Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 30 Απριλίου 2010
ΑΛΕΞ ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΟ ΚΙΝΓΚΣ ΚΟΛΕΤΖ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ, ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ Ε.Ε.
«Το ΔΝΤ είναι ο χωροφύλακας της Μέρκελ»
«Χωροφύλακα της γερμανικής κυβέρνησης», για να πετύχει ακόμη μεγαλύτερη λιτότητα από αυτήν που ήδη ο Παπανδρέου έχει επιβάλει, αποκαλεί το ΔΝΤ ο Αλεξ Καλλίνικος, καθηγητής Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Κινγκς Κόλετζ του Λονδίνου και εκδότης της επιθεώρησης «International Socialism».
«Οι γερμανικές επιχειρήσεις εκμεταλλεύτηκαν το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας για να κάνουν εξαγωγές στους ασθενέστερους γείτονές τους, ενώ οι γερμανικές τράπεζες δάνειζαν ασύστολα χώρες σαν την Ελλάδα...»
Ο Αλεξ Καλλίνικος θεωρεί πρόκληση για την ευρωπαϊκή ριζοσπαστική Αριστερά να εμφυσήσει το αντικαπιταλιστικό πνεύμα του Σιάτλ, της Γένοβας και της Φλωρεντίας στους αγώνες που γίνονται κατά των προσπαθειών των κυβερνήσεων και των τραπεζιτών να φορτώσουν το βάρος της κρίσης στις πλάτες του εργαζόμενου λαού.
Ησασταν ένας από τους διοργανωτές των μεγάλων διαδηλώσεων κατά του ΔΝΤ, του G8 κ.λπ. στις αρχές του 2000 και από τα ιδρυτικά μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ. Τώρα που η κρίση χτυπά την καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος υπάρχει η αίσθηση για υποχώρηση του διεθνούς κινήματος. Συμφωνείτε;
«Οι κύκλοι των οικονομικών εξελίξεων και οι μαζικοί αγώνες δεν συμπίπτουν πάντοτε. Το κίνημα εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης αναπτύχθηκε ως αντίδραση στο απόγειο του νεοφιλελευθερισμού στα τέλη του '90 και, τουλάχιστον στην Ευρώπη, ριζοσπαστικοποιήθηκε και ενδυναμώθηκε από τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Θα έλεγα ότι το κίνημα έφτασε στο απόγειό του το 2005-06, κυρίως με την απόρριψη της Συνταγματικής Συνθήκης στο γαλλικό δημοψήφισμα τον Μάιο του 2005 και την επιτυχή αντίδραση των γαλλικών σχολείων και πανεπιστημίων κατά των προσπαθειών της κυβέρνησης να κάνει πιο ευέλικτη την εργασία των νέων.
»Ο βασικός λόγος που το κίνημα παρήκμασε ήταν η αδυναμία του να προχωρήσει πέρα από την κοινωνική αντίσταση και να προτείνει μία πολιτική εναλλακτική πρόταση. Η παρακμή όμως δεν ήταν ενιαία: Δείτε την εξέγερση των νέων στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο του 2008 και την πρόσφατη αντίδραση στις περικοπές της κυβέρνησης Παπανδρέου.
»Η πρόκληση για την ευρωπαϊκή ριζοσπαστική Αριστερά είναι να εμφυσήσει το αντικαπιταλιστικό πνεύμα του Σιάτλ, της Γένοβας και της Φλωρεντίας στους αγώνες που γίνονται κατά των προσπαθειών των κυβερνήσεων και των τραπεζιτών να φορτώσουν το βάρος της κρίσης στις πλάτες του καθημερινού εργαζόμενου λαού».
Αλλαγές με στυλ...
Πώς βλέπετε την ανάμιξη του ΔΝΤ στην Ελλάδα; Κάποιοι λένε ότι έχει αλλάξει...
«Οι όποιες αλλαγές στο ΔΝΤ υπό τον Ντομινίκ Στρος-Καν αφορούν το στυλ και όχι την ουσία. Το βάθος της κρίσης ανάγκασε την ύπαρξη πιο ευέλικτων προσεγγίσεων, αλλά δεν υπάρχει καμιά απολύτως ένδειξη πραγματικής αλλαγής από τον νεοφιλελευθερισμό. Ο Στρος-Καν, για παράδειγμα, εργάστηκε με την κυβέρνηση Ομπάμα για να μπλοκάρει την πρόταση του Γκόρντον Μπράουν για την καθιέρωση Φόρου Τόμπιν στις διεθνείς χρηματιστηριακές συναλλαγές. Το ΔΝΤ δρα όσον αφορά την Ελλάδα ως χωροφύλακας της γερμανικής κυβέρνησης για να πετύχει ακόμη μεγαλύτερη λιτότητα από αυτήν που ήδη ο Παπανδρέου έχει επιβάλει».
Πιστεύετε ότι η ελληνική κρίση θα επεκταθεί στην ευρωζώνη;
«Η ευρωζώνη υποφέρει από μια βαθιά δομική κρίση. Δεν έχει να κάνει με την ελληνική σπατάλη. Η οικονομική και νομισματική ένωση βάζει στο ίδιο τραπέζι ασθενείς σχετικά οικονομίες σαν αυτήν της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και της Ιρλανδίας με τις υπερδυνάμεις του παγκόσμιου καπιταλισμού, όπως η Γερμανία. Την τελευταία δεκαετία, τα αφεντικά της Γερμανίας συγκράτησαν τα εργατικά κόστη την ώρα που αυτά αυξάνονταν αλλού στην Ευρώπη.
»Οι γερμανικές επιχειρήσεις εκμεταλλεύτηκαν το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας για να κάνουν εξαγωγές στους ασθενέστερους γείτονες ενώ οι γερμανικές τράπεζες δάνειζαν ασύστολα χώρες σαν την Ελλάδα. Η έκρηξη αυτή του ιδιωτικού χρέους με το ξέσπασμα της κρίσης μεταβλήθηκε σε δημόσιο χρέος, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις (με εξαίρεση τη Γερμανία) αντέδρασαν στην κατάρρευση και την ύφεση του 2008-09 με αύξηση των δαπανών και του δανεισμού.
»Η γερμανική κυβέρνηση δεν επιθυμεί η κρίση χρέους να επεκταθεί από την Ελλάδα σε άλλες περιοχές της ευρωζώνης γιατί κάτι τέτοιο θα έπληττε ακόμη περισσότερο τις δικές της τράπεζες. Δεν θέλει όμως να εγκαταλείψει το γερμανικό εξαγωγικό μοντέλο. Να γιατί η ελληνική "σωτηρία" συνδέεται με μεγαλύτερη λιτότητα, ως μέσον για τη συγκράτηση των ελληνικών δημοσιονομικών προβλημάτων».
Η «τρύπα» της Βρετανίας
Η ίδια η Βρετανία αντιμετωπίζει ανάλογη με την Ελλάδα δημοσιονομική κρίση. Προσδοκάτε κάποια αλλαγή από το αποτέλεσμα των επικείμενων εκλογών;
«Τα προβλήματα της Βρετανίας είναι χειρότερα από αυτά της Ελλάδας, λόγω της εξάρτησής της από τις τράπεζες, των οποίων το ενεργητικό είναι κατά πολύ μεγαλύτερο από ολόκληρη τη βρετανική οικονομία. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές, όμως, έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ότι το βρετανικό κράτος και χρηματοπιστωτικό σύστημα διαθέτουν τις πηγές που χρειάζονται για να επιβιώσουν. Η πολιτική ισχύς του Σίτι του Λονδίνου αντικατοπτρίζεται στην ολοκληρωτική συναίνεση που υπάρχει ανάμεσα στα μεγαλύτερα κόμματα για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί η αύξηση του κρατικού δανεισμού που προκλήθηκε από την κρίση και που δεν είναι άλλος από την περικοπή των δημοσίων δαπανών.
»Υπό αυτήν έννοια δεν έχει σημασία ποιος θα είναι ο νικητής των εκλογών, αν και το Σίτι θα ανησυχήσει αν το αποτέλεσμα οδηγήσει σε μια εξασθενημένη κυβέρνηση που δεν θα μπορεί να επιβάλει τις περικοπές.
»Βλέπουμε ότι στη Βρετανία δεν υπάρχει μία δυναμική Αριστερά, σε αντίθεση με τις προσπάθειες που βλέπουμε στη Γερμανία, τη Γαλλία και την Πορτογαλία για τη δημιουργία μιας νέας ριζοσπαστικής Αριστεράς, που θα διαφοροποιείται από τα παραδοσιακά κομμουνιστικά κόμματα και τη σοσιαλδημοκρατία.
»Το κόμμα Respect δημιουργήθηκε μέσα από το αντιπολεμικό κίνημα και αντιπροσώπευε μια πραγματική ευκαιρία για τη δημιουργία μιας ριζοσπαστικής Αριστεράς που θα ήταν εναλλακτική λύση στον σοσιαλφιλελευθερισμό των Μπλερ και Μπράουν. Δυστυχώς, δεν κατάφερε να κερδίσει σημαντικές δυνάμεις από την Αριστερά του Εργατικού Κόμματος. Αυτό σήμαινε ότι στο εσωτερικό του η πολιτική ισορροπία ήταν εύθραυστη και το 2007 οδήγησε στη διάλυση του Respect. Πρέπει επίσης να το δούμε μέσα από την παρακμή του αντιπολεμικού κινήματος το οποίο έδωσε ώθηση στο Respect.
»Στις επικείμενες εκλογές η Συμμαχία Συνδικαλιστών και Σοσιαλιστών (TUSC) εκπροσωπεί ένα σημαντικό βήμα προς την επανένωση των τάσεων της ριζοσπαστικής Αριστεράς, φέρνοντας μαζί στοιχεία από την Αριστερά των συνδικάτων και την οργανωμένη επαναστατική αριστερά. Δεν αναμένω μια εξέλιξη σαν αυτήν της εκλογής του Τζορτζ Γκάλογουεϊ το 2005. Η δημιουργία όμως της TUSC είναι μία κίνηση στην κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθήσουμε αν θέλουμε να πετύχουμε τα επιτεύγματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Ευρώπη». *
