Έντυπη Έκδοση

Αναδυόμενη μνήμη και ιστορία

Μέσα σε έναν υδάτινο σκηνικό κόσμο μνήμης, με ηθοποιούς βρεγμένους ώς το κόκαλο και ενίοτε γυμνούς, θα ζωντανεύει από σήμερα στο θέατρο «Θησείον» το άγνωστο στην Ελλάδα έργο του Πολωνού ζωγράφου, δραματουργού και ποιητή Στανίσλαβ Βισπιάνσκι (1869-1907) «Akropolis».

Μια δουλειά του Μιχαήλ Μαρμαρινού με τίτλο «Akropolis Reconstruction»,που θέτει με θεατρικούς όρους το έρωτημα: «Τι είναι η Ακρόπολη στις μέρες μας;»

Ο σκηνοθέτης γνωρίζει καλά την «πρώτη ύλη» του. Οπως γνωρίζει και το συναίσθημα που περικλείει για το ευρωπαϊκό συλλογικό ασυνείδητο το ελληνικό μνημείο. Δεν πάει πολύς καιρός, άλλωστε, που επεξεργάστηκε ξανά την «Acropolis» του Βισπιάνσκι σε μια παράσταση στην Πολωνία με ντόπιους ηθοποιούς. Κι απέκτησε το θάρρος να την προτείνει σήμερα στο αθηναϊκό κοινό ως «reconstruction».

Ο όρος «reconstruction» αφ' ενός αποδίδει «τον μηχανισμό λειτουργίας της μνήμης μέσω της ανασύστασης», εξηγεί ο Μαρμαρινός, αφ' ετέρου «συνδέεται με το όραμα του Βισπιάνσκι για την "ανακατασκευή" του καθεδρικού ναού της Βαβέλ στην Κρακοβία. Το 1904, ενώ αποχωρεί ο αυστριακός στρατός από το Κάστρο της Βαβέλ, ο Βισπιάνσκι οραματίζεται τη μετατροπή του λόφου "σε πολιτικό θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο". Ο στόχος του είναι φιλόδοξος. Θέλει να προσδώσει στην περιοχή μια χροιά ιστορικότητας, ανάλογη μ' αυτή που σηματοδοτεί η Ακρόπολη για τους Ελληνες».

Τότε συγγράφει και το θεατρικό «Acropolis», «ένα κείμενο σπάνιας δραματουργίας», σύμφωνα με τον Μαρμαρινό, ο οποίος αισθάνεται, όπως λέει, «ιδιαίτερα εμβολιασμένος από τη δραματουργία του Βισπιάνσκι και δη την πολωνική εμπειρία μου. Κι ετούτη η παράσταση μοιάζει λίγο με "επιστροφή" σ' αυτή την εμπειρία».

Το παράδοξο, ωστόσο, είναι ότι ο «μοχλός», η «αιτία», όπως λέει, της «Akropolis Reconstruction», δεν ήταν ο Βισπιάνσκι, αλλά ένας άλλος σπουδαίος Πολωνός, ο Γκροτόφσκι. Ο μέγας θεατράνθρωπος είχε επεξεργαστεί το φορτισμένο ιδεολογικά και συναισθηματικά θεατρικό έργο σε μια παράσταση-μύθο, το 1962. Αυτός είναι κι ο λόγος που στη δεύτερη πράξη της παράστασης, με τίτλο Ιουδαϊκό Στάσιμο, παρ' ότι οι εικόνες προέρχονται από την Παλαιά Διαθήκη, ο Μαρμαρινός εστιάζει στο «"ιστορικό μνημείο" της παράστασης του Γκροτόφσκι».

«Είμαι πολύ περήφανος γι' αυτό το hommage μας στον Γκροτόφσκι», αποκαλύπτει. Περήφανος αισθάνεται και για τους Ελληνες ηθοποιούς. Τη Θεοδώρα Τζήμου, τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη, την Αγγελική Δημητρακοπούλου, τον Γιώργο Κριθάρα, την Τατιάνα Πίττα, τον Λάμπρο Φιλίππου και τον Γιώργο Χριστοδούλου. «Μέσα από τις φωνές, τις ανάσες και τα σώματά τους ζωντανεύουν επ' ακριβώς το ηχητικό σύστημα των Πολωνών συναδέλφων τους από την παράσταση του '62», λέει.

Οι ερμηνευτές, που θα μπαινοβγαίνουν για τρεις ώρες στα νερά, δεν θα δοκιμάζονται μονάχα στην απόδοση πολύ λεπτών θεωρητικών εννοιών, εικόνων και συναισθημάτων. Θα ερμηνεύουν αποσπάσματα του κειμένου και στα πολωνικά!

Η πληθωρική «Akropolis», κείμενο με «με μια εκρηκτική ελευθερία μέσα του», είναι χωρισμένη σε φαινομενικά αυτόνομες πράξεις, συνιστώντας, κατά τον Μαρμαρινό, «έναν τόπο συλλογικής μνήμης και Ιστορίας», όπου «το πρώτο έκθεμα είναι η γλώσσα και το δεύτερο τα σώματα μέσα στη γλώσσα».

Σαν αγάλματα «απ' τις περίτεχνες ταπισερί του καθεδρικού της Βαβέλ στην Κρακοβία», οι επτά ερμηνευτές αναδύονται στην πρώτη πράξη μέσα από τα νερά. «Δεν είναι δεξαμενή, δεν είναι μπανιέρα, δεν είναι πισίνα αυτό που θα δείτε. Είναι η σχέση με το νερό, το κρίσιμο κομμάτι», επιμένει ο Μαρμαρινός. Η τρίτη πράξη, μετά το hommage στον Γκροτόφκι, η Ραψωδία της Τροίας, φέρνει στη σκηνή «σαρκωμένες» τις φιγούρες του Πρίαμου, της Εκάβης, του Εκτορα και της Ανδρομάχης, του Πάρη, της Ελένης και της Κασσάνδρας.

Info: Μετάφραση: Δημήτρης Χουλιαράκης. Σκηνοθεσία - δραματουργική επεξεργασία: Μιχαήλ Μαρμαρινός. Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός. Σκηνογραφία: Αντώνης Δαγκλίδης. Κοστούμια: Ντόρα Λελούδα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο