Έντυπη Έκδοση

Σφιχταγκαλιασμένος με την κρίση ο Νότος

ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ ΣΟΒΑΡΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ, ΠΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΒΟΡΡΑ ΑΡΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΟΥΝ

ΤΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ πρόβλημα του ευρώ είναι η αυξανόμενη απόκλιση μεταξύ Βορρά και Νότου, η οποία αποκαλύπτεται σε όλο της το μεγαλείο λόγω της κρίσης.

Εχοντας οικοδομήσει μία ενιαία κοινοτική αγορά πάνω σε ένα κοινό νόμισμα, αλλά χωρίς ενιαία δημοσιονομική πολιτική, η Ε.Ε. επέτρεψε κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες στις χώρες-μέλη του Νότου ονομαστική σύγκλιση σε τιμές, επιτόκια, μισθούς και ρυθμούς ανάπτυξης με τις χώρες του Βορρά. Η σύγκλιση όμως αυτή δεν συνοδευόταν από ανάλογες βελτιώσεις σε παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα.

Η μείωση των επιτοκίων, οι κοινοτικές επιδοτήσεις και το κοινό νόμισμα ήταν ο τροφοδότης μίας σε μεγάλο βαθμό τεχνητής και άκοπης ανάπτυξης, η οποία στηρίχθηκε με δάνεια και επιδοτήσεις. Ο Νότος κατανάλωνε πάνω από τις δυνατότητές του την παραγωγή του Βορρά.

Ετσι, ο Νότος δημιούργησε δίδυμα ελλείμματα (δημόσια και εξωτερικών πληρωμών) τα οποία οι τράπεζες του Βορρά φρόντιζαν μέχρι σήμερα να δανειοδοτήσουν. Ο,τι, δηλαδή, περίπου έγινε μεταξύ ΗΠΑ (καταναλωτικός Νότος) και Κίνας (παραγωγικός Βορράς). Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη διαφορά: ο ευρωπαϊκός Νότος δεν διαθέτει το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα για να τυπώνει όσα χρήματα θέλει, όπως κάνουν οι ΗΠΑ, πληθωρίζοντας και υποτιμώντας το χρέος τους.

Φτάσαμε, λοιπόν, στο σήμερα με τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση να αναδεικνύει όγκους επισφαλών δανείων των τραπεζών και να στέλνει στην ύφεση τις οικονομίες. Η ενδοευρωπαϊκή αυτή ανισορροπία δεν μπορεί άλλο να διατηρηθεί, καθώς ο δημόσιος δανεισμός του ευρωπαϊκού Νότου καθίσταται ολοένα και πιο επισφαλής.

Οι τράπεζες του Βορρά είναι πλέον απρόθυμες να τον χρηματοδοτήσουν μπροστά στη θέα των αυξανόμενων προβλημάτων και υπό το φόβο αναζωπύρωσης της κρίσης.

Ολα αυτά μεταφράζονται σε εξασθένηση του ευρώ. Η θεραπευτική αγωγή που αναζητείται για τους αδύναμους κρίκους της ευρωζώνης προκειμένου αυτοί να μη χρεοκοπήσουν παρασύροντας σε διάλυση την ΟΝΕ είναι να αναλάβουν αυτοί το κύριο βάρος της εσωτερικής δημοσιονομικής τους σταθεροποίησης και επικουρικά η Ε.Ε. να ενισχύει πρωτίστως ψυχολογικά (κλίμα αγορών) και δευτερευόντως οικονομικά (ενισχύσεις, εγγυήσεις δανείων κ.λπ.). Σε αυτή τη κατεύθυνση πρώτο «πειραματόζωο» της προσαρμογής είναι η Ελλάδα.

Από τη στιγμή που το οικονομικό πρόβλημα του ευρώ όχι μόνο δεν βρίσκει διέξοδο αλλά εντείνεται, η διαδικασία της οικονομικής διεύρυνσης και ολοκλήρωσης της Ευρώπης τίθεται εν αμφιβόλω.

Στο βαθμό που οι φυγόκεντρες τάσεις δυναμώνουν και υπάρχει πραγματικός κίνδυνος χρεοκοπίας ορισμένων χωρών-μελών, η διεύρυνση προς Ανατολάς παγώνει και η ευρωζώνη απειλείται με διάσπαση ή και διάλυση.

Βεβαίως, πρόκειται για ακραία σενάρια, τα οποία, όμως, δεν μπορούν να αποκλειστούν εξαιτίας και μόνο της δηλωμένης πολιτικής βούλησης των ευρωπαϊκών εθνικών ηγεσιών για ενότητα. Χρειάζεται η έμπρακτη απόδειξη πως η Ε.Ε. είναι σε θέση να προσαρμοστεί θεσμικά και λειτουργικά στις συνθήκες της κρίσης, αναλαμβάνοντας ενεργά την αποτελεσματική διαχείρισή της.

Σήμερα η εξασθένηση του κοινού νομίσματος είναι καλοδεχούμενη από τις ισχυρές εξαγωγικές χώρες-μέλη γιατί τονώνει την ανταγωνιστικότητα, τις εξαγωγές και τη βιομηχανική παραγωγή τους. Μακροπρόθεσμα, βέβαια, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στο ρόλο που θέλει να διαδραματίσει το ευρώ ως εναλλακτικό διεθνές αποθεματικό νόμισμα στο πλευρό του δολαρίου, προσελκύοντας έτσι ξένα κεφάλαια τα οποία σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ απαραίτητα τόσο για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη όσο και για το δημόσιο δανεισμό, κυρίως των αδύναμων χωρών-μελών (εφόσον αυτές οι χώρες δανείζονται σε άλλα νομίσματα).

Συνεπώς, είναι άλλο πράγμα από πολιτική σκοπιά μια ακατάσχετη αιμορραγία του ευρώ και η διολίσθηση της ισοτιμίας του π.χ. προς τη μονάδα έναντι του δολαρίου και άλλο η μεταβατική κάμψη της ισοτιμίας του κατά 10-15% (π.χ. επιστροφή της ισοτιμίας στο 1,30). Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για καθολική κρίση αξιοπιστίας της ευρωζώνης, ενώ στη δεύτερη μιλάμε για μια λογική διόρθωση τιμών η οποία διευκολύνει την αποκατάσταση των ενδοευρωπαϊκών ισορροπιών.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Ευρωπαϊκή Ένωση