Έντυπη Έκδοση

ΧΙΡΟΝΑ - ΙΣΠΑΝΙΑ

Η πόλη των χιλίων επιδρομών

Η Χιρόνα (Girona) ή Τζιρόνα στα καταλανικά παραμένει, ακόμη, ένα από τα καλά κρυμμένα μυστικά της Ισπανίας. Χωρίς τα πλήθη των τουριστών, η ατμοσφαιρική πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας σε μεταφέρει με χαρακτηριστική ευκολία στο μεσαιωνικό χθες. Αν και οι ιστορικές καταγραφές αναφέρονται σε 25 επιβεβαιωμένες επιδρομές που δέχτηκε η πόλη, οι Ισπανοί αναφέρονται στη Χιρόνα ως την «πόλη των 1.000 επιδρομών»

Τολμηρή, αν μη τι άλλο, η συνύπαρξη της εικόνας με την πέτρα Τολμηρή, αν μη τι άλλο, η συνύπαρξη της εικόνας με την πέτρα Οταν κάποιος σκέφτεται την Ισπανία, στο μυαλό του έρχονται διάφορες εικόνες. Οπως, για παράδειγμα, οι πολύβουες ακτές της, οι costas. Η σχεδόν 24ωρη διασκέδαση στα μπαράκια της Ιμπίθα. Η αναγεννημένη Βαρκελώνη με τα ντιζάιν ξενοδοχεία, τα σικ καταστήματα και την απαράμιλλη αρχιτεκτονική. Η Μαδρίτη με τα μουσεία και τον πρωτευουσιάνικο αέρα. Η παιχνιδιάρα Σεβίλη με τον Γουαδαλκιβίρ. Οχι όμως και η Χιρόνα, σφηνωμένη στα βορειοανατολικά τής χώρας, δίπλα στα ισπανογαλλικά σύνορα, στα περίπου 100 χιλιόμετρα βόρεια της Βαρκελώνης. Ο Μαδριλένος φίλος επέμενε: «Ξεκλέψτε οπωσδήποτε κάνα-δυο μέρες από τη Βαρκελώνη και αφιερώστε τες στη Χιρόνα και την ευρύτερη περιοχή». Οι περισσότερες από τις προτάσεις του για τη Βαρκελώνη αποδείχθηκαν στην πράξη πολύ ενδιαφέρουσες. Οπότε αποφασίσαμε να τον ακούσουμε και στην περίπτωση της Χιρόνα, που μας υποδέχθηκε με έναν λαμπερό Ηλιο.

Η πόλη βρισκόταν στο χάρτη ήδη από τα ρωμαϊκά χρόνια. Η ρωμαϊκή κληρονομιά διατηρείται μέχρι σήμερα, όπως για παράδειγμα στα -κατά βάση καλά διατηρημένα- τείχη της, που αποτελούν τμήμα του «αρχαιολογικού περιπάτου» της πόλης, ο οποίος τη διατρέχει κυκλικά. Πριν από τους Ρωμαίους, από την πόλη αυτή πέρασαν Φοίνικες και Κέλτες, για να ακολουθήσουν Αραβες και Εβραίοι. Ολοι έχουν αφήσει τα ίχνη τους. Η παλιά πόλη βρίσκεται στη δεξιά όχθη του ήρεμου ποταμού Ονιάρ. Ξεκινήσαμε την εξερεύνηση της πόλης από τη βόρεια πλευρά της, στο ύψος της Eglesia de Sant Pere de Calligants. Είδαμε τους τεράστιους ρωμαϊκούς λίθους που αποτελούσαν τμήμα τής Via Augusta, η οποία συνέδεε την Ταραγκόνα με τη Ρώμη. Φυσικά, καμιά ισπανική πόλη δεν είναι πλήρης εάν δεν διαθέτει έναν επιβλητικό καθεδρικό ναό (και μάλιστα όσο μεγαλύτερος και μεγαλοπρεπέστερος τόσο το καλύτερο!), οπότε και η Χιρόνα δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Η δυτική πρόσοψη του καθεδρικού ναού της Σάντα Μαρία είναι μπαρόκ, αλλά το υπόλοιπο κτίσμα είναι αμιγώς γοτθικού ρυθμού, με πραγματικά τεράστιες διαστάσεις για την κλίμακα της πόλης. Μάλιστα, ο κυρίως ναός, ο οποίος χτίστηκε το 1416, λέγεται ότι είναι ο μεγαλύτερος γοτθικού τύπου παγκοσμίως. Στη μια πλευρά του εντοπίσαμε μια ανοιχτή πόρτα, πάνω στην οποία αναγραφόταν -περιέργως- ότι «επιτρέπεται η πρόσβαση μόνο για θρησκευτικούς λόγους». Μα είναι δυνατόν να μη δει ο επισκέπτης της πόλης το σημαντικότερο αξιοθέατό της; Μπήκαμε. Από το βάθος έρχονταν ανθρώπινες φωνές που έψελναν. Ηταν ένας ιερέας κι ένα ηλικιωμένο ζευγάρι σε έναν μικρότερο χώρο του καθεδρικού με την γκρι πέτρα. Ηχοι και ατμόσφαιρα που σε υποβάλλουν. Αμέσως μετά επισκεφθήκαμε το μουσείο-θησαυροφυλάκιο του καθεδρικού, εκεί όπου εκτίθενται ρομανέσκ πίνακες και αγάλματα, αλλά και το πιο πολύτιμο έκθεμα της συλλογής του μουσείου, η ταπισερί «Η Δημιουργία», τμήματα της οποίας διασώζονται από τον 11ο αιώνα. Μετά τόσους αιώνες ο πλούτος των χρωμάτων της εξακολουθεί να εντυπωσιάζει.

Αντικατοπτρισμοί Αντικατοπτρισμοί Η πόλη είναι πολύ περισσότερο «καταλανικών προδιαγραφών» απ' ό,τι η Βαρκελώνη και οι ντόπιοι μιλούν περισσότερο την καταλανική διάλεκτο παρά καστιγιάνικα. Η παλιά πόλη περπατιέται, χωρίς την παρουσία αυτοκινήτων στο μεγαλύτερο τμήμα της. Στενοί διάδρομοι και στενοσόκακα, που άλλα βγάζουν σε αδιέξοδο και άλλα οδηγούν μέσα από πέτρινες σκάλες σε μικρές αυλές ή πλατείες. Ενα από αυτά τα στενά μάς έβγαλε στο Portal del Colleccionista, ένα παλαιοβιβλιοπωλείο. Η χαρακτηριστική μυρωδιά της κλεισούρας, των παλιών βιβλίων και εγγράφων είναι πανταχού παρούσα. Βιβλία και έγγραφα στα ισπανικά, καταλανικά, εβραϊκά. Μέσα στα λίγα τετραγωνικά του, το κατάστημα του σενιόρ Cortes Lopez συμπυκνώνει όλη την πολυτάραχη και πολυπολιτισμική ιστορία της πόλης. Πριν τον αποχαιρετήσουμε βγάζει από έναν δερματόδετο φάκελο και μας δείχνει ένα εντυπωσιακό έγγραφο του 1792.

Λίγο παρακάτω, συναντάμε τον ξενώνα νεότητας της παλιάς πόλης, τον Cerveri de Girona. Μπαίνουμε από περιέργεια. Ο χώρος της ρεσεψιόν δείχνει αεράτος και ζωντανός με αρκετή ξένη νεολαία να καλαμπουρίζει και να σερφάρει στο διαδίκτυο. Στην εκτός των τειχών πόλη λειτουργούν και άλλοι ξενώνες νεότητας. Καιρός να ξαποστάσουμε και γι' αυτό επιλέγουμε την Xocolateria Antiga, ένα ζεστό μικρό καφέ. Ο φυσικός χυμός πορτοκαλιού είναι ό,τι πρέπει, ενώ η ζεστή -καταλανικού στυλ- σοκολάτα, είναι αρωματική, πυκνή και αρκούντως γλυκιά. Τα τραπέζια σταδιακά γεμίζουν. Στο διπλανό τραπέζι τρεις γενιές γυναικών, γύρω στα 70, 55 και 40 χρόνων, μιλάνε δυνατά στα καταλανικά και χειρονομούν έντονα. Θα μπορούσαν να αποτελούν μια αλμοδοβαρική σκηνή: γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης! Και τι δεν μας αποκαλύπτει η περιπλάνηση στο χθες της παλιάς πόλης: μεσαιωνικές αψίδες σπιτιών. Σκοτεινά δρομάκια. Ναούς. Πέτρινες βρύσες. Βαριές σιδερένιες πόρτες με περίτεχνα χερούλια. Παλιά σπίτια με μικρά μπαλκόνια, πνιγμένα στις γλάστρες και ενίοτε κρεμασμένα ρούχα. Κουκλίστικα μαγαζάκια που πωλούν κεραμικά, έθνικ αντικείμενα, βιβλία, και πολλά παλαιοπωλεία. Κομψά τάπας μπαρ και αεράτα εστιατόρια με αστέρια Μισελέν. Η εβραϊκή συνοικία El Call αποτελεί άλλο ένα συναρπαστικό ταξίδι στο χωρόχρονο της πόλης. Οι πρώτοι Εβραίοι έφθασαν στην πόλη ήδη από τα τέλη του 9ου αιώνα και με την πάροδο των αιώνων απέκτησαν οικονομική δύναμη, στοιχείο που κατά καιρούς τούς έφερνε σε ρήξη με το χριστιανικό στοιχείο. Το 1492 η ισπανική μοναρχία εκδίωξε όλους τους μη εκχριστιανισμένους Εβραίους, τερματίζοντας οριστικά την εβραϊκή παρουσία. Η εβραϊκή συνοικία είναι μια από τις καλύτερα διατηρημένες στην Ευρώπη. Το περπάτημα σε αυτήν αποτελεί τη χαρά του φιλότεχνου (λειτουργούν πολλές γκαλερί) και του φίλου του shopping (εδώ εδρεύουν πολλά μικρά καταστήματα, που εμπορεύονται από τα τελευταία ηλεκτρονικά γκάτζετ μέχρι ισπανικά υποδήματα). Το Εβραϊκό Ιστορικό Μουσείο εδρεύει στο ανακαινισμένο Κέντρο Μποναστρούκ Σα Πόρτα και σε αυτό ο επισκέπτης σχηματίζει μια καλή εικόνα για το πώς ζούσαν τα εύπορα μέλη της κοινότητας τις καλές μέρες, ενώ εκτίθενται και εβραϊκές ταφόπλακες.

Το Μουσείο Τέχνης, στο επισκοπικό ανάκτορο (δίπλα στον καθεδρικό), αποτελεί άλλη μια καλή ευκαιρία να διεισδύσει κάποιος βαθύτερα στην ψυχή της πόλης. Εδώ ο φιλίστωρ επισκέπτης θα δει πίνακες, τοιχογραφίες, γλυπτά και αξιόλογα αρχιτεκτονικά στοιχεία (κίονες, κιονόκρανα κ.λπ.), αγιογραφίες, γοτθική και ρομανική τέχνη. Καλή η τέχνη με την κλασική έννοια του όρου, αλλά την τέχνη της... καθημερινότητας οι Χιρονέζοι την εξασκούν κατά κόρον στη δική τους Ράμπλα, τον -σαφώς πιο στενό και λιγότερο μακρύ από της Βαρκελώνης- πεζοδρομημένο δρόμο (Ράμπλα ντε λα Λιμπερτάδ), με τα μικρά καφέ, τα εστιατόρια, τα μαγαζιά και την αλέα δέντρων που σκεπάζει με τη σκιά της τους διαβάτες ή θαμώνες των καφέ/εστιατορίων του πεζόδρομου. Κατευθυνόμαστε προς το ποτάμι, που είναι σε απόσταση αναπνοής, μόλις ένα δρόμο πιο κάτω. Και στις δύο όχθες του ποταμού Ονιάρ έχουν χτιστεί πενταώροφες-εξαώροφες πολυκατοικίες, σε χρώματα γήινα και παστέλ, και τα μπαλκόνια τους κρέμονται κυριολεκτικά πάνω από το ποτάμι, με θέα συστάδες καλαμιών και τους ιπτάμενους θαμώνες τους, τα πουλιά. Μια σειρά από γέφυρες, άλλες από πέτρα και άλλες από σίδερο, δίνουν καλή αφορμή για ρομαντικές φωτογραφίες, παραπέμποντας λίγο και σε βενετσιάνικο σκηνικό.

Η ηλιόλουστη μέρα κυλάει ανέμελα στη Ράμπλα Η ηλιόλουστη μέρα κυλάει ανέμελα στη Ράμπλα Παραδίπλα, η κομψή πλατεία Ανεξαρτησίας ζει δύο ζωές: τη μέρα οι υπαίθριοι πάγκοι έχουν τον πρώτο λόγο, με είδη τέχνης, ρούχα, τουριστικά είδη και το απαραίτητο σοκολατένιο ντόνατ (η πόλη είναι ο παράδεισος των φίλων της σοκολάτας). Το βράδυ η πλατεία Ανεξαρτησίας αποτελεί τη γαστρονομική καρδιά της πόλης, αφού αρκετά κορυφαία εστιατόρια υπάρχουν εδώ. Τα καλύτερα τάπας θα τα βρείτε στο Lizarran, παρ' όλο που αποτελεί αλυσίδα εστιατορίων. Το Casa Marieta, ένας γαστρονομικός θεσμός της πόλης, λειτουργεί από το 1890.

Μπορεί η παλιά πόλη να είναι περίκλειστη, όμως από τα ψηλότερα σημεία των τειχών της τα μάτια δραπετεύουν προς την επιβλητική και συνήθως χιονοσκεπή οροσειρά των Πυρηναίων. Και βεβαίως, όταν θελήσετε να ξεφύγετε από τις τόσες δόσεις Μεσαίωνα, αναζητώντας πράσινο, δεν έχετε παρά να βρεθείτε στο La Devesa, τον πράσινο πνεύμονα της πόλης, στη συμβολή των ποταμών Ονιάρ και Τερ, μια ζώνη πρασίνου που συναγωνίζεται τα λονδρέζικα πάρκα. Τα δημόσια αραβικά (ουσιαστικά ρωμαϊκά) λουτρά του 12ου αιώνα με το μουσείο τους, καθώς και το μουσείο κινηματογράφου αποτελούν άλλα δυο αξιοθέατα που μας γέμισαν εικόνες από το χθες. Αυτή είναι η Χιρόνα. Μια μικρή, συμπαγής, ατμοσφαιρική πόλη, με δυνατή, πληθωρική προσωπικότητα αλλοτινών καιρών. Περιποιημένη, μη τουριστική, με ζωντανή πανεπιστημιακή κοινότητα, πλήθος πολιτισμικών αξιοθέατων και υψηλό επίπεδο παροχών για τον πολίτη και τον επισκέπτη. Με δυο λόγια, μια πόλη για να ζεις!

Γεωπολιτική

Αυτόνομη Καταλονία

Η Χιρόνα (Τζιρόνα) αποτελεί έδαφος της Καταλονίας, της αυτόνομης ισπανικής περιφέρειας (κοινότητας) που έχει πρωτεύουσα τη Βαρκελώνη.

Οι Καταλανοί, έχοντας μια μεγάλη ιστορική διαδρομή στην Ιβηρική χερσόνησο, εξακολουθούν να θεωρούν στη μεγάλη τους πλειονότητα ότι αποτελούν διακριτό έθνος και πολιτισμό, που κάποια ημέρα θα πρέπει να διαχωριστεί πολιτειακά και γεωγραφικά από την Ισπανία. Με την πάροδο του χρόνου και ενώ θα περίμενε κανείς ότι στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης τα αιτήματα για εθνική αυτονομία και αυτοτέλεια δεν θα ήταν και τόσο δημοφιλή, οι Καταλανοί θέτουν επί τάπητος μια σειρά από αιτήματα προς την ισπανική κυβέρνηση, τα οποία αποσκοπούν στην ακόμη υψηλότερη αυτονόμηση και αυτοδιοίκηση, ενώ κάθε άλλο παρά απουσιάζουν οι κινητοποιήσεις υπέρ μιας ανεξάρτητης Καταλονίας, προοπτική που προφανώς δεν ενθουσιάζει καθόλου τους Ισπανούς.

Η ιστορία της Καταλονίας είναι πολυκύμαντη. Ξεκινά από τους Ρωμαίους που έφθασαν στην περιοχή το 230 π.Χ. και παρέμειναν μέχρι τον 5ο αιώνα μ.Χ.. Ακολουθούν οι Βησιγότθοι που επικρατούν μέχρι το 713, όταν εμφανίζονται οι Μαυριτανοί. Επειτα από μερικές δεκαετίες ακολουθεί ο Γάλλος βασιλιάς Καρλομάγνος το 801, ο οποίος παραχωρεί στην περιοχή το προνόμιο της αυτόνομης διακυβέρνησης της Καταλονίας. Ακολουθούν ένδοξες ημέρες εμπορικής και ναυτιλιακής ανάπτυξης και η χρυσή εποχή της Καταλονίας κρατάει μέχρι το 1479, όταν τα δύο ισπανικά βασίλεια της Αραγονίας και της Καστίλης ενώνονται στο βασίλειο της Ισπανίας. Το 19ο και τον 20ό αιώνα αναπτύσσεται το ρεύμα του καταλανικού τοπικισμού. Ταυτοχρόνως, η Καταλονία γίνεται η κοιτίδα του ισπανικού αναρχισμού και κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου (1936-1939) πολεμάει στο πλάι των αντιπάλων του Φράνκο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ταξίδι