Έντυπη Έκδοση

Το ανίερο ως ιερό

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης εξηγεί πώς η Εκκλησία εκμεταλλεύθηκε τις ίδιες φυσικές επιστήμες που αρχικά πολεμούσε

Ο Ευτύχης Μπιτσάκης, εκδότης του περιοδικού «Ουτοπία» και συγγραφέας, παραμένει μαχητικός και δραστήριος από τα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης μέχρι σήμερα, στα 83 του.

Οι πολυετείς εξορίες και φυλακές δεν τον εμπόδισαν να διακριθεί ως ερευνητής και καθηγητής σε πανεπιστήμια της Ελλάδας και της Γαλλίας στα μαθηματικά, τη φυσική και τη φιλοσοφία. Στο τελευταίο του βιβλίο «Από την πυρά στον άμβωνα» (εκδόσεις «Τόπος») πραγματεύεται τη μεταβαλλόμενη σχέση φυσικών επιστημών και θεολογίας μέσα στους αιώνες.

Από τα πρώτα χρόνια, οι πατέρες του χριστιανισμού αντιλήφθηκαν ότι η πίστη χρειαζόταν εκλογίκευση. Το υπεραπλουστευτικό «Πίστευε και μη ερεύνα» δεν ήταν αρκετό για να συγκροτήσει την «Εκκλησία» σε διαχρονικό σώμα και πνεύμα παγκόσμιας εμβέλειας. «Κύριο έργο της μεσαιωνικής φιλοσοφίας ήταν να θεμελιώσει με λογικά επιχειρήματα την πίστη», γράφει.

Η νέα θρησκεία εμβολιάζεται με τη «λογική» των αρχαίων ελλήνων φιλοσόφων, παρόλο που δεν βρίσκουμε πουθενά στις θρησκείες τους το δόγμα της δημιουργίας, όπως αυτό κατασκευάζεται ουσιαστικά από τους εβραϊκούς μύθους και μεταφέρεται στον χριστιανισμό. «Η έννοια του Δημιουργού ο οποίος δημιουργεί το Σύμπαν εκ του μηδενός δεν υπάρχει στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Το δόγμα της Δημιουργίας αντιφάσκει τόσο με τη νεοπλατωνική όσο και με την αριστοτελική οντολογία», λέει ο Μπιτσάκης. «Ο μεγαλύτερος ιδεαλιστής ίσως όλων των αιώνων, ο Πλάτων, θεωρεί ότι ο θεός δημιουργεί τον κόσμο όχι από το τίποτα, αλλά από την προϋπάρχουσα ύλη. Και ο ιδρυτής της Σχολής της Ελέας Ξενοφάνης υποστηρίζει ότι η έννοια του θεού είναι ανθρώπινο δημιούργημα. Αν οι βόες είχαν θεούς θα τους φαντάζονταν βόες, οι ίπποι ίππους, οι Αιθίοπες κοντούς με πλακουτσωτή μύτη και μελαψούς και οι Θράκες ψηλούς, ξανθούς και με ίσια μύτη!»

Η επίσημη θρησκεία είναι εναντίον των φυσικών επιστημών. Αυτό εκφράζεται με τον πιο πανηγυρικό τρόπο με την Ιερά Εξέταση. Οποιος ασχολείται με τις επιστήμες και αμφισβητεί το δόγμα παραδίδεται στην πυρά. Ο πανθεϊστής φιλόσοφος Τζιορντάνι Μπρούνο αμφισβήτησε το γεωκεντρικό πρότυπο και κάηκε το 1600 στη Ρώμη ως αιρετικός. Ο ισπανός γιατρός και θεολόγος Μισέλ Σερβέ κάηκε ζωντανός στη Γενεύη το 1553 από τον Καλβίνο. Ο πάπας Βονιφάτιος Η' είχε απαγορεύσει την ανατομία, διότι θα διακυβευόταν η ανάσταση των σωμάτων και ο θεμελιωτής της ανατομίας Αντρέ Βεσάλιους (1514-1564) καταδικάστηκε σε θάνατο. Ο Κοπέρνικος χαρακτηρίστηκε τρελός από τον Λούθηρο και ο Γαλιλαίος, για να σωθεί, αποκήρυξε την κίνηση της Γης και έζησε υπό περιορισμό.

Ομως, από ένα σημείο και μετά, η δυτική Εκκλησία, επειδή δεν μπορεί πια να αποτρέψει την εξέλιξη των επιστημών, την οποία έχει καταφέρει να εμποδίσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, αρχίζει να οικειοποιείται τα επιστημονικά συμπεράσματα, προσαρμόζοντάς τα στις δικές της ανάγκες με τη βοήθεια κάποιων σημαντικών επιστημόνων που, είτε από φόβο είτε από βαθιά πίστη, όπως ο Λάιμπνιτς και ο Νεύτων, δίνουν μεταφυσική διάσταση στις φυσικές θεωρίες τους. Ο Ζαν Μπουριντάν (1300-1358) υποστήριζε ότι ο Θεός, ενώ έδωσε στο Σύμπαν την πρώτη κίνηση, στη συνέχεια δεν επεμβαίνει στη φύση, γι' αυτό μπορούμε να μιλάμε για φυσικούς νόμους. Το ίδιο επιχείρημα θα διατύπωνε τρεις αιώνες αργότερα και ο Καρτέσιος, γενάρχης του «αστικού ορθολογισμού»!

Οταν όμως ο Δαρβίνος παρουσίασε τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών, το θρησκευτικό κατεστημένο, παρ' όλη την ευελιξία που απέκτησε μέσα στους αιώνες, δεν μπόρεσε να προσαρμόσει το δαρβινισμό στα μέτρα του και μέχρι σήμερα τον αντιπαλεύει με φανατισμό. Ιδιαίτερα σε χώρες που βρίσκονται υπό τον ασφυκτικό έλεγχο του καθολικισμού και του προτεσταντισμού, όπως οι ΗΠΑ, η θεωρία του Δαρβίνου δεν διδάσκεται ή διδάσκεται ισότιμα με τη δημιουργία του κόσμου σε έξι, μέρες δημιουργώντας διά βίου σύγχυση στα παιδιά.

Κόντρα στην ανεξιθρησκία

Στην Ελλάδα, επισημαίνει ο συγγραφέας, με αλλαγές στα σχολικά εγχειρίδια κάτω από την πίεση της Εκκλησίας και των παραθρησκευτικών οργανώσεων, η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης των ειδών έχει συρρικνωθεί έως εξαφανιστεί από τη διδακτέα ύλη. Γεγονός που αφενός προσκρούει στη βασική συνταγματική αρχή για την ανεξιθρησκία και την απαγόρευση του προσηλυτισμού και αφετέρου παραβιάζει το δικαίωμα της ελεύθερης διακίνησης και επιλογής των ιδεών και του αυτοκαθορισμού των πολιτών.

«Οπως πρέπει να είναι απολύτως σεβαστή η θρησκευτική συνείδηση του ατόμου, το ίδιο ελεύθερη πρέπει να είναι και η διαμόρφωση της κοσμοαντίληψης του παιδιού με βάση τα δεδομένα των επιστημών και συνολικά της έλλογης γνώσης». «Τελικά», καταλήγει ο Μπιτσάκης, «στην Ελλάδα, δεν αποκτήσαμε ποτέ ένα γνήσιο κοσμικό κράτος». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία