Έντυπη Έκδοση

Το μουσείο της ελπίδας

Εκατό χρόνια ιατρικής ιστορίας της «Σωτηρίας» μαρτυρούν τα παλιά μηχανήματα και τα έπιπλα της Σοφίας Σλήμαν, που τώρα συντηρούνται

Το «Στρατιωτικό», το πέμπτο κτίριο που οικοδομήθηκε στο νοσοκομείο «Σωτηρία» από τον έρανο που είχε γίνει στις ΗΠΑ με πρωτοβουλία του Ελευθέριου Βενιζέλου, αποκατεστημένο σήμερα, θα στεγάσει το «Μουσείο Ιστορίας της Ιατρικής», μέχρις ότου αποκατασταθεί το πρώτο κτίριο του νοσοκομείου, αυτό που δώρισε η Σοφία Σλήμαν.

Ο Φώτης Βλαστός και η Σπυριδούλα Μαϊμανή δίπλα στον πληθυσμογράφο. Ο Φώτης Βλαστός και η Σπυριδούλα Μαϊμανή δίπλα στον πληθυσμογράφο. Στους χώρους του, όπου γίνεται και η αποκατάσταση των εκθεμάτων, οι συντηρητές του υπουργείου Πολιτισμού έχουν τελειώσει το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας τους. Ιατρικά μηχανήματα, έπιπλα και αντικείμενα, περιμένουν τη στιγμή που θα πάρουν την τελική τους θέση στην έκθεση που θα λειτουργήσει μέσα στο 2010.

Εδώ το αρχοντικό, ξύλινο γραφείο της Σοφίας Σλήμαν, πιο πέρα δύο εικόνες, αλλού κομψές πορσελάνες και μια γραφομηχανή ή ένα πιάνο που χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν και ως... σκαλωσιά για να βάφουν οι εργάτες. Στα υπόγεια της «Σωτηρίας» βρέθηκαν όμως ξεχασμένα και ιατρικά μηχανήματα μοναδικά στα Βαλκάνια, σε μια περίπτωση, μάλιστα, όπως λέει χαμογελώντας η νοσηλεύτρια και συντηρήτρια έργων τέχνης Σπυριδούλα Μαϊμανή, ένας πληθυσμογράφος είχε χρησιμοποιηθεί σαν τραπεζάκι του καφέ.

«Εδώ υπάρχουν δέκα δεκαετίες που μας θυμίζουν ότι η πρόσφατη ιστορία μας δεν είναι μόνο πραξικοπήματα, σκάνδαλα και διαφθορά, αλλά είναι και φιλανθρωπία, πόνος, ελπίδα, λογοτεχνία, τέχνη, ιατρική κ.λπ., είναι η προσπάθεια της κοινωνίας να κρατηθεί χέρι, χέρι για να πάει παραπέρα», λέει η Φώτης Βλαστός, ως μέλος πια της επιτροπής του μουσείου.

Και συμπληρώνει η Χριστίνα Στούρη, από την ίδια επιτροπή: «Δεν θέλουμε το μουσείο να είναι μια αποθήκη εκθεμάτων. Προσβλέπουμε σ' έναν ζωντανό οργανισμό στον οποίο τα εκθέματα θα λειτουργούν παραπεμπτικά. Θα είναι τα σύμβολα διαφόρων πτυχών της ιστορίας της "Σωτηρίας" και θα λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον στο οποίο θα γίνονται ομιλίες, προβολές, εκθέσεις κ.λπ.».

Το μουσείο θα συγκροτηθεί σε δύο μέρη. Στο πρώτο θα υπάρχουν τα ιατρικά μηχανήματα που χρησιμοποιήθηκαν από τον Μεσοπόλεμο ώς σήμερα και στο δεύτερο αντικείμενα από το θεραπευτήριο. «Το μεγάλο ποιοτικό ιατρικό άλμα στη "Σωτηρία" έγινε μετά το 1930, δηλαδή στο τέλος της περιόδου της κόλασης, όπου εμφανίζεται ο Βαλτής, ένας γιατρός προερχόμενος από τη Γαλλία, και συγκροτεί το πρώτο αντιφυματικό κέντρο», λέει ο Φ. Βλαστός.

Ο Βαλτής και η ομάδα του αποτέλεσαν τον πυρήνα της πνευμονολογίας που ως ειδικότητα συγκροτήθηκε μετά το 1940-43. Τα πρώτα μηχανήματα μπήκαν στη «Σωτηρία» και τότε αρχίζει η νόσος να αντιμετωπίζεται με χειρουργικές επεμβάσεις. Από τα σημαντικά εκθέματα ο πνευμονοθώρακας και ο πληθυσμογράφος. Ενα ακόμα σπάνιο κομμάτι είναι ο «σιδηρούς πνεύμονας» που ήρθε στην Ελλάδα με μια πτήση του Σουηδικού Ερυθρού Σταυρού κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '50, ενώ μια επιδημία πολιομυελίτιδας πολιορκούσε τον πληθυσμό. Παιδάκια προσβάλλονταν από τον ιό και πάθαιναν αναπνευστική παράλυση. Η λύση ήταν να εφευρεθεί ένα μηχάνημα μέσω του οποίου οι πνεύμονες θα αναγκάζονταν να λειτουργήσουν. Ετσι, δημιουργήθηκε ένα μεγάλο σιδερένιο κουτί, στο οποίο με αρνητική πίεση ο θώρακας ρουφιόταν προς τα έξω. Οταν αυτή σταματούσε, ο θώρακας επανερχόταν, με αποτέλεσμα το παιδί να ανασαίνει παθητικά.

Υπάρχει ακόμα πλήθος μηχανημάτων, κάποια ήσσονος σημασίας. Με την υποστήριξη οπτικοακουστικών μέσων, θα επιτρέπεται στον επισκέπτη «να βιώσει το κλίμα της εποχής και όχι απλώς να πληροφορηθεί», ολοκληρώνει ο Φ. Βλαστός. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός