Έντυπη Έκδοση

Το Κυπριακό χωρίς στερεότυπα

Μέχρι τώρα οι ταινίες που είχαν ως κέντρο το πρόβλημα της Κύπρου περιορίζονταν στην ανάδειξη του άδικου και συνάμα τραγικού, ενώ, νομίμως, στόχευαν στην πρόκληση ανθρωπιστικών και πολιτικών αντιδράσεων.

Η ταινία του Βασίλη Μαζωμένου, «Guilt», σημαντικής αισθητικής αξίας, διαφέρει. Σήμερα, τριάντα πέντε χρόνια μετά, απουσιάζει εκείνος ο ψυχικός συγκλονισμός, που πάνω του... χόρεψαν πολλοί. Τα υλικά του δημιουργού είναι τέτοιας υφής, ώστε, σε επίπεδο τέχνης τουλάχιστον, να ανατρέπεται το στερεότυπο που ταξινομεί το Κυπριακό στα θέματα που πια «δεν πουλάνε».

Ο φακός του στο πρώτο μέρος (1959) εστιάζει στην αγγλική κατοχή. Ο παραλογισμός που προκύπτει από τη σύγκρουση μιας υπερδύναμης με έναν ευάριθμο λαό αποδίδεται με μια καφκικής προελεύσεως έμπνευση. Με μια μηχανή ομολογίας και μαζί οδυνηρού σωματικού βασανισμού. Η μηχανή θεοποιείται και όσοι τη δια-χειρίζονται αποκτούν ακαταμάχητες εξουσιαστικές ικανότητες. Μέχρι που αμφισβητείται και αποσύρεται. Στη μηχανή βασανισμού των Κυπρίων «τρομοκρατών» αντανακλάται η καταρρέουσα, πάλαι ποτέ αγγλική αυτοκρατορία.

Στη δεύτερη θεματική περιοχή της ταινίας (1974), ο φακός επικεντρώνεται στην τουρκική εισβολή. Ο Μαζωμένος χρησιμοποιεί λιτή αφήγηση και μεταδίδει εσωτερικά ρίγη και κραδασμούς, αποφεύγοντας κάθε ακραία συγκινησιακή φόρτιση που θα μπορούσε να υπονομεύσει τον αναστοχασμό από την πλευρά του θεατή. Η αφήγηση αισθητοποιεί το δράμα εκείνων των ημερών, καθώς περιφέρεται στα στενά της παλιάς Λευκωσίας με τη συνέργεια μιας εκπληκτικής φωτογραφίας, που αφήνοντας τα πρόσωπα να τρέχουν βιαστικά, επιμένει στο υπόφως και τις σκιάσεις.

Στην τρίτη θεματική περιοχή (1996) προβάλλεται το μείζον θέμα της ενοχής. Το αισθητικό μεταβάλλεται σε καταγγελτικό. Η θαυμαστή ισορροπία με την οποία ο Μαζωμένος διαχειρίζεται τα πράγματα, επιβεβαιώνει την ποιητική του -παρ' ότι γνωρίζει πως καταθέτοντας τη γυμνή αλήθεια θα δυσαρεστήσει πολλούς. Καταπληκτική η καταγραφή του εκπεσμού του εμπόρου όπλων, όπου ο διάλογος με τον πρώην κρατούμενο λειτουργεί εξισωτικά μαζί και λυτρωτικά, ενώ αφήνει περιθώρια για να ερμηνευθεί η πτώση του ως έργο της Νέμεσης.

Στο τέλος, το πλάνο με το αιωρούμενο σώμα στο ικρίωμα κυριολεκτικά συγκλονίζει. Το αντικειμενικά απωθητικό, ως εικόνα, συναιρείται με σκηνοθετικά ευρηματικές αιχμές για τη συνενοχή που οφείλουν να αισθάνονται οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις της Κύπρου.

* Βγαίνει την Πέμπτη στις αίθουσες.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Προσωπική ματιά