαιακό χώρο από ψηλά, αλλά αυτός τελικά μας καθηλώνει. Είναι ο μύθος που δηλώνει αυτόνομη την ύπαρξή του και η ιστορία που χρωματίζει περισσότερο τη φαντασία μας.

Μαζί με τα φυσικά χρώματα του τοπίου, που προσφέρουν πολλές οπτικές θέσεις και αναγνώσεις. Με κείμενα της Ιόλης Βιγγοπούλου, διανθισμένα με στίχους και ποιήματα από γνωστούς μας δημιουργούς, καθώς και τους απαραίτητους χάρτες σε συμπληρωματικό ρόλο για το έργο.

**Ancient Greece and the modern manager

Dr Panos Koronakis - Rohlf & Maria Batzini

Kaienidis Publishers, σ. 379

Η Αρχαία Ελλάς και η νυν τέχνη τού διοικείν

Σε δώδεκα γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων και των modern greek, διαβάζουμε ρητά που έρχονται από την αρχαία Ελλάδα. Εχουμε προσέξει πως πολλά δημοσιεύματα στον ελληνικό και ξένο Τύπο αναδεικνύουν τη γλώσσα των αρχαίων μας φιλοσόφων σε κλειδί για μια γόνιμη διοίκηση στον χώρο των επιχειρήσεων. Ενα έξυπνο εγχείρημα για μια διαφορετική προσέγγιση της επαγγελματικής ζωής.

Χωρισμένο σε κατηγορίες όσον αφορά τα γνωμικά μάς κάνει μέσα από τη «δίνη» της γρήγορης καθημερινότητάς μας να ανασάνουμε. Βλέποντας τον κόσμο μέσα από το ανθρωποκεντρικό αλλά και πρακτικό πρίσμα των προγόνων μας.

**Πηνελόπη Μασούρη

Κρήτη. Τοπία και άνθρωποι

Penelope Massouri

Crete. Νο man is an island

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 256, 22 ευρώ

Ενα φωτογραφικό άλμπουμ για την Κρήτη. Χωρισμένο σε δύο μέρη (όπως λέει και ο τίτλος) Τοπία και άνθρωποι. Το πρώτο μέρος (τα Τοπία) αποτελείται από εξαιρετικής ομορφιάς φωτογραφίες από την καθημερινότητα, τη λαογραφία, τα αρχαία και ορθόδοξα μνημεία, το φυσικό και το αστικό περιβάλλον. Νύχτα και μέρα απαθανατισμένες με τις κατάλληλες σκιές μάς φέρνουν κοντά σε μια μοναδική Κρήτη. Στην ενότητα Ανθρωποι συναντούμε επώνυμους από όλους τους χώρους, που μαζί με μια εικόνα τους που «στέλνει» ο φακός γράφουν σύντομα σχόλια για το αγαπημένο τους νησί.

- Δίγλωσσο, διαβάζεται και στα αγγλικά.

**Ελίκα Παυλίδου

Γεύσεις από Μικρασία

Περισσότερες από 200 παραδοσιακές συνταγές

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 272, 22 ευρώ

Πληροφορούμαστε ότι η συγγραφέας έχει αντλήσει το υλικό της από τα τετράδια της μητέρας, της γιαγιάς και άλλων γυναικών της οικογένειάς της, όλες περίφημες μαγείρισσες από τη Μικρασία. Μας παραθέτει λοιπόν αυτόν τον μαγειρικό θησαυρό ταξινομημένο σε κατηγορίες και με πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Φέρνει τις συνταγές τής Εγγύς Ανατολής πιο κοντά στο τραπέζι αλλά και στην ιστορική μας μνήμη.

**Jodi Picoult

Δεκαεννιά λεπτά

μτφρ.: Ιωάννα Λεμπέση-Μουζακίτη

εκδ. Μοντέρνοι Καιροί, σ. 684, 24,90 ευρώ

Η Jodi Picoult έχει σπουδάσει Δημιουργική γραφή στο Πανεπιστήμιο του Πρίστον κι έχει κάνει μεταπτυχιακό στην εκπαίδευση στο Χάρβαρντ. Το 2003 τιμήθηκε με το βραβείο New England Book Award για το σύνολο του έργου της. Στο οπισθόφυλο διαβάζουμε: Στο Λύκειο του Στέρλινγκ πέφτουν πυροβολισμοί. Πανικόβλητοι μαθητές τρέχουν έξω από το σχολείο, ποδοπατώντας όποιον βρίσκουν μπροστά τους. Το πάτωμα είναι γεμάτο τετράδια, κασετίνες και άδειες τσάντες. (...) Ενα αδύνατο αγόρι κάθεται κουλουριασμένο πίσω από τα ντουλάπια των αποδυτηρίων. (...) Ξαφνικά, τραβάει το πιστόλι που κρατούσε κρυμμένο και το στρέφει στο κεφάλι του. Γραμμένο από την καταξιωμένη συγγραφέα, γεμάτο πικρά συναισθήματα και λάθη, γραμμένο γι' αυτά που δεν θα θέλαμε με τίποτα να έχουν γραφτεί.

**Γιάννης Ψωμιάδης

Εν ΤΑΧΙ

εκδόσεις Μέθεξις, σ. 228, 15,55 ευρώ

Ιστορίες καθημερινής τρέλας, αλλά και ανθρώπινων σχέσεων και συναναστροφών, με όχημα ένα μπλε ΤΑΧΙ στη Θεσσαλονίκη. Με τη συνθηματική γλώσσα της δουλειάς να μπαίνει πιλότος στην αφήγηση, οι επιβάτες ζωντανεύουν τις ιστορίες που τους ανήκουν. Οι καταστάσεις είναι σπονδυλωτές και δεν λείπουν οι επαφές με τους συναδέλφους αλλά και με τους κάθε λογής οδηγούς των ελληνικών δρόμων. Το γέλιο με το κλάμα εναλλάσσονται ανά τις στροφές, μαζί με τις αμήχανες μικροπεριπέτειες. Πραγματικά απολαυστικό, ειδικά για όσους αγαπούν να μετακινούνται με αυτό το ιδιαίτερο (ψυχαναλυτικό ορισμένες φορές) μέσο. Καλό θα ήταν για όσους διατηρούν μια συγκεκριμένη εικόνα για τους οδηγούς ΤΑΧΙ, να ενημερώσουμε πως εδώ τα πιστεύω τους μπορεί να κλονιστούν.

**Μάρω Βαμβουνάκη

Το χρονικό μιας μοιχείας

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 488, 17,70 ευρώ

Ενα έργο που αποτελείται από τρεις νουβέλες της συγγραφέως. Τα κύρια πρόσωπα εδώ είναι γυναίκες και η γραφή μπορεί να χαρακτηριστεί ποιητική. Αυτό είναι θετικό, αν υπολογίσουμε το γεγονός πως τελικά το κείμενο δεν γίνεται αφαιρετικό, αντιθέτως, η κάθε ιστορία μοιάζει εξελικτικά να πυκνώνει τις τάξεις της.

Η δόμηση και η αποδόμηση των χαρακτήρων εντυπωσιακές, μοιάζει να ανεβαίνουν σαν σε «φτερά» μια άψογα συγκροτημένη κλίμακα. Ακόμα και όταν η εξιστόρηση γίνεται σε τρίτο πρόσωπο, κάτι μας υποδεικνύει να κοιτάμε συνεχώς εντός των ηρώων. Η βασανιστική ή ψυχολογική αυτοτιμωρία έρχεται μέσω των διαλεκτικών αντιπαραθέσεων της σκέψης. Βασικό ρόλο έχει η πλαστικότητα της γραφής, που είναι ανθρώπινη στις σπάνιες «πραγματικές» κινήσεις που επικρατούν από τις ρωγμές των εσωτερικών μονολόγων. Πιστεύω πως αυτό επιτυγχάνεται από το γεγονός πως ακόμα και οι ίδιες οι λέξεις μοιάζουν να κλείνονται στον εαυτό τους. Συνολικά θα λέγαμε πως το έργο στήνεται σε ένα σκηνικό σκακιέρας, με τα ασπρόμαυρα χρώματα να καλύπτουν τα υπόλοιπα, που όμως υπάρχουν. Και ο αναγνώστης, μοιάζοντας να συμμετέχει, καλείται στο παιχνίδι της ανακάλυψής τους.

**Γιόχαν Σαπούτο, Φέλιξ Σάρτε, Αρνο Ουτ, Στέφαν Μουρλάν, Ζαν Ιβ Ποτέλ

Εικονογραφημένη εγκυκλοπαίδεια για την Ευρώπη -27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 27 ιστορίες για παιδιά και για νέους

μτφρ.: Εφη Μαρκοζάνε - επιμέλεια: Γιώργος Ρεγκούκος

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 284, 29 ευρώ

Τριάντα χρόνια συμμετοχής μας στην ευρωπαϊκή κοινότητα. Συμπληρώθηκαν. Οι νέες κυρίως γενιές έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται την Ευρώπη ως πατρίδα τους ή έστω ότι η πατρίδα τους ανήκει σ' ένα ευρύτερο ενιαίο σύνολο. Οπως γράφει το δελτίο Τύπου των εκδόσεων: Πόσα πραγματικά γνωρίζουμε για τους γείτονες μας, για την ιστορία τους, για τον τρόπο που σκέφτονται, αλλά και και για τον πολιτισμό τους; Πόσα χωρίζουν και πόσα ενώνουν τους Ευρωπαίους;

Με ρεαλιστικές φωτογραφίες και ρομαντικές ζωγραφιές, με χάρτες πίνακες και πολλά άλλα πλούσια στοιχεία. Είναι ένας χρήσιμος και μοντέρνος οδηγός για παιδιά και νέους που αγαπούν να γνωρίζουν.

**Ελένη Τορόση

Ενα ψάρι στο κακάο

εκδόσεις Πατάκη, σ. 22, 3,50 ευρώ

Ενα ψάρι στο κακάο κι ένα υπέροχο και κρυφό μυστικό.

Που διαρκεί όσο ένα πρωινό. Μετά, εξαφανίζεται ή και χάνεται ως διά μαγείας, όπως και οι άστοχες προσπάθειές σου να σφυρίξεις. Φουουου... Είναι μια ανάμνηση κι ένα αίσθημα χαράς.

Γιατί τώρα πια έμαθες.

**Γιώτα Φώτου

Η Βασιλική και η νεράιδα του νερού

εκδόσεις Ψυχογιός, σ. 51, 7 ευρώ

Σε αυτό το παραμύθι τα ζώα, τα έντομα, τα δέντρα, τα φυτά αλλά και οι σταγονίτσες του νερού μιλούν με τη δική τους φωνή. Το ερώτημα είναι: Πιστεύεις στις νεράιδες; Ή μήπως όλα είναι ένα παιχνίδι που το φως παίζει με τις δροσερές σκιές των φύλλων;

Τι θα έκανες αν η νεράιδα του νερού σού έκλεβε ένα γράμμα και δεν μπορούσες πια ούτε να το προφέρεις αλλά ούτε και να το ακούσεις; Πόσο μακριά θα έφτανες για να το βρεις και να το ξανακάνεις δικό σου;

**Δημήτρης Κάσσαρης

Περιπέτεια στον πλανήτη Μελιτζάν

εκδόσεις Κέδρος, σ. 112, 8 ευρώ

Ο κίνδυνος από το Διάστημα έρχεται από τον πλανήτη Μελιτζάν. Εναν πλανήτη που δημιουργήθηκε από την υπερβολική διόγκωση μιας υπερβολικά ραντισμένης με φυτοφάρμακα μελιτζάνας. Που αυτονομήθηκε κι έφυγε από τη Γη για να διεκδικήσει τη δική της μοίρα. Τότε κανείς δεν είχε δώσει προσοχή στο γεγονός. Τώρα όμως η οικογένεια Εξαίρετου έρχεται αντιμέτωπη με την απαγωγή της μικρής τους κόρης Φούρλας από τους μελιτζανάνθρωπους και στην περιπέτεια τους αυτή θα παρασυρθεί και ολόκληρη η ανθρωπότητα. Γνωρίζουμε, ανάμεσα σε πολλά άλλα και ενδιαφέροντα, την παραμυθένια και μακρινή πόλη της Αλευρίας και τους παράξενους αλευρωμένους κατοίκους της, τη ζωή στον πλανήτη Μελιτζάν, την πορεία και την κατάληξή του. Πάνω απ' όλα όμως παρακολουθούμε το μακρινό, συγκινητικό και τρυφερό ταξίδι στα άστρα προς έναν, μάλλον αφιλόξενο, πλανήτη. Μέσα από την αθώα ματιά ενός μικρού κοριτσιού, πίσω στη Γη - σπίτι.

**Κώστας Μάγος

Ο Τραμ

εκδόσεις Πατάκη, σ. 26, 4,40 ευρώ

Μέσα από τα μάτια του μικρού σκύλου Τραμ (που την πρώτη φορά που είδε το τραμ το πέρασε για μια τεράστια κάμπια), συναντάμε τα δρομολόγια μιας ομάδας ανθρώπων. Με απλά βήματα, καθώς γίνονται παρέα χάρη στη χρήση του τραμ και της αγάπης τους στον Τραμ.

Α.Ν.Χ.

****************

**Νταμιάν Ταμπαρόφσκι

Ιατρική αυτοβιογραφία

μτφρ.: Νάντια Γιαννούλια

εκδόσεις Πάπυρος, σ. 160, 12 ευρώ

Η εξέλιξη του ανθρώπου ποτέ δεν ήταν σε σταθερή πορεία. Μοιάζει με το αντικείμενο που αιωρείται και δυσκολεύεται να βρει τον τόπο προσγείωσης. Τα αιώνια διλήμματα. Τα ατέρμονα, βασανιστικά ερωτήματα που ποτέ δεν έχουν απάντηση, αλλά πάνε τη σκέψη ένα βήμα πιο μπροστά. Οταν αναρωτιόμαστε «Υπάρχει Θεός;» γνωρίζουμε ότι αυτό θα ταξιδεύει για πάντα, αφού δεν υπάρχει εύκολη μια λύση. Το πνεύμα όμως δουλεύει, ενεργοποιείται και δεν «σκουριάζει».

Ο Νταμιάν Ταμπαρόφσκι στοχεύει ακριβώς στη... φυσική κατάσταση του ανώτερου. Η Ιατρική αυτοβιογραφία μόλις διαβαστεί σε οδηγεί να αναρωτηθείς: Τι υπερισχύει; Το σώμα ή το μυαλό; Αν βιαστείς να απαντήσεις θα κάνεις λάθος. Πρέπει να επεξεργαστείς όλα όσα σου δίνει στις σελίδες της νουβέλας του και η απόκριση να έλθει μετά.

Το μυθιστόρημα, αν μη τι άλλο, καταφέρνει να αναπτύξει και να κρατήσει την ιδιαιτερότητα του. Αυτό που διαβάζουμε είναι μια λογοτεχνική-επιστημονική μελέτη για τον άνθρωπο. Οπως μας πληροφορεί το δελτίο Τύπου: Η νουβέλα γράφτηκε στο Μπουένος Αϊρες μετά την παταγώδη αποτυχία των σχεδίων του Νομισματικού Ταμείου που οδήγησαν την Αργεντινή στην κατάρρευση. Το σκηνικό προσφέρεται για να ξεδιπλώσει ο συγγραφέας τις παρατηρήσεις του, τους προβληματισμούς του. Στο επίκεντρο είναι ο εργαζόμενος και ο άνεργος, που συγκεντρώνονται στο ίδιο πρόσωπο: τον Ντάμι, που βασανίζεται και τραμπαλίζεται στη δράση (δουλειά) και την αδράνεια (ανεργία). Από τα ψηλά στα χαμηλά. Από το καλό στο κακό.

Η χρήση της επιστήμης (Ιατρική, Κοινωνιολογία κ.ά.) γίνεται «εργαλείο» στη μυθοπλασία και το έργο αποκτά κάτι ξεχωριστό. Κάθε φορά που ο ήρωας νιώθει δυνατός (πνευματικά), έρχεται το σώμα να του υπενθυμίσει πόσο αδύναμος και αδύναμοι είμαστε. Κάθε ασθένεια είναι η άρνηση του σώματος να συνεργαστεί. Σαν να τιμωρεί τον Ντάμι για την εκνευριστική προσήλωσή του στο μυαλό.

Ο χαρακτήρας που έχει φτιάξει ο Ταμπαρόφσκι δεν είναι άγνωστος σήμερα. Εχει κάτι απ' όλους τους ανθρώπους, μην ξεχνάμε ότι ζούμε σε συνθήκες παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Ολοι σκέφτονται στη μοναξιά τους πώς θα αποφύγουν την ανεργία, πώς θα αντιμετωπίσουν την αρρώστια. Ο τρόπος τού Ντάμι είναι μοναδικός, μια και μέσα από φιλοσοφικές αναζητήσεις ψάχνει την κοινοτοπία.

Η χρήση των παρεμβολών μερικές φορές μοιάζει να κουράζει και να «κόβει» την αφήγηση, η οποία τελικά δεν χάνει την αξία της επειδή διατηρούνται η αλληλουχία και η κορύφωση με την ανατροπή στο τέλος.

Ο αργεντινός λογοτέχνης είναι περιγραφικός, επεξηγηματικός και αξιοποιεί το χιούμορ στον λόγο. Στο τέλος έρχεται η απάντηση: Το σώμα νικά το μυαλό, όταν αυτό δεν το σέβεται. Οταν το μυαλό «μικραίνει» και εξυπηρετεί κάθε ματαιόδοξη φιλοδοξία.

**Κουέντιν Ταραντίνο

Inglourious Basterds

μτφρ.: Σύνθια Μίκκελσεν

Σειρά: Cult Stories

εκδόσεις Τόπος, σ. 232, 14,40 ευρώ

Ο Κουέντιν Ταραντίνο είναι μεγάλος μπάσταρδος. Μεγαλειώδης και μεγαλομανής. Ενα παιδί γεμάτο τρέλα. Ολα αυτά όμως δεν τον εμποδίζουν να κάνει πράξη αυτό που σκέφτεται. Για τον ίδιο η πρόκληση είναι επιλογή και δεν διστάζει στιγμή. Η κινηματογραφική του πορεία, άλλωστε, έτσι έχει χαραχτεί. Ζει για να προκαλεί και μετά για να εντυπωσιάζει. Γι' αυτόν πάνω απ' όλα είναι η διασκέδαση και όσο πιο πολύ ενοχλεί τόσο περισσότερο κερδίζει την προσοχή.

Το βιβλίο Inglourious Basterds αποτελεί το σενάριο της τελευταίας του ταινίας. Στα ελληνικά έχει τον τίτλο Αδωξοι Μπάσταρδη. Οπως διαπιστώνει ο αναγνώστης, υπάρχει ανορθογραφία. Καθόλου τυχαίο, αφού ο Ταραντίνο επιδιώκει το ανορθόδοξο, το λάθος. Εδώ βρίσκεται ο χαρακτήρας τού δημιουργού και αποτυπώνεται στις σελίδες, όχι μόνο στο σελιλόιντ. Τα πάντα άνω-κάτω. Κομμένα και ραμμένα στα μέτρα του ενθουσιώδους κινηματογραφιστή. Η ιστορία γίνεται παιχνιδάκι στα χέρια του και σ' αυτά του κοινού. Το μείγμα που φτιάχνει είναι εκρηκτικό και όπως το θέλει. Η ιδιαίτερη ματιά τού σκηνοθέτη/σεναριογράφου δίνει τον τόνο. Αμερικανοεβραίοι σκοτώνουν γερμανούς στρατιώτες, το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου γράφεται σε μια αίθουσα κινηματογράφου, συναντήσεις σε μέρη που επινοούνται κ.ά. Οι Μπάσταρδοι είναι η τροπή, η τιμωρία που θα ήθελε ο Ταραντίνο για τους ναζί. Οι λέξεις στο χαρτί δεν έχουν την ίδια δύναμη με τις εικόνες, όμως το... χάρτινο Inglourious Basterds δεν απογοητεύει. Η ειδοποιός διαφορά είναι αυτή που αναφέρει ο Ντέιβιντ Λ. Ρόμπινς στον πρόλογο: «... η εσωτερική φωνή σου είναι εκείνη που ουσιαστικά λέει τις ατάκες και το δικό σου μυαλό είναι εκείνο που κινηματογραφεί τις σκηνές». Καθένας που κρατά το βιβλίο, μπαίνει (έστω και για λίγο) στην καρέκλα τού σκηνοθέτη. Μοιράζεται τη σκέψη και τη φαντασία τού αυθεντικού. Με λίγη προσοχή εντοπίζει το ανακάτεμα των ιστορικών γεγονότων. Τη βία μέσα στη βία του πολέμου. Τις αναμενόμενες ανατροπές και την τελευταία παράσταση που στήνεται για την ηγεσία του Γ' Ράιχ. Οι Αδωξοι Μπάσταρδη είναι μια τρελή πολεμική ιστορία, από έναν ένδοξο μπάσταρδο.

**Ροβήρος Μανθούλης

Η Remington του Ορφέα

εκδόσεις Πύλη, σ. 227, 12 ευρώ

Το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι λογοτεχνικό είδος που μπορεί να αναδείξει πιο εύκολα την πένα τού επίδοξου συγγραφέα. Εχει όλα τα στοιχεία για να τον κάνει να ξεχωρίσει, αφού συνήθως το κοινό είναι δεκτικό σ' αυτό. Ολοι έχουν ακούσει για τον Σέρλοκ Χολμς και τον Ηρακλή Πουαρό. Δεν εγείρονται μεγάλες απαιτήσεις από τον αναγνώστη, αρκεί να είναι προσεκτικός στην πλοκή. Ο Ροβήρος Μανθούλης όμως δεν είναι (μόνο) δημιουργός τέτοιων έργων. Είναι αξιόλογος σκηνοθέτης και στο βιβλίο Η Remington του Ορφέα καταφέρνει να δώσει κάτι παραπάνω. Αυτό είναι η ψυχανάλυση. Στη συγγραφική του συνταγή δεν πετά τα παραδοσιακά υλικά του είδους. Το μυστήριο είναι εκεί. Το έγκλημα, επίσης. Η αστυνομική έρευνα, το ίδιο. Η παρουσία του επιθεωρητή Μαρτινέζ, έντονη. Η εστίαση σε αντικείμενα και γεγονότα δεν λείπει. Μαζί με όλα αυτά όμως υπάρχουν και οι διαδρομές του μυαλού. Εκεί βρίσκονται όλα. Η παραβατικότητα, η εφευρετικότητα, ο έρωτας, το υποσυνείδητο.

Η ιδιότητα του κινηματογραφιστή μάς βάζει την υποψία πως εμμέσως στο έργο μπαίνει και ο μέγας Αλφρεντ Χίτσκοκ. Το Vertigo μοιάζει αρκετά με το αστυνομικό μυθιστόρημα του Μανθούλη. Ισως στο πανί η εξερεύνηση στη λειτουργία της... «δεύτερης συνείδησης» είναι πιο δύσκολη, όμως και στο χαρτί δεν τη βλέπουμε συχνά.

Η ανάλυση της ψυχής «δένει» αρμονικά με τα παραστρατήματά της. Ο Ορφέας είναι συγγραφέας αστυνομικών περιπετειών. Κάποια στιγμή όμως γίνεται κομμάτι μιας αληθινής ιστορίας. Της δικής του. Μπλέκεται με τρεις αδελφές και η ηδονή του έρωτα τον καθιστά ύποπτο για το φόνο της Μόιρας (μία εξ αυτών). Οσο τον πιέζει ο επιθεωρητής τόσο προσπαθεί να αναλύσει τον τρόπο λειτουργίας των άλλων δύο. Της Ιντα και της Λίζας. Δύσκολη η γυναικεία ψυχοσύνθεση, γι' αυτό και η «ενημερωμένη ψυχαναλύτρια» Σαλώμη τον βοηθά να την αποκωδικοποιήσει.

Στις σελίδες του βιβλίου «βλέπουμε» την Αγκάθα Κρίστι, τον Σίγκμουντ Φρόιντ, τον θείο Σέρλοκ. Η τέχνη (ειδικά η γλυπτική με τη ζωγραφική) βρίσκει μεγάλο χώρο, όπως και το σχόλιο για την εξουσία και την ξενοφοβία. Παράλληλα, εντοπίζονται μικρές οσμές χιούμορ. Ο διάλογος, οι σύντομες προτάσεις, η περιγραφή και ο ορθολογικός τρόπος εξιχνίασης του φόνου πορεύονται με την... αυτόνομη Remington, που λειτουργεί κι αυτή σαν ψυχαναλυτής τού άλλου Εγώ και της ερμηνείας του πανηδονισμού.

**Κλάιβ Μπάρκερ

Το ημερολόγιο ενός δαίμονα

μτφρ.: Μαρία Εξάρχου

εκδόσεις Οξύ, σ. 217, 18,50 ευρώ

Η υπερβολή στη λογοτεχνία είναι μεγάλος κίνδυνος. Ο συγγραφέας που δεν την αποφεύγει, γίνεται γραφικός, βαρετός, πληκτικός. Στη λογοτεχνία τρόμου η φαντασία είναι ο θεμέλιος λίθος. Οσο πιο νοσηρή τόσο το καλύτερο. Η κοινή λογοτεχνική παγίδα φυσικά δεν λείπει. Κι εδώ η γραμμή που χωρίζει το καλό από το κακό είναι λεπτή, σχεδόν αόρατη. Ο Κλάιβ Μπάρκερ αφήνει (όχι ανεξέλεγκτη) τη νοσηρότητα της σκέψης του να «ποτίσει» το βιβλίο και να πετύχει αυτό που κάθε δημιουργός θέλει. Να αιχμαλωτίσει τον αναγνώστη.

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με αιχμαλωσία. Το ημερολόγιο ενός δαίμονα κυριεύει τον σελιδογυριστή. Ο βρετανός μυθιστοριογραφός χρησιμοποιεί κάτι απλό για να καθηλώσει. Προστάζει από την πρώτη σελίδα να καεί το βιβλίο! Αμέσως ενεργοποιεί τα ανακλαστικά της άρνησης και της περιέργειας. Κάθε άνθρωπος αντιδρά σ' αυτό που ΠΡΕΠΕΙ να κάνει. Μ' αυτό τον τρόπο ο Μπάρκερ εξασφαλίζει την εμπιστοσύνη του αναγνώστη. Είναι σίγουρος ότι δεν θα το αφήσει από τα χέρια του. Μετά, έρχεται η τρομερή, μακάβρια ιστορία. Η τρέλα σε όλο της το μεγαλείο. Ο τρόμος σε κάθε σελίδα.

Η μυθοπλασία «βουτάει» στο έρεβος, χωρίς να χάνεται. Ο συγγραφέας είναι έμπειρος και ξέρει πώς να κάνει το σκοτάδι ενδιαφέρον. Γνωρίζει τα όρια του τρόμου. Ο δαίμονας λέει μια σημαντική ιστορία και ο λόγος είναι ευθύς, άμεσος. Ενας μονόλογος που ετοιμάζεται να γίνει διάλογος. Ο αντίλογος που ψάχνει ο Τζάκαμποκ Μποτς, είναι το απαραίτητο διάλειμμα στη φρίκη που προσφέρει. Ορισμένες σκέψεις είναι αποκρουστικές, ωστόσο τι άλλο να περιμένεις από έναν δαίμονα που βρίσκεται ανάμεσα στον πόλεμο Κόλασης-Παραδείσου. Τα ιερά και ανίερα μάχονται για τον έλεγχο της σπουδαίας ανακάλυψης του Γουτεμβέργιου. Του τυπογραφικού πιεστηρίου. Η αλληγορία που δημιουργείται, μοναδική. Κανείς δεν είναι άγιος. Κανείς δεν είναι αθώος. Ολοι κολασμένοι, άπληστοι. Ο Λόγος είναι η καλύτερη φυλακή. Οι πραγματικοί άγγελοι (αν υπάρχουν) είναι αδύναμοι. Για τον Μπάρκερ η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή, πιο τρομακτική, πιο νοσηρή, δίχως ίχνος υπερβολής.

Α.Π.Σ.

**Travis Holland

Ο αρχειοφύλακας του Ιωσήφ Στάλιν

μτφρ.: Αργυρώ Μαντόγλου

εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί, σ. 268, 18,90 ευρώ

Είναι αυτό που συμβαίνει όταν μπαίνεις σ' έναν ξένο χώρο και αντί να προσπαθήσεις να βρεις θέσεις για τους αγκώνες, ξεχνάς ότι μπήκες στο ξένο και παρασύρεσαι στην άνεση. Το νέο είναι αρκετό για να κατεβάσεις τους διακόπτες. Είναι αυτό που συμβαίνει όταν σε υποδέχονται σωστά τα ενδιαφέροντα πράγματα. Είναι αυτό που συμβαίνει μ' ένα καλό βιβλίο. Είναι αυτό που συμβαίνει με τον Αρχειοφύλακα του Ιωσήφ Στάλιν. Τι κι αν το 'χουμε ξαναδεί, όπως μας θυμίζει η μεταφράστρια Αργυρώ Μαντόγλου, στο Φαρενάιτ 451 του Ρέι Μπράντμπερι, τι κι αν το 'χουμε ξαναδεί, λέμε εμείς, στις κινηματογραφικές Ζωές των άλλων; Τα θέματα είναι πάντα ίδια. Αλλάζει το δευτερόλεπτο εισόδου.

Το ιστορικό μυθιστόρημα του Travis Holland. Η σταλινική Ρωσία. Ο καλοκουρντισμένος αξιωματικός και ο θλιμμένος, εκκολαπτόμενος αγωνιστής. Η ισοπεδωτική χειρονομία του συστήματος και η αναγκαία μεταβίβαση μιας λυτρωτικής αγνότητας της σκέψης. Η οργή για τα πράγματα που δεν μπορούν να κατανοήσουν η γνώση και η ευαισθησία μας. Πού είναι αυτή η στιγμή που σταματά ο φόβος και ξεκινούν να ονομάζονται ταυτόχρονα το πεπρωμένο και η συνέπεια;

Δ.Α.Δ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου