Έντυπη Έκδοση

Ο Ελληνας καθηγητής που «προέβλεψε» τα Ρίχτερ στη Χιλή

Από το 2001 εκτιμούσε βάσει στοιχείων που επεξεργάστηκε ότι θα γίνει μεγάλος σεισμός στην ευρύτερη περιοχή που έδωσε τα 8,8 Ρίχτερ στη Χιλή, στην ισχυρότατη αυτή δόνηση που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, εκτροχίασε τον άξονα της Γης κατά 8 εκατοστά και μίκρυνε το εικοσιτετράωρο κατά 1,26 μικροδευτερόλεπτα.

Θ. Τσαπάνος, καθηγητής Σεισμολογίας στο ΑΠΘ Θ. Τσαπάνος, καθηγητής Σεισμολογίας στο ΑΠΘ Ο Θεόδωρος Τσάπανος, καθηγητής Σεισμολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το 2000 έστειλε σχετική εργασία στην οργανωτική επιτροπή του 9ου Διεθνούς Συνεδρίου της Γεωλογικής εταιρείας που έγινε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 2001 και δημοσιεύτηκε στον τόμο των πρακτικών του συνεδρίου αυτού στις σελίδες 1.611-1.617. Σε αυτό ανέφερε τη γένεση σεισμού μεγαλύτερου από 7,8 Ρίχτερ πρώτα στη ζώνη 3 και κατόπιν σεισμό στη ζώνη 6. Και τις δύο φορές η φύση ήρθε να επαληθεύσει το μοντέλο που είχε προτείνει. Η εργασία αναφερόταν σε μεγάλους επιφανειακούς σεισμούς με μέγεθος μεγαλύτερο από 7,8 Ρίχτερ.

Κύριε καθηγητά, τι ακριβώς σημειώνατε σε αυτήν;

«Στην ανακοίνωση αυτή σημειωνόταν ότι ο επόμενος σεισμός θα γίνει στη ζώνη 3 της Ν. Αμερικής με πιθανότητα 66% περίπου και θα έχει μέγεθος μεγαλύτερο από 7,8 Ρίχτερ. Λίγες μέρες πριν από το συνέδριο και ενώ η εργασία είχε σταλεί στην επιτροπή για δημοσίευση, έγινε στη ζώνη 3 σεισμός με μέγεθος 8,4. "Μη γινόμαστε μετά Χριστόν προφήτες". Εχετε σε φωτοτυπία τη σφραγίδα του ταχυδρομείου για το πότε έστειλα την εργασία. Στη ίδια ανακοίνωση είχα πει ότι μετά τη ζώνη 3 υπάρχει πιθανότητα 55% να γίνει μεγάλος σεισμός στη ζώνη 6. Επαληθεύτηκα πάλι».

Με ποιο μοντέλο το υπολογίζατε;

«Το μοντέλο που εφάρμοσα για να εκτιμηθεί η γένεση των μεγάλων σεισμών που γίνονται στη Ν. Αμερική είναι το μοντέλο των Μαρκοβιανών αλυσίδων. Είναι ένα μαθηματικό μοντέλο που καθορίζει μια διαδικασία μετάβασης από μια κατάσταση σε μια άλλη και τις πιθανότητες μετάβασης. Επειδή είχα ήδη παρατηρήσει μετακίνηση των επίκεντρων των σεισμών από τις νότιες προς τις βόρειες ζώνες της περιοχής, οι σεισμοί δηλαδή "μετέβαιναν" από τη μία ζώνη στην άλλη με κάποια κανονικότητα. Αυτήν την κανονικότητα μοντελοποίησα και επαληθεύτηκα δύο φορές: το 2001 και τώρα με τον σεισμό της Χιλής. Οι σεισμοί που έχουν γίνει στις ζώνες είναι: Ζώνη 5 1906 και 1985, Ζώνη 4 1922 και 1995, Ζώνη 4 1942 και 2001 (η πρώτη επιτυχής επαλήθευση), Ζώνη 6 1960 και 2010 ( δεύτερη επιτυχής επαλήθευση) Ζώνη 2 1966».

Μπορεί αυτό να εφαρμοστεί στη χώρα μας;

«Βεβαίως. Οι δύο επαληθεύσεις μού δίνουν το έναυσμα να δοκιμάσω όχι μόνο στην Ελλάδα, αν και στη χώρα μας οι σεισμοί είναι σαφώς μικρότεροι σε σχέση με αυτόν της Χιλής, αλλά και σε άλλες περιοχές της Γης».

Μιλάμε για μια επιτυχή πρόγνωση σεισμού;

«Δεν θα μιλούσα για πρόγνωση με την επιστημονική έννοια του όρου. Θα έλεγα όμως ότι αποτελεί επιτυχία να είναι γραμμένο σε επιστημονική πηγή πριν γίνει ο σεισμός ότι θα γίνει και να δηλώνεις τη ζώνη που θα γίνει και πάνω από ποιο μέγεθος».

Πόσο τυχαία ήταν η εκδήλωση αυτού του σεισμού;

«Η γένεση των σεισμών γενικότερα αποτελεί τυχαίο γεγονός. Στην ίδια ζώνη το 1960 είχε γίνει ο μεγαλύτερος καταγεγραμμένος μέχρι τώρα σεισμός με μέγεθος 9,5 Ρίχτερ. Η γένεση τέτοιων μεγάλων και συνηθέστατα καταστροφικών σεισμών είναι σπάνια αλλά και χρήσιμη στους επιστήμονες για ανάλογες μελέτες. Η ενέργεια που βγήκε από τον σεισμό αυτόν είναι ικανή να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες της Ελλάδας για ένα τουλάχιστον χρόνο. Στην πρώτη κιόλας δεκαετία του 21ου αιώνα έχουμε ήδη δύο γιγαντιαίους σεισμούς όπως τους λέμε, της Σουμάτρας το 2004 με μέγεθος 9,1 και αυτόν της Χιλής με μέγεθος 8,8».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Φυσικές καταστροφές & ακραία καιρικά φαινόμενα