Έντυπη Έκδοση

Νέα, μεγάλη, διάφανη Πινακοθήκη

Διπλασιάζεται ο εκθεσιακός και αποθηκευτικός χώρος σύμφωνα με τα νέα σχέδια του κτιρίου

Σε ένα από τα πιο κομβικά τρίγωνα της Αθήνας, απέναντι από το πολυσύχναστο «Χίλτον» και τον πολύπαθο «Δρομέα», η Εθνική Πινακοθήκη ετοιμάζεται να δείξει το νέο της αρχιτεκτονικό πρόσωπο, που την εκσυγχρονίζει και ενδυναμώνει την επικοινωνία της με την πόλη.

Η επέκτασή της είναι επιτέλους στα σκαριά και προβλέπει υπερδιπλασιασμό των τετραγωνικών της και αλλαγές εκ βάθρων: έναν ολόκληρο καινούριο όροφο για τις μόνιμες εκθέσεις στο κτίριο της οδού Μιχαλακοπούλου, νέο υπόγειο τριών επιπέδων, όπου θα πραγματοποιούνται και οι περιοδικές εκθέσεις, κι ακόμα εξελιγμένα συστήματα αποθήκευσης των έργων τέχνης και διαδραστικά μέσα για την ενημέρωση των επισκεπτών.

Πρώτη φορά το μουσείο θα αποκτήσει αμφιθέατρο 500 τ.μ., ενώ στον τελευταίο όροφο ένα εξίσου ευρύχωρο καφέ-ρεστοράν αναμένεται να αποτελέσει μαγνήτη για τον κόσμο. Ποιος δεν θέλει να απολαμβάνει τον καφέ του ανάμεσα στα έργα τέχνης, με μοναδική θέα προς την Ακρόπολη και τον Λυκαβηττό....

Στην Εθνική Πινακοθήκη χρειάζεται να ριχτεί άπλετο φως. Εννοούμε τη διαφάνεια που δίνει ένα ελαφρύ υλικό όπως το γυαλί και συνδυάζεται με το δυναμισμό του μετάλλου στη νέα αρχιτεκτονική μελέτη που υπογράφουν τα γραφεία Αρχιτεκτονική ΕΠΕ Π. Γραμματόπουλος-Χ. Πανουσάκης, Δ. Βασιλόπουλος και Συνεργάτες ΕΕ. Από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία της μελέτης είναι μια γυάλινη σπείρα, σαν γλυπτό στην είσοδο του μουσείου, στη Βασ. Κωνσταντίνου, που θα διευκολύνει το φυσικό φως να εισχωρήσει στους υπόγειους χώρους. Παράλληλα, ολόκληρη τη βόρεια πλευρά της πίσω πτέρυγας θα καλύψει ένα τεράστιο υαλοστάσιο και η διαφάνειά του θα ενώνει το μέσα με το έξω. Μάλιστα, σε ένα κατακόρυφο τμήμα του, ειδικό κρύσταλλο θα λειτουργεί σαν φωτεινός πίνακας, ορατός από απόσταση, όπου θα γίνονται νυχτερινές προβολές.

Στόχος το 2013

Η αρχιτεκτονική, η στατική μελέτη (Λιόντος και Συνεργάτες ΕΠΕ) και η ηλεκτρομηχανολογική μελέτη (Elxis Engineering Σύμβουλοι Μηχανικοί ΑΕ, Εμπειρία Σύμβουλοι Μηχανικοί ΑΕ) έχουν εγκριθεί πλήρως, μέχρι τα τεύχη δημοπράτησης. Αυτό σημαίνει ότι αναμένεται ο διαγωνισμός για τον εργολάβο, ενώ στόχος είναι να ολοκληρωθεί το έργο μέχρι το 2013. Μια μικρή αλλά σημαντική... λεπτομέρεια: Προέχει να εξασφαλιστεί από το ΕΣΠΑ το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του έργου, που ανέρχεται περίπου στα 62 εκατομμύρια ευρώ.

Η νέα αρχιτεκτονική μελέτη για την επέκταση και τον εκσυχρονισμό της Εθνικής Πινακοθήκης ανατέθηκε στους μελετητές το 2008, ύστερα από δημόσιο διαγωνισμό, και εγκρίθηκε ομόφωνα από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεώτερων Μνημείων. «Θέλουμε το νέο κτίριο να δίνει το στίγμα της σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής και να αναπτύσσεται διάλογος με το παλαιότερο διατηρητέο. Επιδιώξαμε να είναι διακριτή η νέα από την παλαιά φάση», μας λένε οι αρχιτέκτονες Παναγιώτης Γραμματόπουλος και Διονύσης Βασιλόπουλος.

Οι προτεινόμενες επεμβάσεις είναι εντυπωσιακές αλλά και λειτουργικές. Η Εθνική Πινακοθήκη επεκτείνεται σε ύψος αλλά και σε βάθος. Ενα τριώροφο υπόγειο προσθέτει χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα που θα αξιοποιηθούν για περιοδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, αποθηκευτικούς χώρους έργων τέχνης. Ενας νέος όροφος στην πτέρυγα της Μιχαλακοπούλου δίνει ανάσα στις μόνιμες συλλογές. Ολη την πτέρυγα θα διατρέχει ένας επιμήκης πυρήνας κατακόρυφων κυκλοφοριών με ράμπες, κλιμακοστάσια, ανελκυστήρες κ.λπ., τον οποίο προστατεύει και αναδεικνύει ένα τεράστιο υαλοπέτασμα σύγχρονης αισθητικής και προηγμένης τεχνολογίας.

«Με αυτόν τον τρόπο ενοποιούνται όλοι οι εκθεσιακοί χώροι, από τους ορόφους μέχρι τα υπόγεια», συνεχίζουν οι αρχιτέκτονες που υπογράφουν τη μελέτη. «Ταυτόχρονα διευκολύνεται η επικοινωνία μέσω της διάφανης επιδερμίδας που δημιουργεί το υαλοστάσιο, από όπου φαίνεται το παλαιό διατηρητέο κτίριο. Με τις ράμπες και τους διαφανείς ανελκυστήρες προσφέρεται στο κοινό η δυνατότητα να κάνει έναν μουσειακό-αρχιτεκτονικό περίπατο μέσα στην Εθνική Πινακοθήκη, βλέποντας ταυτόχρονα έξω στην πόλη».

Εκσυγχρονισμός παντού

Ο χώρος υποδοχής του μουσείου εκσυγχρονίζεται. Εκεί θα βρίσκεται το ανανεωμένο πωλητήριο, ενώ θα εγκατασταθούν διαδραστικά συστήματα προκειμένου ο επισκέπτης να πληροφορείται τα εικαστικά δρώμενα. Η εσωτερική αναδιάρθρωση προβλέπεται ριζική: Οι διοικητικοί χώροι αναβαθμίζονται, όπως και τα εργαστήρια συντήρησης, η βιβλιοθήκη και τα βιβλιοστάσια. Οι χώροι όπου φυλάσσονται τα έργα εκσυγχρονίζονται και προηγμένα συστήματα αποθήκευσης εγκαθίστανται. Μικρές αίθουσες προστίθενται για εκπαιδευτικά προγράμματα και την επαφή των μικρότερων ηλικιών με την τέχνη.

Στην ουσία, η Εθνική Πινακοθήκη υπερδιπλασιάζεται. Οι υπέργειοι όροφοι από 8.000 τ.μ. που είναι σήμερα γίνονται 13.000 τ.μ., οι υπόγειοι από 2.000 τ.μ. γίνονται 7.000 τ.μ. Για τις μόνιμες εκθέσεις θα δοθούν 2.800 τ.μ. (από 1.400 τ.μ.) και για τις περιοδικές 2.600 τ.μ. Οι χώροι διοίκησης θα απλωθούν σε 2.000 τ.μ. (από 1.000 τ.μ.), η υποδοχή και τα πωλητήρια σε 900 τ.μ. (από 400 τ.μ.), η βιβλιοθήκη σε 600 τ.μ. (από 400 τ.μ.), ενώ τα εργαστήρια συντήρησης έργων τέχνης σε 1.000 τ.μ. (από 700 τ.μ.).

Ακόμα και ο κήπος πάνω από τους υπόγειους χώρους διαμορφώνεται κατάλληλα ώστε να φιλοξενεί υπαίθρια έκθεση γλυπτών, ενώ ενσωματώνεται και το υδάτινο στοιχείο με συμβολική αναγωγή στον ποταμό Ιλισσό που υπήρχε στην περιοχή και μέχρι σήμερα ρέει κάτω από τα θεμέλια...

Για να κάνουμε μια σύντομη αναδρομή, το υφιστάμενο διατηρητέο κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης είναι αποτέλεσμα του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού του 1956 που ανέδειξε τους Ν. Μουτσόπουλο, Π. Μυλωνά και Δ. Φατούρο. Θεμελιώθηκε με τη συνήθη καθυστέρηση, και έπειτα από αρκετές περιπέτειες (μέχρι και αλλαγή οικοπέδου έγινε), το 1964 και εγκαινιάστηκε το 1976. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου οι απαιτήσεις αυξήθηκαν και οι προκλήσεις πολλαπλασιάστηκαν, με αποτέλεσμα σήμερα επιμελητές, συντηρητές, έργα και συλλογές να ασφυκτιούν στους περιορισμένους χώρους του μουσείου.

Η επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης ασφαλώς θα της δώσει την απαραίτητη στήριξη στο σήμερα και ώθηση στο αύριο: Να αναδειχθούν τα μοναδικά έργα της ελληνικής τέχνης που έχει, όπως του Μόραλη, του Τέτση, του Χατζηκυριάκου-Γκίκα. Να εμπλουτίσει τις συλλογές της με δωρεές και αγορές, να οργανώσει και να ανανεώσει τον εκθεσιακό της προγραμματισμό και βεβαίως να προωθήσει συνεργασίες με πολιτιστικούς φορείς του εσωτερικού και του εξωτερικού. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Αρχιτεκτονική