Έντυπη Έκδοση

ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΤΡΑΓΩΔΙΑ Η ΠΡΩΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΑ ΜΑΥΡΑ ΚΟΥΤΙΑ ΧΡΕΩΝΕΙ ΕΥΘΥΝΗ ΣΤΟΝ ΠΙΛΟΤΟ * ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΕΝΤΟΛΗ «ΓΟΗΤΡΟΥ» ΤΟΥ ΠΟΛΩΝΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

Προσγείωση θανάτου «υπό πίεση»

Ημέρα πένθους σήμερα στη Ρωσία, όπου συνεχίζουν να καταφτάνουν συγγενείς των 96 θυμάτων της αεροπορικής τραγωδίας του Σαββάτου στο Σμολένσκ, στην οποία βρήκε τον θάνατο ο πρόεδρος της Πολωνίας Λεχ Κατσίνσκι και επιφανείς παράγοντες της πολιτικής, στρατιωτικής και οικονομικής ηγεσίας της χώρας.

Με την ιδιότητα του επικεφαλής της κυβερνητικής επιτροπής για τη διερεύνηση των αιτίων της καταστροφής, ο πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε το Σαββατοκύριακο στο Σμολένσκ τον Πολωνό ομόλογό του Ντόναλντ Τουσκ, με τον οποίον κατέθεσαν λουλούδια στα συντρίμμια του πολωνικού προεδρικού αεροσκάφους πριν αγκαλιαστούν σε μια συμβολική κίνηση συμφιλίωσης και μια εμφανή προσπάθεια να αντιμετωπίσουν από κοινού άλλη μια δύσκολη στιγμή στις πάντα προβληματικές ρωσοπολωνικές σχέσεις.

Τον τόπο της καταστροφής επισκέφθηκε και ο δίδυμος αδελφός του νεκρού προέδρου, Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι, ο οποίος και αναγνώρισε τη σορό του, που αργότερα μεταφέρθηκε στη Βαρσοβία και την ξεπροβόδισε συνοδεία πένθιμου τιμητικού αγήματος ο Β. Πούτιν.

Η άρνηση Κατσίνσκι

Πούτιν και Τουσκ συναντήθηκαν μόλις την περασμένη Τετάρτη στο γειτονικό μνημείο των θυμάτων της τραγωδίας του Κατίν, όπου σφαγιάσθηκαν πριν από 70 χρόνια χιλιάδες Πολωνοί αξιωματικοί από τη σοβιετική μυστική αστυνομία. Γνωστός για την αντιπάθειά του προς τη Μόσχα ο πρόεδρος Κατσίνσκι είχε αρνηθεί τότε να συμμετάσχει στην τελετή και σκόπευε να πραγματοποιήσει το Σάββατο ιδιωτικό προσκύνημα μαζί με πιστούς φίλους και συνεργάτες του.

Τα συντρίμμια του προεδρικού Τουπόλεφ στο Σμολένσκ. Ο δίδυμος αδελφός του νεκρού προέδρου, Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι, πήγε στον τόπο της καταστροφής και αναγνώρισε τη σορό του, η οποία και μεταφέρθηκε στην Πολωνία (φωτ. Reuters) Τα συντρίμμια του προεδρικού Τουπόλεφ στο Σμολένσκ. Ο δίδυμος αδελφός του νεκρού προέδρου, Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι, πήγε στον τόπο της καταστροφής και αναγνώρισε τη σορό του, η οποία και μεταφέρθηκε στην Πολωνία (φωτ. Reuters) Η πρώτη εξέταση των καταγραφών από τα μαύρα κουτιά φαίνεται πως ενισχύει την εκδοχή ότι δεν υπήρχε κανένα τεχνικό πρόβλημα στο προεδρικό Τούπολεφ-154, το οποίο μάλιστα είχε υποστεί γενική ανακατασκευή τον περασμένο Δεκέμβριο στο εργοστάσιο της εταιρείας στη Ρωσία. Οπως είπε ο επικεφαλής της ανακριτικής επιτροπής της ρωσικής Εισαγγελίας Αλεξάντρ Μπαστρίκιν, η μελέτη των καταγραφών και των στοιχείων που συγκέντρωσαν περισσότεροι από 800 διασώστες και ερευνητές από τον τόπο της τραγωδίας γίνεται με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολωνικής πλευράς, καθώς η Μόσχα θέλει να αποτινάξει κάθε σκέψη ή σκιά ύποπτης εμπλοκής της στο δυστύχημα, που, όπως είναι αυτονόητο, έχει σοκάρει και προβληματίζει μεγάλο τμήμα της πολωνικής κοινής γνώμης.

Σύμφωνα με τις πρώτες ανακοινώσεις της ρωσικής πλευράς πριν καν μπει στη ζώνη ευθύνης των Ρώσων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, το πολωνικό αεροσκάφος είχε προειδοποιηθεί από τους Λευκορώσους ελεγκτές ότι λόγω της πυκνής ομίχλης θα ήταν προτιμότερη η προσγείωσή του είτε στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας Μινσκ, είτε στη Μόσχα. Ο κυβερνήτης του αεροπλάνου επέμεινε όμως να το προσγειώσει στο πολιτικοστρατιτωτικό αεροδρόμιο Σέβερνι του Σμολένσκ με δική του ευθύνη, ακόμη και όταν πραγματοποίησε τρεις ανεπιτυχείς προσπάθειες προσέγγισης, με την τέταρτη να είναι η μοιραία. Αυτόπτες μάρτυρες περιγράφουν ότι είδαν το αεροσκάφος να «ξυρίζει» τις κορυφές των δέντρων, να χάνει την ισορροπία του και να συντρίβεται μερικές εκατοντάδες μέτρα πριν τον αεροδιάδρομο. Οι ρωσικές Αρχές εξηγούν ότι 15 λεπτά νωρίτερα είχαν υποχρεώσει ένα ρωσικό Ιλιούσιν-76 από τη Μόσχα να μεταβεί σε άλλο αεροδρόμιο, ενώ δεν λείπουν και επιφυλακτικές φωνές από Πολωνούς βουλευτές, όπως η Γιολάντα Στσιπίνσκα, που αναρωτήθηκε γιατί αυτό δεν χρειάστηκε να γίνει μία ώρα νωρίτερα για το αεροσκάφος των Πολωνών δημοσιογράφων, που προσγειώθηκε κανονικά στο σημείο.

Οπως εκτιμούν Ρώσοι και Πολωνοί σχολιαστές, όπως ο Ντμίτρι Μπάμπιτς και ο Βουάτσουαφ Ρατζιβίνοβιτς, είναι πολύ πιθανό ότι ο ίδιος ο Κατσίνσκι δεν επιθυμούσε για λόγους πολιτικού γοήτρου να προσγειωθεί στη Λευκορωσία, τον ηγέτη της οποίας Λουκασένκο είχε επανειλημμένως επικρίνει ως υποστηρικτή των «αυτοκρατορικών φιλοδοξιών» της Μόσχας. Στη ρωσική πρωτεύουσα πολύ περισσότερο δεν θα ήθελε να μεταβεί, καθώς πριν καν εκλεγεί πρόεδρος το 2005 είχε πει ότι δεν πρόκειται να την επισκεφθεί πριν ο Ρώσος πρόεδρος ανταποδώσει σειρά επισκέψεων, που «χρωστούσε» από την άποψη του διμερούς διπλωματικού πρωτοκόλλου.

Η Πολωνία πενθεί τα 97 θύματα

Ενωμένη στο βαρύ της πένθος, η Πολωνία θρηνεί τον χαμό της πολιτικής της ελίτ στην αεροπορική τραγωδία που σημειώθηκε στο Σμολένσκ, περιοχή που πραγματικά στοιχειώνει τις σχέσεις της χώρας με τη Ρωσία.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αγκαλιάζει τον συντετριμμένο Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ (φωτ. Reuters) Ο Βλαντιμίρ Πούτιν αγκαλιάζει τον συντετριμμένο Πολωνό πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ (φωτ. Reuters) Οι σειρήνες ήχησαν χθες πένθιμα σε όλη την Πολωνία και η χώρα ακινητοποιήθηκε. Σταμάτησαν τα τραμ και τα αυτοκίνητα στη μέση του δρόμου, οι οδηγοί βγήκαν και στάθηκαν ακίνητοι, όπως και όλοι οι Πολωνοί, σε ένδειξη πένθους για την απώλεια του προέδρου Λεχ Κατσίνσκι, της γυναίκας του Μαρίας, των αρχηγών Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας, του υφυπουργού Εξωτερικών, βουλευτών και άλλων αξιωματούχων, καθώς και συγγενών των θυμάτων από τη σφαγή στο δάσος του Κατίν. Ολοι πήγαιναν στο Σμολένσκ για τα 70 χρόνια από το χαμό των 22.000 Πολωνών αξιωματικών, τους οποίους εκτέλεσε στο δάσος η μυστική αστυνομία του Στάλιν, το 1940. Ο αφανισμός της ελίτ του Πολωνικού Στρατού τότε στοίχειωσε έκτοτε τις σχέσεις Πολωνίας - Ρωσίας, πολύ περισσότερο καθώς η Μόσχα τότε αρνήθηκε κάθε ευθύνη. Μόλις πριν από μερικές ημέρες οι πρωθυπουργοί των δύο χωρών είχαν συμμετάσχει σε κοινή τελετή στο μνημείο του Κατίν, στο πλαίσιο μεγάλης εκστρατείας των δύο χωρών να αποκτήσουν κοινή προσέγγιση της ιστορίας τους. Ο Κατσίνσκι -γνωστός για τις εθνικιστικές του απόψεις- είχε διαφωνήσει με τον χειρισμό, δεν είχε προσκληθεί και θέλησε να κάνει δική του επίσκεψη.

Οι καμπάνες ηχούσαν χθες πένθιμα. Οι κυριακάτικες λειτουργίες ήταν όλες αφιερωμένες στα 97 θύματα της αεροπορικής τραγωδίας. Τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Βαρσοβίας που γεμίζουν οικογένειες τις Κυριακές χθες ήταν κλειστά. Δεκάδες χιλιάδες Πολωνοί κατέκλυσαν τους δρόμους γύρω από το προεδρικό μέγαρο, με κεριά και λουλούδια. Εκεί μεταφέρθηκε το φέρετρο του Κατσίνσκι και εκτέθηκε σε δημόσιο προσκύνημα. Δεκάδες Πολωνοί ομολογούσαν χθες ότι δεν υποστήριζαν κομματικά τον Κατσίνσκι, αλλά αυτό ήταν άλλο θέμα, άσχετο από τον τραγικό χαμό του προέδρου τους. Ο πρόεδρος της Βουλής, Μπρονίσουαφ Κομορόφσκι, ανέλαβε προσωρινός πρόεδρος της Πολωνίας και κάλεσε τον λαό να παραμερίσει τις ιδεολογικές διαφωνίες. Ο ιστορικός ηγέτης της Πολωνίας Λεχ Βαλέσα δήλωσε ότι είχε σοβαρές διαφωνίες με τον Κατσίνσκι, «αλλά αυτές είναι κλειστό κεφάλαιο τώρα». Ο Κομορόφσκι δήλωσε ότι θα προκηρύξει πρόωρες προεδρικές εκλογές, αφού διαβουλευθεί με τα κόμματα. Οι εκλογές θα γίνονταν τον Οκτώβριο, αλλά τώρα πρέπει να γίνουν τον Ιούνιο. Οι αναλυτές θεωρούν πιθανό ο θάνατος του Κατσίνσκι να ενισχύσει το κόμμα του στις προεδρικές εκλογές. Παραδέχονται όμως ότι ακόμα είναι πολύ νωρίς για προβλέψεις.

«Ο χαμός μεγάλου μέρους της πολιτικής ελίτ, στην ίδια περιοχή που είχε χαθεί το 1940 η τότε ελίτ της χώρας, είναι μια τραγική ειρωνεία και σχεδόν αμέσως προκάλεσε θεωρίες συνωμοσίας, εκκλήσεις για την αποφυγή τους, αλλά και την εκτίμηση ότι μπορεί αυτό το γεγονός πραγματικά να βελτιώσει τις διμερείς σχέσεις. Εκπρόσωπος του Στρατού δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις λειτουργούν κανονικά, άσχετα με τις απώλειες της ηγεσίας τους. Μεταξύ των νεκρών είναι η Αννα Βαλεντίνοβιτς, της οποίας η απόλυση από τα ναυπηγεία του Γκντανσκ προκάλεσε την εξέγερση της Αλληλεγγύης και αργότερα την κατάρρευση του καθεστώτος Γιαρουζέλσκι.

Λεχ Κατσίνσκι: ο ηθοποιός που έγινε πρόεδρος

Ηθοποιός, ακτιβιστής του αντικομμουνιστικού κινήματος, πολιτικός, αρχηγός κράτους: ο Λεχ Κατσίνσκι υπήρξε μια πολύπλευρη όσο και αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, ιδίως στη διεθνή σκηνή, αλλά και με ισχυρό έρεισμα στο εσωτερικό της Πολωνίας, η οποία κινήθηκε επί των ημερών του σε μια συντηρητική εθνικιστική κατεύθυνση.

Γεννημένος τον Ιούνιο του 1949, ο Λεχ Κατσίνσκι γνώρισε για πρώτη φορά τα φώτα της δημοσιότητας όταν πρωταγωνίστησε μαζί με τον δίδυμο αδελφό του Γιαρόσουαφ σε μια κινηματογραφική επιτυχία του 1962. Στις δεκαετίες του 1970 και 1980 τα δύο αδέλφια πήραν μέρος στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις με επίκεντρο τις απεργίες του Γκντανσκ και είχαν ενεργό ρόλο στην προεδρική προεκλογική εκστρατεία του ιδρυτή της Αλληλεγγύης Λεχ Βαλέσα (1990), του οποίου υπήρξαν και σύμβουλοι. Η συνεργασία τους είχε άδοξο τέλος, εξ αιτίας σοβαρών πολιτικών διαφορών, ενώ το 2009 ο Βαλέσα μήνυσε τον Κατσίνσκι για συκοφαντική δυσφήμηση (είχε ισχυριστεί ότι ο Βαλέσα υπήρξε στη δεκαετία του '70 κατάσκοπος των κομμουνιστικών μυστικών υπηρεσιών). Ως υπουργός Δικαιοσύνης (2000-2001), ο Λεχ Κατσίνσκι δημιούργησε με την αυστηρή του στάση κατά του εγκλήματος τη μαγιά για τη δημοτικότητα που θα τον οδηγούσε αργότερα στην προεδρία. Το πολιτικό του προφίλ ενισχύθηκε περισσότερο όταν το 2001 έγινε δήμαρχος της Βαρσοβίας και κέρδισε τον σεβασμό των συμπολιτών του για τον ξεκάθαρο και δυναμικό λόγο του. Αν και αντίπαλοί του τον κατηγορούσαν για στενομυαλιά και υπερβάλλοντα ζήλο στην προσπάθειά του να απαλλάξει τη χώρα από την επιρροή των πρώην κομμουνιστών και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων του προσήψαν τη στάση του κατά των ομοφυλόφιλων και υπέρ της θανατικής ποινής, ο ίδιος δεν δίστασε ποτέ να χρησιμοποιήσει τον λαϊκισμό. Το 2005 κέρδισε την προεδρία υποσχόμενος μια «ηθική ανανέωση», αρχής γενομένης από τη διακυβέρνηση. Εχοντας στο πλευρό του τον αδελφό του ως πρωθυπουργό από το 2006, ακολούθησε ελεύθερα μια εθνικιστική πολιτική, χαρακτηριζόμενη από μια στάση εντόνως φιλο-αμερικανική, αντι-ρωσική και ευρωσκεπτικιστική στο εξωτερικό και συντηρητική-λαϊκιστική και βασισμένη στην Καθολική παράδοση στο εσωτερικό. Η δημοτικότητά του άρχισε ωστόσο σταδιακά να φθίνει, ιδίως μετά την εκλογική ήττα του αδελφού του (2007) και την επιτυχημένη θητεία του σημερινού πρωθυπουργού και αντιπάλου του στις προεδρικές εκλογές Ντόναλντ Τουσκ, και όλα έδειχναν ότι η φετινή προεδρική αναμέτρηση θα επισφράγιζε την πολιτική του παρακμή.

Χωρίς κανόνες προφύλαξης αξιωματούχων

Η απώλεια, πέραν του ιδίου του Πολωνού προέδρου, ενός τόσο μεγάλου αριθμού πολιτικών και στρατιωτικών ανώτατων αξιωματούχων κατά τη συντριβή του αεροσκάφους στο Σμολένσκ, οφείλεται στο γεγονός ότι η Πολωνία δεν εφαρμόζει τους κανόνες προφύλαξης για τη μεταφορά αξιωματούχων που ισχύουν διεθνώς.

Οι περισσότερες μεγάλες χώρες της Δύσης έχουν υιοθετήσει κανόνες που απαγορεύουν, για παράδειγμα, στον πρόεδρο να ταξιδεύει μαζί με τον πρωθυπουργό ή αντιπρόεδρό του καθώς και τη συγκέντρωση πολλών αξιωματούχων του γενικού επιτελείου στο ίδιο μεταφορικό μέσο. Παρόμοιους κανόνες εφαρμόζουν μάλιστα και πολλές πολυεθνικές εταιρείες.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Πολωνία